Hüsrev Gerede

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hüsrev Gerede
HGerede.jpg
Doğum 12 Mart 1886
Edirne, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 22 Mart 1962 (76 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Bağlılığı Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı (1903-1919)
Türkiye Türkiye (1919-1928)
Hizmet yılları 1903-1928
Rütbesi Miralay
Savaşları/Çatışmaları Balkan Savaşları
I. Dünya Savaşı
Kurtuluş Savaşı
Madalyaları İstiklal Madalyası
Sonraki işi Milletvekili

Hüsrev Gerede (d. 12 Mart 1886, Edirne – ö. 22 Mart 1962, İstanbul), Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet tarihininin önemli isimlerinden olan Türk asker, politikacı ve diplomattır. Kurtuluş Savaşı sırasında iç isyanların bastırılmasında rol oynadı. Savaştan sonra Büyükelçi ve milletvekili olarak görev yaptı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hersekli 1886 yılında Edirne'de doğdu. Rıdvanbeyoğlu ailesinden Ferik (Korgeneral) Mehmet Ali Paşa ile Mah-I Nur Hanım’ın oğludur. 1908 yılında Harp Akademisi’ni kurmay yüzbaşı olarak bitirdi . I. Dünya Savaşı'nda Doğu Cephesi'nde görev aldı.

Hüsrev Gerede (1920)

Mustafa Kemal ile Samsun’a çıkarak Kurtuluş Savaşı’nı başlatan 18 kişiden birisidir. 19 Mayıs 1919’dan itibaren Mustafa Kemal Paşa'nın kurmay heyetinde istihbarat ve siyasi şube müdürlüğü yaptı. Havza, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara’daki tüm mili mücadele hareketlerine katıldı. Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı ‘nda Trabzon milletvekili olarak bulundu. İstanbul'un işgali üzerine Ankara'ya geçti, Trabzon milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin çalışmalarına katıldı.

Gerede İsyanı'nında isyancılara esir düşmüştür ve Gerede halkı bir Osmanlı Subayı olduğu için ona çok hürmet gösterdi Hüsrev Paşa'da Gerede halkının bu nezaketinden dolayı Atatürk'ten kendisine GEREDE soyadının verilmesini istedi.

Cumhuriyet döneminde askerlikten ayrılarak, Budapeşte, Sofya, Tahran, Tokyo, Berlin ve Rio de Janeiro Büyükelçiliklerinde bulundu. Türkiye'nin Mihver Devletleri yanında savaşa katılması için çalışmalar yürüttü. 1934 yılında Rıza Pehlevi’nin Ankara’ya gelmesini ve Türk-İran dostluğunu güçlendirilmesini sağladı. Tokyo Büyükelçiliği sırasında Ertuğrul Şehitliği'ndeki anıtı restore ettirdi.

Gerede, II. Dönem Urfa Milletvekili seçilmiş ama 7 Mayıs 1924 tarihinde Budapeşte Elçisi olması nedeniyle istifa etmiştir. Daha sonra V. Dönem Sivas Milletvekili seçilmiş ama 6 Ocak 1936 tarihinde Tokyo Büyükelçisi olması nedeniyle istifa etmiştir.

Diplomat Galip Kemali (Söylemezoğlu) Bey'in kızı Lamia Hanım ile evli olan Hüsrev Gerede'nin Ali Faruk ve Mehmet Selçuk adlı iki oğlu olmuştur.

Gerede’nin Japonya ve Almanya üzerine kitapları vardır. Atatürk ile ilgili anılarını yayımlamıştır.

İstanbul, Teşvikiye’de, uzun yıllar yaşadığı caddeye Hüsrev Gerede anısına bir anıt dikilmiştir.