Gemi kurtarma

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Gemi kurtarma, deniz hukukunda, deniz ulaşımına açık sularda bir geminin ya da yükünün bir tehlikeden kurtarılması. Gemi kurtarmanın tipik örnekleri arasında karaya ya da kayalıklara oturmuş bir geminin yüzer hale getirilmesi, batmış bir geminin ya da yükünün su yüzüne çıkarılması ve gemide çıkan bir yangının söndürülmesi sayılabilir.


Gemi kurtarmadan söz edilebilmesi için söz konusu tehlikenin, kurtarıcının yardımı olmadan geminin ya da yükün kaybına ya da yok olmasına yol açabilecek bir boyutta olması gerekir. Bazı hukuk sistemlerinde uçak kurtarma da bu kapsam içinde ele alınır. Gemi kurtarmadan söz edilebilmesi için gerçekleşmesi gereken bir başka koşul, sözleşmeye bağlı gemi kurtarma durumu dışında, kurtarıcının herhangi bir yasal yükümlülük altında olmadan gönüllü olarak hareket etmiş olmasıdır. Denizde tehlikede olanlara yardım etmeyi ya da bir çatışmadan sonra yardıma hazır beklemeyi öngören genel görev anlayışı bu yasal yükümlülük içine girmez. Gemi sahibinin ya da temsilcisinin gemide bulundupu durumlarda, kurtarmaya yönelik yardım önerisi geri çevrilebilir. Buna karşılık yeniden yüzer duruma getirme umudu kalmadığı ya da bundan vazgeçildiği için bütünüyle terk edilmiş bir gemiye rastlayan bir kimse, bu gemiye istediği gibi müdahale edebilir.[1]

Özellikle terk edilmiş bir geminin kurtarılması durumunda kurtarıcının geminin maliki durumuna geleceği yolundaki yaygın kanı gerçekte yanlıştır. Gemi sahibi her zaman gerekli kurtarma parasını ödeyerek gemisinin ya da yükünü geri isteyebilir. Kurtarılan mal üzerinde, miktarı ülke yasalarına ya da hukuksal göreneklere göre belirlenen bir alacak hakkı doğan kurtarıcı, alacağı karşılanmadıkça ya da ödül konusunda bir güvence verilmedikçe gemi sahibine malını geri vermekten kaçınabilir. Malını geri isteme yoluna gitmeyen bir gemi sahibi kurtarma parası ödemekle yükümlü tutulamaz.

Gemi kurtarma genellikle bir sözleşme çerçevesinde ve meslekten gemi kurtarıcıları aracılığıyla yürütülür. Bu kurtarıcılara bir ödeme yapılması için kurtarma işleminin bir ölçüde başarılı olması gerekir.

Ayrıca[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]