Gustáv Husák

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Gustáv Husák - oříznuto.JPG

Gustáv Husák (10 Ocak 1913, Pressburg [bugün Bratislava], Avusturya-Macaristan İmparatorluğu-18 Kasım 1991, Bratislava, Çekoslovakya), Slovak siyasetçi; 1969-87 arasında Çekoslovakya Komünist Partisi'ni (KSČ) yönetmiş, 1975-89 arasında cumhurbaşkanlığı görevinde bulunmuştur.

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

On altı yaşında Genç Komünistler Birliği'ne girdi. Bratislava'daki Komenského Üniversitesi'nde hukuk öğrenimi gördü. 1933'te Slovakya Komünist Partisi'ne üye oldu. 1937'de hukuk doktorasını tamamlayarak 1938-42 arasında avukatlık yaptı. II. Dünya Savaşı yıllarında Nazi işgaline karşı direniş hareketine katıldı. Nazi Almanyası'nın uydu devleti olan Slovakya Cumhuriyeti'nin lideri Jozef Tiso döneminde yasadışı komünist etkinliklerinden dolayı belirli aralıklarla hapse atıldı.

Savaştan sonra Slovakya'nın en önemli siyasetçilerinden biri oldu. 1945'te hem Slovak, hem de Çek komünist partilerinde merkez komite üyesi oldu. Slovak Ulusal Meclis üyeliği ve Slovakya hükümeti başkanlığı görevlerinde bulunduktan sonra 1951'de “burjuva milliyetçisi” olduğu gerekçesiyle partiden atıldı ve tutuklandı. 1954'te Stalinist yönetimin kurduğu göstermelik bir mahkemede yargılanarak ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

1960'ta hapisten çıktıktan sonra üç yıl inşaat sektöründe çalıştı. 1963'te yeniden saygınlığına kavuşarak 1968'e değin Slovak Bilimler Akademisi'ne bağlı Hukuk Enstitüsü'nde çalıştı. 1967'de KSČ'nin neo-Stalinist yönetimini eleştirdi; Nisan 1968'de Alexander Dubček hükümetinde başbakan yardımcılığına getirildi. Aynı yıl 23 Ağustos'ta SSCB'nin askeri müdahalesi sırasında Cumhurbaşkanı Ludvík Svoboda ile birlikte Moskova'ya gitti. 26 Ağustos'ta XIV. Kongre kararlarını geçersiz kılan Moskova Protokolü'nün imzalanmasında rol oynadı. Nisan 1969'da Çekoslovakya Komünist Partisi'nin birinci sekreterliğine (sonradan genel sekreterlik) getirildi. Devlet ve parti yönetiminde yeni düzenlemeler getiren Prag Baharı'nı eleştirerek Sovyet müdahalesinin ülkeyi iç savaştan ve karşı devrim tehlikesinden kurtardığı görüşünü savundu ve reform deneylerinin sona erdiğini ilan etti. Federal yönetim sisteminin yerleşmesini sağladıktan ve siyasi muhaliflerini etkisizleştirdikten sonra bütünüyle ekonomik sorunlarla uğraşmaya başladı. Ama sanayi ve tarım alanındaki reformları durdurması, 1980'lerin başlarında önemli ekonomik güçlüklere yol açtı.

1975'te Svoboda'nın ölmesinden sonra cumhurbaşkanlığını da üstlenen Husák, 1976'da XV. Kongre'de parti içindeki konumunu pekiştirdi. 1980'de ve 1985'te cumhurbaşkanlığı görevine yeniden seçildi. SSCB'de Mihail Gorbaçov'un başlattığı reform hareketine karşı olumsuz tutum takındığı yönündeki eleştiriler karşısında Mart 1986'daki XVII. Kongre'de gelişmeleri yakından izlediklerini, kendi koşullarında en uygun yolu tutacaklarını açıkladı. Aralık 1987'de sağlık gerekçesiyle genel sekreterlikten ayrıldı. Aralık 1989'da cumhurbaşkanlığından istifa ederek yerini demokratik seçimlerle işbaşına gelen hükümete bıraktı. Şubat 1990'da KSČ'den de çıkarıldı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Önce gelen:
Ludvík Svoboda
Çekoslovakya Cumhurbaşkanı
1975 - 1989
Sonra gelen:
Václav Havel