Gürcistan-Türkiye ilişkileri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Gürcistan–Türkiye ilişkileri
Harita'da gösterilen yerlerde Georgia ve Turkey

Gürcistan

Türkiye

Gürcistan-Türkiye ilişkileri, geçmişi Osmanlı dönemine ve daha eskilere dayanan Gürcü-Türk ilişkileri.

Kurtuluş Savaşı dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurtuluş Savaşı yıllarında Türkiye ile Gürcistan arasında herhangi bir düşmanca harekât olmamıştır.

30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi gereğince Osmanlı ordusu 1914 sınırına geri çekilmiştir. Osmanlı ordusunun terkettiği yerlerden Acara (Batum ve Artvin) ile Ardahan illeri, 26 Mayıs 1918'de kurulmuş olan Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti'nin yönetimine girmiştir. Ancak Gürcistan, komşu Ermeni ve Azeri Cumhuriyetleriyle olan çatışmalarından ötürü, Türkiye ile iyi ilişkilerini korumaya çaba göstermiştir.

Kasım 1920'de Ermenistan'ın çöküşü ve bu ülkenin Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında paylaşımından sonra Ankara ile Moskova arasında yoğun diplomatik temaslar başlatılmıştır. Moskova'da Ali Fuat Paşa ile Çiçerin arasında sürdürülen görüşmelere paralel olarak 17 Şubat 1921'de, Gürcistan'ın Ankara büyükelçisinin kardeşi Ankara'ya Bolşevik Rusya büyükelçisi olarak atanmıştır.

22 Şubat 1921'de Ankara'da varılan anlaşma uyarınca Gürcüler, 1918'den beri elde tuttukları Posof, Hopa, Artvin, Ardahan, Çıldır, Göle ve Hanak 'dan çekilmeyi kabul etmiş ve 2 Mart 1921'de bu yerler Türk egemenliğine girmiştir.

25 Şubat 1921'de Kızıl Ordu Tiflis'e girerek bağımsız Gürcistan'ın varlığına son vermiştir. 16 Mart'ta Sovyetler Birliği ile Türkiye arasında imzalanan Moskova Antlaşması, 22 Şubat sınırlarını aynen koruyarak bugünkü Türk-Gürcü ve Türk-Ermeni hududunu kalıcı hale getirmiştir.

SSCB'nin çöküşünden sonra[değiştir | kaynağı değiştir]

1990'larda Gürcistan'ın bağımsızlığını ilan etmesiyle, Gürcistan, Türkiye ile yakın ilişki içerisine girmiştir. Çeyrek yüzyıldan az bir süre içinde iki ülke arasında sağlam dostluk sağlanmıştır. Türkiye'nin Azerbaycan ile birlikte en sorunsuz ilişkilerinin olduğu komşusudur.

Gürcistan piyasa ekonomisine geçmesiyle Batı ülkeleri ve Türkiye ile sıkı bağlar kurmuştur. Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı ülkenin büyük kazanımlarından biri olup, ülkeyi Batı koridoruna bağlamıştır. Türkiye ve Gürcistan Batum havalimanını ortak kullanıma açmıştır. Gürcistan dünyaya Türkiye aracılığıyla açılmıştır.

Türkiye, Gürcistan'a askeri ve siyasi destek sağlamaktadır. Uluslararası arenada Gürcistanı desteklemektedir. Yine; Gürcistan, Türkiye'nin Orta Asya'ya açılan ve Orta Asya ile bağlantı sağlanan en önemli kapısıdır. Türkiye'nin dış politikasında vazgeçemeyeceği ülkelerden birisidir.

Osmanlı döneminde yaklaşık 400 yıl Osmanlı egemenliğinde, daha öncede Selçuklular egemenliğinde kalmıştır. Daha da eski dönemlerde Karadeniz'in kuzeyinden geçen Türk topluluklarının da uğrak noktası olmuştur.

İki ülke de sınır geçişlerinde birbirlerinden pasaport veya vize almamaktadırlar. Nüfus cüzdanı ile geçiş yapılabilmektedir.