Franz Josef Strauss

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Franz Josef Strauss
Bavyera Başbakanı
Görev süresi
1978–1988
Yerine geldiği Alfons Goppel
Yerine gelen Max Streibl
Kişi bilgileri
Doğum 6 Eylül 1915
Münih, Almanya
Ölüm 3 Ekim 1988 (73 yaşında)
Regensburg, Almanya
Partisi Hıristiyan Sosyal Birliği (CSU)
Mesleği siyasetçi
Dini Katolik
İmzası

Franz Josef Strauss (d. 6 Eylül 1915, Münih, Almanya - ö. 3 Ekim 1988, Regensburg, Batı Almanya), Hıristiyan Sosyal Birlik'in (CSU) önderi (1961-88) Alman siyaset adamı.


Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Münih Üniversitesi'ndeki öğrencilik yıllarında Nazilerle çatışan Katolik gençlik örgütünün etkin bir üyesiydi. Üniversiteyi bitirdiği yıl askere alındı (1939). II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru ABD güçlerine tutsak düştü.

1945'te serbest bırakıldıktan sonra bir süre Bavyera İçişleri Bakanlığı'nda danışma kurulu üyesi olarak görev aldı. 1946'da Amerikan işgal yetkilileri tarafından Schongau ilinde bir yerel yönetim görevine atandı. 1945'te Bavyera'da Hıristiyan Sosyal Birlik'in (CSU) kurucuları arasında yer aldı. Ağustos 1949'da Bundestag'a (Federal Meclis) seçildi. CDU-CSU parlamento grubunun başkan yardımcılığını yürüttü.

1953'te Şansölye Konrad Adenauer tarafından devlet bakanlığına getirildi. 1955'te nükleer işler bakanı ve Savunma Konseyi'nin başkan yardımcısı, 1956'da ise savunma bakanı oldu. Kendi kaynaklarına güvenen bir Batı Almanya yaratılmasını ve ülkenin yeniden silahlanmasını savunan Strauss, Bundeswehr'in (Batı Almanya ordusu) yeniden örgütlenmesinde ve taktik nükleer silahlar edinmesinde önemli rol oynadı.

Esnek davranamaması, birçok anlaşmazlığa ve geçici olarak çekilmesine yol açtı; Strauss'a karşı yoğun bir muhalefet yürüten haftalık haber dergisi Der Spiegel'de Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'nın (NATO) tatbikatlarıyla ilgili bir yazının yayımlanmasının ardından, derginin yayın yönetmenlerinin ihanet suçlamasıyla tutuklanması kamuoyunda büyük çalkantılara neden oldu ve Strauss Kasım 1962'de hükümetten istifa etmek zorunda kaldı. Bununla birlikte 1961'de seçildiği CSU başkanlığını sürdürdü. 1967'de tekrar CSU başkanı seçildi.

Partisinin (CSU) Bavyera Yasama Meclisi seçimlerindeki başarısından sonra, yeni Şansölye Kurt Georg Kiesinger tarafından 1966'da maliye bakanı olarak yeniden hükümete girdi. Bu görevini Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD) ve Hür Demokrat Parti (FDP) koalisyonunun iktidara geldiği 1969 seçimleri ertesine değin sürdürdü. 1969 seçimlerinde CDU-CSU'nun başarısızlığından sonra, Willy Brandt'ın Ostpolitik'ine kararlılıkla karşı çıktı.

Kasım 1978'de Bavyera Başbakanlığına seçilen Strauss, Bavyera'yı, geleneksel Hıristiyan Demokrasi'nin kalesi haline getirdi. Muhalefetteki CSU ve Hıristiyan Demokratik Birlik'in (CDU) şansölye adayı olarak 1980'de yapılan seçimlere katıldıysa da başarılı olamadı. Seçimlere blok liste halinde katılan CDU-CSU koalisyonu mecliste önemli sayıda sandalye yitirdi.[1]

Sonraki yıllarda, Doğu Avrupa ile ilişkilerde yumuşamayı ilke alan bir siyaset (Ostpolitik) izleyen Sosyal Demokrat Şansölye Helmut Schmidt'in iç ve dış siyasetini eleştirmeyi sürdürdü. 1983'te Schmidt başkanlığındaki merkez-sol koalisyonun düşmesi üzerine yapılan erken seçimde yeniden Bundestag'a seçildi.

1984'te eşi Marianne Strauss'u trafik kazasında kaybetti. 1 Ekim 1988'de av sırasında bayılan Strauss, kaldırıldığı hastanede girdiği komadan kurtulamayarak yaşamını kaybetti.

Airbus'un önemli figürlerinden ve kurucularından biri olmuştur. 1992 yılında hizmete giren Münih'in yeni havalimanına Münih Franz Josef Strauss Havalimanı adı verilmiştir.

Kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

Strauss'un başlıca yapıtları;

  • Herausforderung und Antwort (1968, Meydan Okuma ve Cevap)ü
  • Finanzpolitik: Theorie und Wirklichkeit (1969; Maliye Politikası: Kuram ve Uygulama)
  • Deutschland deine Zukunft (1975, Almanya Senin Geleceğin)
  • Zur Lage (1979; Yerine Göre)
  • Gebote der Freiheit (1980; Özgürlüğün Kuralları)

Parlamantodaki konuşmaları 1968'de Bundestagsreden başlığıyla yayımlanmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]