Fethullah Gülen

Fethullah Gülen
Fethullah Gülen
Tam adı	Fethullah Gülen
Doğumu	27 Nisan 1941 (1941-04-27) Pasinler, Erzurum, Türkiye
Bölgesi	İslam felsefesi
Okulu	Hanefi
Önemli fikirleri	Eğitim, Dinlerarası ve Kültürlerarası diyalog faaliyetleri
Etkilendikleri Rumi, Yunus Emre, Ibn Arabi, Gazali, Said Nursi
Etkiledikleri Gülen hareketi

Fethullah Gülen (d. 27 Nisan 1941; Pasinler, Erzurum), eski vaiz ve yazar. 50'yi aşkın kitabı, çeşitli dergilerde makaleleri ve birçok vaazı yayımlanmıştır. Arapça, Farsça ve Osmanlı Türkçesi bilmektedir. Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı'nın kurucuları arasındadır ve vakfın onursal başkanıdır. 1999 yılı Mart ayında 28 Şubat süreci'ndeki Türkiye'nin içinde bulunduğu siyasi atmosfer sebebiyle Amerika Birleşik Devletleri'ne giden Gülen, o tarihten bu yana ABD'nin Pensilvanya eyaletinde yaşamaktadır.

Fethullah Gülen, İslam'ın Sünni-Hanefi görüşlerini Said Nursi'nin görüşleri ve kitapları Risale-i Nur ışığında günümüze göre tekrar yorumlayan bir İslam düşünürüdür. Bu yorum ekseninde oluşan ve toplumun bazı kesimlerinden destek bulan Gülen Hareketi'nin fikrî önderidir. Eğitim ve dinlerarası diyalog konusundaki uygulama ve fikirleri nedeniyle aralarında filozof ve sosyal bilimcilerin de bulunduğu kişiler tarafından çağdaş İslam düşüncesine yön veren önemli bir düşünür olarak kabul edilmektedir.

28 Şubat süreci devam ederken 1999 yılı Haziran ayında ulusal televizyon kanallarında yayınlanan bazı video görüntüleri Türkiye'deki, laik düzen yerine şeriata dayalı bir İslam devleti kurmak için taraftarlarını teşvik ettiği suçlamalarına neden oldu. Bunun üzerine, 22 Ağustos 2000 tarihinde aleyhinde dava açılmış, 2006 yılında bu davadan cürüm ve şiddete başvurarak teşekkül oluşturduguna dair delil olmadığından beraat etmiş, bu karar 2008 yılında Yargıtay Ceza Genel Kurulunca oybirliği ile onanmıştır.

Fethullah Gülen, 2008 yılının Haziran ayında Foreign Policy ve Prospect dergilerinin internet üzerinden gerçekleştirdiği ortak anket sonucunda Dünyanın ilk 100 entelektüeli listesinde bir numara seçilmiştir.

Hayatı

Erzurum'un Hasankale (Pasinler) ilçesi Korucuk Köyü'nde 27 Nisan 1941'de doğan Gülen'in babası Ramiz Bey cami imamı, annesi Rafia Hanım ev hanımıdır. Gülen, altısı erkek, ikisi kız, sekiz kardeşin ikincisidir.

Öğrenimi

1945'de Kur'an öğrenmeye başlayan ve kısa zamanda Kur'an'ı hatmeden Gülen, 1946 yılında ilkokula başlamıştır. Babasının 1949 yılında Alvar Köyü'ne imam olması ve ailesinin oraya taşınması nedeniyle ilkokulu bırakmak zorunda kalmış, sonradan Erzurum'da dışarıdan girdiği imtihan ile ilkokul diplomasını almıştır. Babası Ramiz Efendi'den Arapça dersler; Hasankale'de bulunan Hacı Sıtkı Efendi'den tecvid ve Kur'an dersleri alan Gülen, 1951'de hafızlığını tamamlamıştır. Gülen, 1954'de Erzurum'daki Kurşunlu Camii medresesinde Alvar İmamı Muhammed Lütfi'nin torunu Sâdi Efendi'den medrese dersi almıştır. İki buçuk ay içinde Emsile, Bina ve Merah'ı metin ezberleyerek okuyan ve İzhar'ı bitiren Gülen'in Kâfiye okumasına lüzum görmeyen Sâdi Efendi onu Molla Câmi'ye başlatmıştır.1955'den 1959’da Edirne'ye gidinceye kadar Osman Bektaş'tan fıkıh ve din eğitimi almıştır.

