Güzel Helen (opera)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Güzel Helen
Mikhaylovsky Tiyatrosu'nun La belle Hélène sahnelemesinde Helene ve Paris.
Özgün ismi: La Belle Helene
Müzik: Jacques Offenbach
Libretto: Henri Meilhac ve Ludovic Halévy
Galası: & Aralık, 1864
İlk gösterim yeri: Théâtre des Variétés, Paris
Oyuncular: *Helen, Isparta kraliçesi, soprano veya mezzo-soprano]
  • Paris, Truva prensi, tenor
  • Menelaos, Isparta Kralı, Helen'in kocası, tenor
  • Agamemnon, Mycenler kralı ve Krallar Krali, bariton
  • Kalkhas, Jupiter tapınağı başrahibi, bas
  • Oreste, Agamemnon'in oğlu, soprano veya mezzo-soprano : Erkek rolünde kadın
  • Akhilleos, Phthiotis Kral, tenor
  • Telamon oğlu Aias I, Salamis Kralı, tenor
  • Oilee oğlu Aias II, Loride Kralı, bariton
  • Parthenis ve Léoena, Hayat kadınları soprano
  • Bacchis, Helene'in oda hizmetkarı, mezzo-soprano
  • Philocome, Kalkhas'ın hizmetkarı, konuşma rolü
  • Euthycles, demirci-nalbant, konuşma rolü
  • Isparta'da prensler, muhafızlar, halk, köleler vb.

Güzel Helen (La belle Hélène) Jacques Offenbach tarafından bestelenmiş üç perdelik bir opéra bouffe veya operet eseridir. Eserin librettosu orijinal olarak Fransızca Henri Meilhac ve Ludovic Halevy tarafından yazılmıştır. Prömiyer sahnelenmesi 17 Aralık 1864'te Paris'teki Théâtre des Variétés'de yapılmıştır. Bu operet, Truva Savaşı'na neden olan Truva Kralı'nin oğlu olan Paris'in güzel Helen'i kaçırmasını alaylı ve gülünç olarak parodisini yapmaktadır.

İlk sahnelenmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Operetin ilk temsilinde başrolleri Helen olarak Hortense Schneider ve Paris olarak José Dupuis oynamaktaydı.

Güzel Helen seyirciler ve tiyatro kritikleri tarafından hemen sevildi ve (bazı kaynaklara göre) o zamana kadar Paris sahnelerinde görülmemiş bir şekilde 700 defa temsil edildi. Kısa bir zaman içinde diğer Avrupa tiyatroları ve opera evlerinde de prömiyer yapımlar takip etti: örnegin Viyana (1865), Berlin (1866), Şikago (1867), New York (1871).

Roller[değiştir | kaynağı değiştir]

Rol Ses tipi Prömiyerde roller, 17 Aralık 1864
Orkestra şefi: - )
Helen, Isparta Kraliçesi ve Menelaos'un karısı soprano Hortense Schneider
Paris, Truva Kralı Priamos'un oğlu tenor José Dupuis
Menelaos, Isparta kralı ve Helene'in kocası tenor Kopp
Agamemnon, Kralların kralı bariton Henri Couder
Kalkhas, Jupiter tanrısı yüksek rahibi bas Pierre-Eugène Grenier
Akhilleus, Phthiotis Kralı tenor Alexandre Guyon
Oreste, Agamemnon'un oğlu mezzo-soprano veya tenor Léa Silly
Telamon oğlu Aias I, Salamis Kralı tenor Edouard Hamburger
Oilee oğlu Aias II, Loride Kralı bariton M. Andof
Philocom, Kalckas'in oda hizmetkarı Konuşma rolü M. Videix
Euthyclès, bir demirci-nalbant Konuşma rolüü M. Royer
Parthénis, bir hayat kadını soprano Mlle. Alice
Lœna, bir hayat kadını mezzo-soprano Mlle. Gabrielle
Bacchis, Helen'in oda hizmetkarı soprano Mlle. C. Renault
Isparta'da prensler, muhafızlar, halk, köleler vb.

Konu özeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Mekan: Isparta ve deniz kenarı
Zaman: Truva savaşı'ndan hemen önce.


I. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Truva Kralı Priamos'un oğlu olan Paris elindeki, tanrıça Venüs'ün Jupiter tapınak başrahibi olan Kalkhas'a gönderdiği, bir mektupla sahneye girer. Venüs mektubunda başrahibe emir vererek, Juno, Minerva ve kendisi arasında olan bir güzellik yarışmasında kendisini en güzel tanrıça seçen Paris'e bir mükafat olarak söz verdiği Helen'in Paris'e aşık olmasını sağlamasını istemektedir.

