Harita mühendisliği

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Geomatik mühendisliği sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Harita mühendisliği, yeryüzünün tamamının veya bir parçasının çeşitli tekniklerle (uydulardan konum belirleme, uydu görüntüleri vb.) metrik anlamda ölçülmesi ve elde edilen mekansal verilerin bilgisayar ortamında değerlendirilerek harita ve planlar şeklinde ifade ve tasvir edilmesi; ayrıca konuma bağlı her türlü ölçüm, hesaplama, analiz ve görselleştirme çalışmaları ile ilgilenen mühendislik dalıdır. Harita Mühendisliği, teknolojik gelişmelere açık, çağdaş teknolojiyi en iyi uygulayan mühendislik dallarından biridir. Harita ve Kadastro Mühendisliği, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği ve Geomatik Mühendisliği, bu meslek alanını tanımlamada kullanılan diğer isimlerdir.

Özetle, harita mühendisliğinin başlıca amacı; yaşadığımız yeryüzünü daha iyi anlamak, planlamak, düzenlemek, izlemek ve yönetmek için modern teknolojiye dayalı çeşitli mekansal tekniklerin geliştirilmesi ve kullanımı, ülke ihtiyaçlarına (planlama, mülkiyet, savunma vb.), mühendislik projelerine ve topluma yönelik çeşitli haritaların ve mekansal bilgilerin üretimi ve projelerin yer yüzünde konumun hassas olarak belirlenmesidir

Anabilim dalları[değiştir | kaynağı değiştir]

Jeodezi[değiştir | kaynağı değiştir]

Jeo: yer, dezi: ölçme anlamına gelen iki kelimenin birleşmesiyle oluşur. Basit tanım olarak yer ölçmesi anlamına gelir. Genel bir ifadeyle, zamana bağlı olarak yerin şeklini, büyüklüğünü ve yeryuvarının gravite (ağırlık) alanını belirlemekle uğraşan bilim dalıdır. Yerin geometrik şeklinin belirlenmesi ve haritaya aktarılması matematiksel jeodezinin, gravite alanının belirlenmesi fiziksel jeodezinin konusudur.

Fotogrametri[değiştir | kaynağı değiştir]

Fotogrametri eski yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+çizim+ölçme) kelimelerinden oluşan ve ışık ile çizerek ölçme anlamına gelen bir kelimedir.

Fotogrametri anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmemektedir. Fotogrametri anabilim dalı'nın araştırma ve eğitim konularından bazıları şunlardır:

  • Fotogrametri
  • Uzaktan algılama
  • Görüntü işleme
  • Lazer tarayıcılar (yersel ve havadan)
  • Hava kameraları (klasik ve dijital)
  • Sensör tabanlı mekansal veri üretimi
  • Görüntü bazlı mekansal veri analizi
  • Radar verilerinin işlenmesi ve analizi
  • Mekansal nesne çıkartımı

Ölçme tekniği[değiştir | kaynağı değiştir]

Uygarlık ilerledikçe ve insanlar arasındaki ilişkiler arttıkça, mülkiyet kavramının önemi anlaşılmış ve insanlar sahip oldukları arazileri ölçme gereksinimi duymuşlardır. Ülkemizde önceleri kadastro haritaların oluşturulmasında önemli bir rol oynayan ölçme tekniği, günümüzde tüm meslek disiplinlerinin gereksinimi olan bir dal haline gelmiştir.

Teknolojideki değişime paralel olarak sürekli gelişen uydu bazlı konum belirleme sistemleri (GPS) ve uygulamaları, yatay ve düşey jeodezik kontrol ağları tesisi, mühendislik yapılarının deformasyon ve deplasman ölçmeleri, yerkabuğu hareketlerinin izlenmesi, hidrografik ölçmeler, karayolu, demiryolu, köprü, baraj, tünel projeleri ve uygulamaları, v.b. Ölçme Tekniği Anabilim Dalının çalışma alanlarıdır.

Kartografya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kartografya anabilim dalı, coğrafi/mekansal verilerin/bilgilerin modellenmesi, işlenmesi, analizi, sunumu, görselleştirilmesi, yönetimi ve harita tasarımı, üretimi ve çoğaltımı üzerine araştırma ve eğitim-öğretim faaliyetlerinde bulunmaktadır.

Kartografya'nın başlıca çalışma konuları;

  • Topografik kartografya
  • Tematik kartografya
  • Harita tasarımı ve üretimi
  • Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
  • Mekansal Bilişim (jeoenformatik)
  • Mekansal veri tabanları
  • Genelleştirme ve çok ölçekli mekansal gösterim
  • Coğrafi görselleştirme ve sanal gerçeklik
  • Web CBS ve kartografya
  • Mobil CBS ve kartografya
  • Konum temelli servisler
  • Mekansal veri/bilgi modelleme, işleme ve analiz teknikleri
  • Sayısal arazi ve yükseklik modelleri
  • Harita projeksiyonları
  • Mekansal Veri Altyapısı

Kamu ölçmeleri (arazi yönetimi)[değiştir | kaynağı değiştir]

Kamu ölçmeleri anabilim dalı; ülke toprak politikası temelinde iyelik hakları, çevresel değerler ve toprak kullanım verilerine göre arazi yönetimi, kadastro, kentsel ve kırsal toprak düzenlemesi, taşınmaz değerlemesi ve finansmanı, kamulaştırma; kısacası mülkiyet haklarının düzenlenmesi ve biçimlendirilmesi konuları ile ilgilenmektedir.

Ne iş yapar?[değiştir | kaynağı değiştir]

Harita Mühendislerinin Çalışma Alanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Mezunlar, mesleki faaliyetlere altlık oluşturacak yatay ve düşey kontrol ağlarının oluşturulması, yeryüzü hareketlerinin izlenmesi ve mühendislik yapılarının kontrolü için deformasyon ölçmeleri ve değerlendirilmesi, karayolu, demiryolu, köprü, baraj, metro, tünel projeleri ve araziye uygulanması, uydulardan yararlanarak konum belirleme ve araç takip sistemleri, hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri yardımıyla veri toplama ve işleme, yersel fotoğraflarla restorasyon faaliyetlerine altlık oluşturacak planların çizimi, çeşitli çalışmalara altlık oluşturacak büyük, orta ve küçük ölçekli sayısal(dijital) ve basılı topografik ve tematik haritaların üretimi,mekansal verilere ve haritalara ilişkin çeşitli multimedya, görselleştirme çalışmaları ve internet ve mobil cihazlar aracığıyla sunumları, çeşitli konulara ilişkin mekansal veri tabanlarının ve coğrafi bilgi sistemlerinin oluşturulması, kentsel ve kırsal alan düzenlemeleri ve ilgili hukuki çalışmalar, imar uygulamaları, kadastro çalışmaları, kamulaştırma, taşınmaz (gayrimenkul) değerlemesi üzerine faaliyet gösteren resmi ve özel kurumlarda çalışmaktadır.