Gençlik dönemi

Askerlik öncesi ve sonrasında Edirne Üç Şerefeli Cami'de toplam 4 yıl süre ile imamlık yaptı. Askerlik acemi eğitim dönemini Ankara Mamak ve usta erlik dönemini İskenderun'da tamamladı.

Askerlik sonrasında, 1963 yıllında, Erzurum'a giderek bir yıla yakın ailesinin yanında kaldı. Bu sırada Komünizmle Mücadele Derneği'nin 2. şubesinin Erzurum'da kuruluşunda yer almış ve Halkevlerinin Erzurum şubesi yönetimine girmiştir.

Edirne'deki görevi sırasında Dar'ul-hadis Camii'nin imam odasında özel sohbetler başlattı. 1965’te Kırklareli'ne tayin olup burada bir yıl vaizlik yaptı. 1966'da İzmir'e merkez vaizliğine atanan Gülen, 1971 yılına kadar buradaki görevine devam etmiştir. Bu yıllarda Kestanepazarı Derneği Kur'an kursunda yöneticilik ve gönüllü öğreticilik yapmış; 1968 yılında resmi görevlendirme ile ilk kez hacca gitmiş; ve gezici bölge vaizi olarak da Ege Bölgesi'nin çeşitli il ve ilçelerinde vaaz ve sohbetlerde bulunmuştur.

1971-1980 dönemi

5 Mayıs 1971 tarihinde, 12 Mart döneminde askeri cuntanın isteğiyle TCK'nın 163. maddesinden tutuklandı. 7 ay tutuklu kaldıktan sonra, 5 Kasım 1971 tarihinde tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı ve 1974 yılında beraat etti. 23 Şubat 1972 tarihinde Edremit vaizliğine atandı aynı zamanda Manisa ilinde de vaizlik görevlerine devam etti.Gülen, daha sonra İzmir'in Bornova ilçesi vaizliği görevine atandı.

1975 ve 1976 yıllarında Anadolu’nun bazı şehirlerinde Kur'an ve İlim, Darwinizm, Altın Nesil, İçtimaî Adalet ve Nübüvvet isimli konferansları vermiştir. İlk sayısı Şubat 1979'da çıkan Sızıntı dergisinde başyazıları ve daha sonra orta sayfa yazılarını da yazmaya başladı.

1981-1990 dönemi

1980'de 12 Eylül Darbesinden sonra askeri cuntanın İzmir ve Ege Ordu Sıkıyönetim Komutanlıkları tarafından yakalanma emri yayınlandı. Aynı tarihte İzmir'i terk etti. Anadolu'da çeşitli illerde dolaştı, dost ve akrabalarına sığındı. 20 Mart 1981 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığındaki vaizlik görevinden istifa etti.

1986'da hacca giderek hac farizasını yaptı. İlk sayısı 1 Temmuz 1988 yılında çıkan ve üç aylık periyotlarla yayın hayatına devam eden Yeni Ümit dergisinde başyazılar yazmaya başladı. 1989'da İstanbul ve İzmir'de Diyanet İşleri bünyesinden bağımsız, gönüllü olarak vaazlarına yeniden başladı. Üsküdar Valide Sultan Camii'nde 13 Ocak 1989 tarihinden 16 mart 1990 tarihine kadar (62 hafta) verdiği vaazlar, daha sonra Sonsuz Nur adıyla 3 cilt halinde kitaplaştırıldı. 1992 yılına kadar gönüllü olarak vaazlarını sürdürdü.

1991-2000 dönemi

1990'lı yıllarda Turgut Özal, Tansu Çiller, Mesut Yılmaz, Bülent Ecevit, Abraham Foxman, Morton Abramowitz, Papa II. John Paul gibi tanınmış din ve devlet adamları ile görüşmeler yapmış, Amerika'da hayatını kaybeden Cumhuriyet Halk Partisi eski genel sekreterlerinden Kasım Gülek'in cenaze namazını vasiyeti üzerine kıldırmış, ve çeşitli gazetelerde röportajları yayınlanmıştır. Mesela 1995’te Sabah'tan Nuriye Akman ve Hürriyet'ten Ertuğrul Özkök'e Türkiye'nin içinde bulunduğu durum, Başbakan Tansu Çiller ile görüşmesi, İslamiyet, siyaset, kadın ve eğitim konusunda röportaj vermiştir.

