Güneş de Doğar (roman)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Güneş de Doğar
Güneş de Doğar Hemingway Roman Varlık 1955.jpg
Ernest Hemingway Güneş de Doğar (The Sun Also Rises) adlı romanının 1955'te Varlık Yayınları'ndan çıkan Türkçe baskısının kapağı.
Yazarı Ernest Hemingway
Orijinal ismi The Sun Also Rises
Çevirmen Filiz Karabey
Ülke ABD Amerika Birleşik Devletleri
Özgün dili İngilizce
Dili Türkçe
Konu(lar) Roman à clef
Türü Roman
Yayınevi Varlık Yayınları
Anadilinde
basım tarihi
1955, 1958, 1964
Yayın ortamı 3. Hamur kâğıt, karton kapaklı ciltsiz
Sayfa sayısı 270 sayfa
Boyut ve ağırlık 11x16 cm
ISBN 9754943290

Güneş de Doğar, Amerikalı romancı, kısa-hikâyeci ve gazeteci Ernest Hemingway'in 1926 yılında yayımladığı romanının adıdır. Özgün adı The Sun Also Rises olan bu roman Hemingway'in ilk büyük romanıdır. Hemingway'in romanına verdiği ilk ad Fiesta idi, ancak yayımcısının tavsiyesi üzerine Eski Ahit 'ten alınmış olan The Sun Also Rises adında karar kılmıştır. Yine de romanın İngiliz, Alman ve İspanyol baskılarında Fiesta ismi kullanılmaktadır.[1]

Roman Türkiye'de ilk defa 1955 yılında Filiz Karabey'in Türkçe çevirisiyle Varlık Yayınları'ndan çıkmıştı. Hemingway'in bir yıl önce yani 1954'te Nobel Edebiyat Ödülü'nü alması, iki yıl önce 1953'te de başka bir eseri için (İhtiyar Adam ve Deniz) Pulitzer Ödülü almış olması "Güneş de Doğar" romanının Türkiye'de popüler olmasını sağlamıştı. Varlık yayınları tarafından sonraki yıllarda da muhtelif baskıları yapılan roman, başka yayınevlerince de farklı isimlerle basılmıştır. Bu isimler Güneş Gene Doğar, Güneş Yine Doğar ve Güneş Doğacak'tır.

Time dergisinin, "1923 ilâ 2005 yılları arasında yayımlanmış en iyi 100 İngilizce roman" listesinde "The Sun Also Rises" da yer almaktadır.[2]

Türü[değiştir | kaynağı değiştir]

Güneş de Doğar, Roman à clef (Fransızca anahtarlı roman) denen bir roman türüne girmektedir.Bu türün özelliği gerçek olayların kurgusal dünyayla oluşturulmuş bir perdenin arkasından anlatılmasıdır, buradaki 'anahtar' ya ünlü bir kişidir, ya da yazarın kendisidir. Romanda yer ve kişi adları uydurulmuştur ama gerçek yerlerden ve kişilerden bahsedildiğini okuyucu bilir.[3]

Konusu[değiştir | kaynağı değiştir]

Roman, 1920'li yıllarda vatanlarından uzakta, kendi sürgünlerini yaşayan ve düş kırıklığı içindeki bir grup Amerikalının Fransa ve İspanya'daki hedonistik yaşantılarını anlatır. Roman, "kayıp nesil" olarak da adlandırılan bu insanlardan biri olan savaş yorgunu bir Amerikalı savaş gazisi Jake Barnes'ın ağzından anlatılır. Romanın 2003'te Kastaş Yayınları'ndan çıkan Türkçe baskısının (ISBN 975-6544-76-7) arka kapağında şunlar yazmaktadır:

« Hepsi de savaş sonrasının bunalımlı günlerini yaşayan bir avuç gençtir. Henüz bir idealleri yoktu, burunlarının dibine gelen ölümden kıl payı kurtulmuş olmanın verdiği bir şaşkınlıkla, henüz hayatlarına bir yön vermemişlerdir. Fransa'dan İspanya'ya Paris'in zevk ve sefa alemlerinden, boğa güreşi arenalarının nefes kesici heyecanına durmaksızın devam eden bu arayışın hikâyesi.Savaşta aldığı bir yara nedeniyle aşık olduğu insanla birlikte olmasına imkân olmayan Jake Barnes'ın dilinden anlatılan bu roman, savaş sonrası neslinin hayat tarzını, heyecanlarını, bunalımlarını, hayallerini, mutluluklarını ve acılarını gözlerimizin önüne seriyor »

Türkçe baskıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ernest Hemingway'in 1926 yılında yazdığı Güneş de Doğar, 1955 yılından başlayarak Türkiye'de farklı çevirmenlerin Türkçeleriyle, farklı yayınevleri tarafından birkaç değişik adla yayımlandı. Bunlar:

Yıl Adı Yayınevi Çevirmen ISBN
1955 Güneş de Doğar Varlık Yayınları Filiz Karabey
1971 Güneş Gene Doğar Hayat Neşriyat Vahdet Gültekin
1972 Güneş Doğacak Yayın Ajans Yayınları
1982 Güneş de Doğar Adam Yayıncılık Sinan Fişek
1986 Güneş de Doğar Bilgi Yayınevi Orhan Azizoğlu (ISBN 978-975-22-0280-1)
2003 Güneş Yine Doğar Kastaş Yayınları Adil Demir (ISBN 975-6544-76-7)

Sinema uyarlaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Ernest Hemingway'in 1926 yılında yazdığı Güneş de Doğar romanı 1957'de Henry King tarafından aynı adla (The Sun Also Rises) sinemaya da aktarıldı. Başlıca rollerinde Tyrone Power, Ava Gardner, Mel Ferrer, Errol Flynn, Eddie Albert, Gregory Ratoff ve Juliette Gréco'nun oynadıkları bu renkli 20th Century Fox filmi Türkiye'de Romanın Türkçe adıyla, yani Güneş de Doğar adıyla gösterilmiştir.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]