Paris bir çoban kılığına bürünerek, bir okul hocası gibi davranan Barbu, bu, bu (sakallı ve sarhoş) Agamemnon idaresi altında yapılan ve eski mitik Grek kralları konulu bir gülünç bulmaca yarışmasını kazanır. Bundan sonra da Paris kendi kimliğini açıklar. Herkes onun tanrıçalar güzellik yarışmasında Venus'e elma vererek onun yarışı kazanmasına neden olduğundan haberdardır. Helen bu L'homme à la pomme (elmalı adamı) kendine gönderenin (Fransızca iki anlamlı Fatalite sözcüğüyle) "kısmet veya ölüm" olduğunu anlar. Helen, bitli hodük bir Akhilleus ve beceriksiz iki Aias tarafından nefretle yapılan itirazlara rağmen Turuvalı prense galibiyet tacını giydirir. Paris Menelaos tarafından şu şekilde bir şölene davet edilir: L'époux de la reine, poux de la reine, poux de la reine (Kraliçenin eşi; kraliçenin biti, kraliçenin biti). Paris Kalkhas'a yüksek bahşiş vererek Philocomus'un gökgürültüsü yaratan gongunu çalmasını ve Manelaos'un ivedikle Girit'e gitmesini kehanet etmesini sağlamıştır. Hemen sonra koro tekrar tekrar şu sevinçli şarkıyı söylemeye koyulur:Va, suis, Ménélas / La voix du destin / Qui te mène, hélas! / Au pays crétain! (Git hemen Menelaos/Kaderin sesi/Ne yazık ki/ Git ulaş Girit ülkesine). Böylece perde kapanır.


II. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Güya dürüst bir başrahip olan Kalkhas'ın kumar oynarken hile yapan bir kişi olduğu ortaya konulup Grek saraylılarının hayatlarının ve davranışlarının bir parodisi yapılır. Sonra, Paris gizlice geceleyin Helen'e gelir. Helen kaderinin ne olacağını bilmekle beraber, Paris'in aşk isteklerine protesto eder görülür. Bu sefer Paris bir aldatıcı strateji kullanmaya başlar. Helen'in yanından ayrılır, ama o uyurken geri dönerek güya rüya gibi ona görünır. Helen'i bundan sonra ne olacakların sadece bir rüya olacağına inandırır ve onunla sevişmeye başlar. Helen bütün olanları bir rüya zannedip razı olur. İkisi birbirinini kolları içinde yatmakta iken hiç beklenmedik bir şekilde Menelaos gelir ve karısı ile sevgilisinin bir arada olduklarını görür. Helen ayağa kalkıp "La fatalite, la fatalite" diye şarkıyla bağırarak olanların hep kocasının kabahatinden ortaya çıktığını iddia eder: Helen'e gore iyi bir koca ne zaman karısının yanına geleceğini ne zaman gelmeyeceğini bilmelidir. Paris Menelaos'a bir skandal çıkarmaması ve çıkarırsa herkesin zararlı çıkacağı hakkında konuşmaya geçer. Menelaos bunları dinlemez ve diğer kralların hepsini bu odaya çağırır. Hepsi Paris'i itham ederler ve nereden geldiyse oraya geri gitmesine israr ederler. Paris oradan eli boş ayrılır ama geri dönmeye ve o zaman bu sefer başladışı işi başarı ile tamamlacağına and içer.


III. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Krallar ve maiyetlerindekiler yaz mevsimi için Naupalia'ya gidip yerleşmişlerdir. Bir Venüs tapınağı rahibi bir gemi ile gelir ve kendine Helen'i Cythera'y götürme görevi verildiğini söyler. Orada Helen'nin yaptıklarına ceza olarak 1000 tane dana kurban etmesi gerekmektedir. Menelaos da rahibe ile birlikte Helen'e refaket etmek ister fakat Helen onun bu isteğini kabul etmez. Tanrıçayı gücendirip inciten kendi olduğunu ve cezayı kendinin çekmesi gerektiğini savunur. Helen bu rahibin kılık değiştirmiş olan Paris olduğunu tanımıştır. Helen sahte rahiple yalnız olarak gemiye biner ve birlikte yelken açıp oradan ayrılırlar. Gerisi Truva Savaşı] tarihidir.


Ünlü müziksel parçalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 'Amours divins' (Helen)
  • 'Au mont Ida' (Paris)


Seçilmiş disk ses ve video kayıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yil Roller
(Helen, Paris, Menelaos, Agamennon, Kalkhas )
Orkestra sefi
Operaevi ve Orkestra
Marka
1978 Jane Rhodes,
Rémy Corazza,
Jacques Martin,
Jules Bastin
Michel Trempont
Alain Lombard
Orchestra Filharmonique de Strasbourg ve Opéra National du Rhin korosu
Barclay/Accord
1985 Jessye Norman,
John Aller,
Charles Burles,
Gabriel Bacquier,
Jean-Philippe Lafont
Michel Plasson
Capitole de Toulouse National koro ve orkestrasi
EMI Classics.
2000 Felicity Lott,
Yann Beuron,
Michel Sénéchal,
Laurent Naouri,
François Le Roux
Marc Minkowski
Chœur et orchestre des Musiciens du Louvre -
Virgin Classics

Kostümler galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]


Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]