Bu yıllarda ayrıca Cumhuriyet Gazetesi ve Hikmet Çetinkaya'dan dava yoluyla almaya hak kazandığı 150 milyonluk tazminatları Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı'na bağışladı.

1999 yılı Mart ayında sağlık sorunları nedeni ile Amerika Birleşik Devletleri'ne giden Gülen, o tarihten bu yana, ABD'nin Pensilvanya eyaletinde yaşamaktadır.

2000 ve sonrası dönemi

2000 yılında Gülen aleyhine dava açılmış ve 2008 yılında bu dava beraatle sonuçlanmıştır.

Ayrıca bu dönemde Reuters haber ajansı, New York Times gazetesi, Le Monde gazetesi, Time dergisi, The Economist dergisi, Foreign Policy dergisi gibi dünyaca saygın yayın organları ve Ukrayna, Azerbaycan, G.Afrika gibi bazı ülkelerin saygın medya kuruluşları Gülen ve hareketi hakkında inceleme yazıları ve röportajlar yayınlamışlardır.

28 Şubat sürecinde 2000 yılında Türkiye Cumhuriyeti'ni devirmek amacıyla yasadışı terör örgütü kurmaktan Gülen aleyhine dava açılmış, bu dava önce 2000 yılı Aralık ayında çıkan af ile askıya alınmıştır. Daha sonra 2006 yılında terörle mücadele kanununda yapılan değişiklik sonrasında Gülen'in avukatlarının başvurusu nedeniyle yeniden görülmüş; 2008 yılında cürüm ve şiddete başvurarak teşekkül oluşturduguna dair delil olmadığından yeni terörle mücadele yasasına göre beraat etmiş ve karar Yargıtay Ceza Genel Kurulunca da oybirliği ile onanmıştır.

3 Ocak 2008 tarihinde devlet kadrolarına sızdıkları yolundaki iddialara değinen Gülen, bir insanın kendi millet fertlerini yine kendi memleketindeki bazı müesseselere girmesi için teşvik etmesine 'sızma' denemeyeceğini söyledi.

"Teşvik edilen insanlar da o müesseseler de bu ülkeye ait. Kastedilen manadaki sızmayı belli bir dönemde Türk milletinden olmayanlar yaptılar hatta belli yere kadar geldiler. Belki endişelerinin altında o sızıntıların fark edilmiş olabileceği endişesi var. Bir milletin ferdi, kendi milleti için var olan müesseselere sızmaz; hakkıdır girer oraya; mülkiyeye de girer adliyeye de, istihbarata da girer hariciyeye de."

Haziran 2008'de ABD'den Foreign Policy ve İngiltere'den Prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu Dünyanın ilk 100 entellektüeli listelerinin ikincisinde, 1. sırada yer almıştır.

Gülen hareketi

Gülen hareketi, Fethullah Gülen'in vaazları ile temelleri atılan; çeşitli toplum kesimlerince eğitime, yurt dışında Türk kültürünü tanıtmaya yaptığı katkı ve dinlerarası diyalog faaliyetleri ile desteklenirken bazı kesimlerince de laikliğe bir tehlike olarak görülmesinden dolayı eleştirilen bir sivil toplum hareketidir.

Hareketin, yurtiçi ve yurtdışı okul, dersane ve diğer etkinlikleriyle siyasi ve ekonomik bir güç haline geldiğini söylenmektedir. Buna rağmen hareketin, siyasi bir gündemi olmadığı aksine siyasete karışmadan yerel ve küresel ölçekte diyalog faaliyetleri, fakirlik ve cehaletle mücadele ettiğini savunanlar da mevcuttur.

5. Uluslararası Türkçe Olimpiyatlarında ilgi toplayan Senegal folklor ekibindeki öğrenciler Silifke oyunu oynamaya hazırlanıyorlar.

