Gayrısafî millî hâsıla

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Gayrısafî Millî Hâsıla sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Türkiye'nin Dolar ve TL bazında GSMH'sı
Yıl Milyar US-$ Milyar TL Büyüme %
2006 400.000 575.784 6,0
2005 361.500 488.100 7,6
2004 300.600 428.900 9,9
2003 239.800 356.700 5,9
2002 180.100 273.500 7,9
2001 146.100 176.500 -9,5
2000 201.500 125.600 6,3
Kaynak: DİE

GSMH (Gayri Safi Millî Hasıla), bir ülke vatandaşlarının verilen bir yıl için ürettikleri toplam mal ve hizmetlerin, belli bir para birimi karşılığındaki değerinin toplamıdır. "Vatandaşlık" ayrımının yapılmasındaki sebep GSYİH'den farklı olduğunu belirtmek içindir. GSYİH, o ülkede faaliyet gösteren yabancı ülke yurttaşlarının ürettiği nihai mal ve hizmetleri de kapsar.


Başka bir deyişle gayri safi millî hasıla (GSMH), bir ülkenin yurt dışında çalışan vatandaşlarının ülkeye gönderdikleri faktör gelirlerinin GSYİH’ya eklenip, ülkede çalışan yabancıların kendi ülkelerine gönderdikleri faktör gelirlerinin GSYİH’dan düşülmesi ile elde edilen değerdir.

1990'ların başından itibaren, küreselleşmenin ivme kazanıp, üretim faktörlerinin ve sermayenin, ülke sınırlarının dışına taşması sonucu, makroekonomik analizlerde ilgi, bir ülkenin yurttaşlarının gelirini ifade eden GSMH yerine, bir ülkenin sınırları içerisinde yaratılan toplam geliri ifade eden GSYİH üzerine yoğunlaşmıştır. Fakat yine de ülkelerdeki kişi başına gelir ve bunların karşılaştırılması gibi konularda GSMH hala önemli bir kavram ve ölçüdür. GSMH, genellikle bir yıllık zaman birimi içinde hesaplanır.

Kişi başına Millî Hasıla hesaplamalarında nüfus artışı gözönünde bulundurulur.

Cari ve Sabit fiyatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Millî Gelir hesaplamalarında iki çeşit uygulama vardır.

Cari fiyatlarla
Hesaplamalarda enflasyonun etkisi gözetilmez. Üretilen mal ve hizmetlerin güncel değerleri üzerine hesaplanır.
Sabit fiyatlarla
Baz olarak herhangi bir yıl alınır ve o yıla endeksli enflasyon oranından arındılmış reel artışlar hesaplanır.

Hesaplama yöntemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Gelirler yöntemi ile hesaplamada, gelir niteliği taşıyan üretim ve hizmet alanındaki kalemler esas alınır. Kullanılan ana kalemler şu şekilde sıralanabilir:

GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) = Tarım + Sanayi + İnşaat + Ticaret + Ulaştırma, Haberleşme + Mali Kuruluşlar + Konut + Hizmetler Toplamı (Kamu ve Özel) + İthalat Vergisi

GSMH = GSYİH + Yurtdışında bulunan vatandaşların gelirleri - Yurtiçindeki yabancıların gelirleri

GSMH ile İlgili Formüller:

  • SMH = GSMH – Amortismanlar
  • MG = SMH – Dolaylı Vergiler
  • MG = SMH – Dolaylı Vergiler + Sübvansiyonlar
  • MG = GSMH – Amortismanlar – Dolaylı Vergiler + Sübvansiyonlar
  • MG = Ücret + Faiz + Rant + Kâr
  • KG = MG – (Sosyal Güvenlik Kesenekleri + Kurumlar Vergisi + Dağıtılmayan Kârlar)+Transferler
  • HG = KG – Dolaysız Vergiler

Büyüme oranları[değiştir | kaynağı değiştir]

GSMH ve büyüme oranları, ülkenin ekonomik performansının göstergesidir. GSMH büyüme oranlarının üç çeyrek üst üste düşük olması, resesyon başlangıcı sinyali olarak görülür.

Ülkelerin GSYİH’larına göre sıralandığı listeler[değiştir | kaynağı değiştir]