François Rabelais

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
François Rabelais
Francois Rabelais
Francois Rabelais
Doğum 1483 ile 1494 arasinda
Chinon, Fransa
Ölüm 9 Nisan 1553
Paris, Fransa
Milliyet Fransız
Meslek Yazar, doktor, humanist
Dönem 16. yüzyıl
Akım Rönesans
İlk eseri Gargantua ve Pantagruel

François Rabelais (d. 1483 ile 1494 arasinda, Chinon, Fransa, ö. 9 Nisan 1553, Paris) onemli Fransız Ronesans dönemi yazari, doktor, Rönesans düşünürü, keşiş ve antik Grekçe alimi. Tarihsel olarak elimizdeki bilgiler ve eserlerden onun bir fantezi, hiciv, grotesk, müstehcen güldürü ve şarkı yazarı olduğunu biliyoruz. Bir baba ile oğlunun hikayelerinden oluşan ve gayet açık saçık bir fantezi güldürü olan felsefi eseri Gargantua and Pantagruel 'baş yapıtıdır. Rabelais klasik dünya edebiyatinin büyük yazarlari arasinda sayilmakta ve modern Avrupa ve bati edebiyatinin kurucularindan olduğu kabul edilmektedir. Hümanizm'in öncülerindendir, Desiderus Erasmus'la çağdaştır. Jean Paul Sartre, Rabelais'nin üslubuna hayranlığını saklamaz ve onun Avrupa Düşüncesinin ve Hümanizm'in tekamülü açısından önemini Erasmus ile Montaigne arasında köprü olmak derecesinde görür.[1]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Francois Rabelais'nin Metz'deki evi

Bir avukatın oğludur. Fontelay le Comte'daki Fransiskan okulunda eğitim gördü ve orada bir rahip oldu. Rabelais burada Yunanca ve Latince öğrendi ve eski eserleri (hümaniteleri) okudu. Ayrıca bilim, filoloji ve hukuk alanında da çalışmalar yaptı ve bu çalışmaları onun,aralarında Guillaume Budé'nin de bulunduğu çağının Hümanistleri tarafından, tanınmasına neden oldu. Çalışmalarının Fransisken Kilisesi tarafından yönlendirilmesi onu bezdirdi ve Papa VII. Clement 'ye bir dilekçe yazarak Fransisken Kilisesinden ayrıldı. Montpellier Üniversitesi'nde tıp öğrenimi gördü. Lyons’a doktor olarak gönderildi. Doktorasını verdiği sıralarda, ünlü eserleri ‘Gargantua’ ile ‘Pantagruel’ yayımlanmıştı.

Bu eserleri yüzünden Kilise ve Sorbonne'luların lanetine uğradı, eseri sansürlendi ve toplandı, Rabelais Metz’e kaçtı. Hayatının geri kalan yıllarını Quimper yakınlarında geçirdi. Rabelais, Yunan ve Latin Edebiyatı’nı en ince ayrıntısına kadar bilen, Fransız rönesansının en büyüklerinden sayılır. Coşkun bir yaşama sevgisiyle, öğrenme aşkıyla doludur. Eserlerinde canlı, mizah yüklü bir üslûpla yeni insanı yaratmaya çalışmıştır.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Gargantua ve Pantagruel Üçüncü kitap 1571 edisyonu bassayfasi

Orijinal dilde[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Gargantua ve Pantagruel, beş kitaptan oluşan bir seri:
    • Pantagruel (1532)
    • La vie très horrifique du grand Gargantua, genellikle Gargantua (1534)
    • Le Tiers Livre ("Üçüncü kitap", 1546)
    • Le Quart Livre ("Dördüncü kitap", 1552)
    • Le Cinquiesme Livre (Beşinci kitap. Bu kitabin Rabelais tarafından yazılıp yazilmadığı tartışmalıdır)

Türkçe çeviriler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • François Rabelais (çev. Birsel Uzma) (2012) Pantagruel, Dünya Edebiyatı Dizisi, Istanbul:Everest Yayınları ISBN:9786051415208
  • François Rabelais (çev. Birsel Uzma) (2011) Gargantua, Istanbul:Everest Yayınları ISBN:9789752899179
  • François Rabelais (çev. İsmail Yergüz) (2010) Gargantua, Ütopya Dizisi Istanbul:Say Yayınları ISBN:
  • François Rabelais (çev. Azra Erhat, Sebahhattin Eyüboğlu, Vedat Günyol) (2006 1. basim) Gargantua, Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi Istanbul:İş Bankası Kültür Yayınları ISBN:

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mihail Mihajlovič Bahtin (1984) (İngilizce). Rabelais and His World. Indiana University Press. ISBN 978-0-253-20341-0. http://books.google.com/books?id=SkswFyhqRIMC&pg=PA1. Erişim tarihi: 6 Ocak 2013. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]