Gülen hareketi okulları

Türk girişimciler tarafından Türkiye dışında okul açılmasında Fethullah Gülen'in teşvikleri etkili olmuştur. Yeni Aktüel dergisi tarafından yapılan bir araştırmaya göre Fethullah Gülen'in yönlendirmesi ile 92 ülkede yaklaşık 500 lise veya ilköğretim okulu, 6 üniversite ile çeşitli sayıda eğitim veya dil merkezi açılmıştır. Bu kurumlar aracılığı ile 100.000'den fazla öğrenciye eğitim verildiği tahmin edilmektedir.^{[kaynak belirtilmeli]}Bu okullarda Türkçe dersi seçmeli olarak öğrenilebilmekte, İngilizce , ülkenin resmî dili ve bazen başka dillerde (Orta Asya'da Rusça, Afganistan'da Farsça, Afrika'da Fransızca) eğitim yapılmaktadır.

Türkçe Olimpiyatları

Uluslararası Türkçe Olimpiyatları (Eski adıyla "Yabancılar İçin Türkçe Yarışması") ilki 2003 yılında yapılan ve tüm dünyadan ana dili Türkçe olmayan en alt düzeyden en üst düzeye kadar Türkçe kullananların yetenek ve bilgilerinin sınandığı bir yarışmadır. Katılımcı sayısı ve ülkesi her geçen yıl artmaktadır. 2003 yılındaki 1. Uluslararası Türkçe Olimpiyatları’na 17 ülkeden 62 öğrenci,2010 yılındaki 8. Uluslararası Türkçe Olimpiyatları'na 120 ülkeden 750 öğrenci katılmıştır.

Dinlerarası diyalog faaliyetleri

4 Nisan 1996 tarihinde Fener Rum Patriği I. Bartholomeos ile İstanbul'da görüşen Gülen; 10 Eylül 1997 tarihinde Kalp anjiyosu için gittiği ABD'de İftira ve İnkarla Mücadele Birliği (ADL) başkanı Abraham Foxman ile New Jersey'de ve 19 Eylül 1997 tarihinde de New York Eyaleti Katolik Kilisesi Kardinali John O'Connor'la görüşme yaptı. ADL başkanı Abraham Foxman, Gülen'den İslam'da hoşgörü konusu ile ilgili bir kitap yazmasını ve bunun ADL tarafından İngilizce olarak bastırılacağını söyledi.

21 Kasım 1997 tarihinde Vatikan'ın İstanbul temsilcisi Georges Marovitch ve beraberindeki Süryani Hıristiyan cemaatinden bazı din adamları kendisini ziyaret etti.

9 Şubat 1998 tarihinde ABD Ankara eski Büyükelçisi Morton Abromowitz'in yardımıyla, İslam ve Hıristiyan dünyasını temsilen "Dinlerarası Diyalog" çerçevesinde Papa II. John Paul ile Vatikan'da buluştu. Abramowitz, Fethullah Gülen ile 1998 yılında CHP eski genel sekreterlerinden Kasım Gülek vasıtasıyla görüşmüştü..Fethullah Gülen, İslam ve Hıristiyan dünyasını temsilen 'Dinlerarası Diyalog' çerçevesinde Papa 2. Jean Paul ile görüştü.

Dinlerarası Diyalog ve Hoşgörü toplantıları ve yayınları ABD'nin Ilımlı İslam politikalarına hizmet eden faaliyetler olarak gösterildi ve basında tartışıldı. Dinlerarası Diyalog, İbrahimi Dinler açıklamaları, sempozyumlar, Abant Platformu bazı ulusalcı yazarların tepkilerine neden olurken birçok akademisyen, aydın ve ilahıyatçı ise destek vermiştir.

Gülen'i Edirne'deki vaizliğinden beri tanıyan ilahiyatçı Prof. Dr. Suat Yıldırım'ın Kuran tercümesinde konu ile ilgili gördüğü bazı ayetlerin sonuna İncil ve Tevrat'ta geçen benzer ayetlerin numaralarını ya da bizzat İncil ve Tevrat 'daki ayeti not düşmüştür.Mesela:En’am Sûresi 151–152. ayetlerde bildirilen on hüküm, keza İsra 31–34. ayetlerde bildirilen hükümler, aynı zamanda Tevrat, Çıkış, 20,3-17'de ve Matta İncili 5, 17-33’de de geçer. gibi notlar/alıntılar koymuştur. Bu Kuran mealini Zaman gazetesi okuyucularına dağıtırken ulusalcı kesimlerde tepkiler doğmuştur.Cemaatin yayınlarından Aksiyon dergisinin 2003 yılının Aralık sayısında Müslüman ve Hristiyanların, İsa'nın manevi şahsiyeti etrafında birleşmesi fikrini işlemiştir.

