Firaz Muharebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Firaz Muharebesi
Doğu Roma-Arap savaşları
İran'da İslam
Tarih Ocak 634 MS
Bölge Firaz, Mezopotamya (Irak)
Sonuç Müslüman zaferi, Mezopotamya Müslümanlarca elde edildi.
Taraflar
Black flag.svg Dört Halife
(Raşidun Arapları)
Flag of the Greek Orthodox Church.svgDoğu Roma İmparatorluğu,
Derafsh Kaviani.pngSasani İmparatorluğu
Arap Hıristiyanlar
Komutanlar
Halid bin Velid Heraclius
III. Yezdigirt
Güçler
15.000 30.000
Kayıplar
Bilinmiyor Ağır

Firaz Muharebesi, Müslüman Arap kumandanı Halid bin Velid'in Mezopotamya Irak'ta Doğu Roma İmparatorluğu, Sasani İmparatorluğu ve Hıristiyan Araplar'a karşı yapmış olduğu son muharebedir. Halid'in ordusu 15.000 kişiyi içeriyordu.[1] Buna karşın Bizans İmparatorluğu, Sasani İmparatorluğu ve Hıristiyan Araplar'dan kurulu birleşik güç orduları Halid'in ordusundan birkaç kez fazlaydı.[1] Bazı kaynaklara göre onlar on kat fazlaydı.[2]

Savaşın sonucu Halid ve Mezopotamya'nın ilk Müslüman Fethleri için zaferdi. İran'da İslam, onların Kadisiye Savaşı'ndan sonra tamamdı.

Savaş öncesi[değiştir | kaynağı değiştir]

633 yılına göre, Müslümanlar Fırat vadisinin sahibiydiler. Bu vadide, Firaz Pers İmparatorluğu'nun ileri karakol ucundaki hala sahip olduğu garnizon noktasındaydı. Halid, Persleri bu karakol noktasından olduğu kadar uzağa sürmeye karar verdi. Halid, Firaz'a Müslüman kuvvetleriyle sefere çıktı ve oraya 633 yılının Aralık ayının ilk haftasında vardı. Firaz, Pers İmparatorluğu ve Byzantion arasında bir sınır bölgesiydi ve Bizanslı'lar olduğu kadar Pers garnizonu da burada konaklamaktaydı. Müslümanlara rağmen Bizans garnizonu, Pers garnizonuna yardım etmeye gelmek için karar verdi. Persler, Bizanslı'lar ve yardımcı ek Hıristiyan Arap birleşik güçleri müslümanlardan sayıca on kat fazlaydı. Koalisyonun görkemli baskısıyla Bizans generali, Halid bin Velid'e koşulsuz teslim olmayı içeren kibirli bir mesaj gönderdi. Halid bin Velid, mektubu cevabını savaş alanında vereceği şeklinde yanıtladı. [2]

Savaş[değiştir | kaynağı değiştir]

Halid, düşmana Fırat'ı geçmesi için bir süre verdi. Düşman Fırat'ı geçer geçmez Halid Müslüman kuvvetlere harekete geçmeleri için emir verdi. Pers ve Bizans birleşik güçleri nehri arkalarında bırakmışlardı. Bu Mazar Savaşı'ndakine benzer bir durumdu. Firaz'da Halid Mazhar'da uygulamış olduğu ayni taktiği uyarladı. Şimşek gibi hızlı hareket ederek müslümanlar nehir üzerindeki köprüye saldırdılar ve onu işgal etmeyi başardılar. Düşman bir kıskaç altında tutuldu. Müslümanlar ataklarını şiddetlendirdiler ve düşmanın boynuna ilmiği geçirdiler. Ardından ölümcül çatışma hasıl oldu düşman kısa süre sonra alanı kaybetti. Persler ve Bizanslı kuvetleri geri çekilerek ya dehşet ifadesiyle nehre atladılar ya da dağınıklıkla kendilerini sıkışıklıkla ölüme götürdüler. Kanlı bir savaştı, ellibinden fazla düşman askeri savaş alanında yere düştü. Savaş kısa sürede Firaz'da sona erdi ve Persler'in son kalesi müslümanların eline geçti. Firaz savaşı, müslüman ordularına daha fazla şehvet ekledi.[2]

Halid'in yemini[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaşın başlangıcında üstünlük Müslümanlara karşı göründüğü anda Halid, bir and içti eğer zaferi kazanan olursa Allah'ın evi olan Mekke'ye hacılık için hacca gidecekti. Firaz zaferinden sonra Firaz'da birkaç gün kaldı ve ülkenin yönetimi için gerekli olan düzenlemeleri yaptı. 634 yılı Ocak ayında, garnizon Firaz'da tutulduğunda ana müslüman ordusunun Al Hirah'a dünüşüne dair emirler yayımlandı. Halid ordunun kıç gerisinde kalıyordu. Ordu Al Hirah yolu üzerinde ilerlerken Halid, kendisini ordudan ayırdı ve küçük bir eskortla alışılmış olmayan rota ile Mekke'ye yöneldi. Halid Mekke'ye hac vazifesini yapmak için tam zamanında vardı. Hacılık vazifesini gizlice yaptıktan ve yeminini yerine getirdikten sonra Halid ve ona eşlik edenler Al Hirah'a doru binek vaziyette yola çıktılar. Firaz'dan Hirah'a giden ana ordunun şehre girişinden önce Halid oradaydı. Halid Mekke'de kendisinin tanınmaması için her türlü özeni göstermesine rağmen onun orada olduğu haberi Ebu Bekir'e ulaştırıldı. Halid Mekke'yi kılık değiştirerek ziyaret etmişti. Halid Al Hirah'a ulaştığında Ebu Bekir'in böyle bir maceraya tekrar düşkün olmamasını isteyen mektubunu aldı.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b A.I. Akram, The Sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, His Life and Campaigns, Nat. Publishing. House, Rawalpindi (1970) ISBN 0-7101-0104-X.
  2. ^ a b c d pioneer Campaigns in Western Iraq, Witness Pioneer

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]