Bibliyografya

Gülen'in çeşitli konuları ele alan çok sayıda kitap, makale, kaset, görüntülü video ve şiirleri mevcuttur. Eserlerinde, dini öğretisinin etkisini görmek mümkündür ve genellikle kişisel dini felsefe ve bakış açısını konu almaktadırlar. Eserleri başta İngilizce, Arapça, Almanca, İspanyolca ve Rusça olmak üzere değişik dillere çevrilmiştir. Ayrıca Gülen hakkında bırçok bıyografi, inceleme kitapları yayınlanmış ve yurtdışındaki çeşitli üniversitelerde hakkında akademik konferanslar yapılmış ve bu konferanslarda 200'e yakın tebliğ sunulmuştur. Ayrıca, Fethullah Gülen'e ait olan Kırık Mızrap adlı şiir kitabından alınan 11 şiir; 2005 yılında Ahmet Özhan tarafından Hüzünlü Gurbet albümünde yorumlanmıştır.

Konularına göre kitapları

Gülen'in çeşitli konuları ele alan çok sayıda kitabı mevcuttur:

Kur'an Tefsiri

• Fatiha Üzerine Mülahazalar, Nil Yayınları, 1998 ISBN 975-7292-38-9
• Kur'ân'dan İdrake Yansıyanlar, Nil Yayınları, ISBN 978-975-315-216-7

Siyer

• Sonsuz Nur 1- İnsanlığın İftihar Tablosu Hayatı, Nil Yayınları, 1993 ISBN 978-975-312-214-3
• Sonsuz Nur 2- İnsanlığın İftihar Tablosu Hayatı, Nil Yayınları, 1994 ISBN 978-975-315-215-0
• Sonsuz Nur 3- Sünnetin Tesbiti ve Teşri'deki Yeri, Nil Yayınları, 1994 ISBN 978-975-315-2

Tasavvuf

• Kalbin Zümrüt Tepeleri 1-4, Nil Yayınları ISBN 978-975-315-232-7
• İnsanın Özündeki Sevgi, Ufuk Yayınları, 2003 ISBN 9756065198

İslamî ve imanî sorular ve konular

• Asrın Getirdiği Tereddütler 1-5, Nil Yayınları, 1983-2002 ISBN 975-315-044-X
• Ölüm Ötesi Hayat , Nil Yayınları ISBN 975-7292-41-9
• İrşad Ekseni, Nil Yayınları ISBN 975-315-000-8
• Varlığın Metafizik Boyutu - Ruh,Melek, Cin ve şeytanların varlığı ve mahiyetleri, Nil Yayınları ISBN 978-975-315-225-9
• İla-yi Kelimetullah veya Cihad, Nil Yayınları, 1996 ISBN 975-7292-13-3
• Yaratılış Gerçeği ve Evrim, Nil Yayınları ISBN 975-315-155-1
• Kırık Testi, Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları , 2002
• Sohbet- i Canan (Kırık Testi 2), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları , 2003 ISBN 9756714328
• Gurbet Ufukları (Kırık Testi 3), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları , 2004 ISBN 975671431X
• Ümit Burcu (Kırık Testi 4), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, 2005 ISBN 9756714379
• İkindi Yağmurları (Kırık Testi 5), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, 2006 ISBN 9756714393
• Diriliş Çağrısı (Kırık Testi 6), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, 2007 ISBN 9789756714416
• Ölümsüzlük İksiri (Kırık Testi 7), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, 2008 ISBN ISBN 9756714423
• Vuslat Muştusu (Kırık Testi 8), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, 2008 ISBN 9756714430
• Kalb İbresi (Kırık Testi 9), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları,2010 ISBN 9789753153539
• Cemre Beklentisi (Kırık Testi 10), Nil Yayınları,2011 ISBN 9789753154352
• Kitap ve Sünnet Perspektifinde Kader, Nil Yayınları, 1996 ISBN 978-975-315-055-2
• İnancın Gölgesinde 1-2, Nil Yayınları, 1991-1992 ISBN 975-7292-27-3 ISBN 975-7292-28-1
• Fasıldan Fasıla 1-4, Nil Yayınları (2007) ISBN 975-315-125-X
• Fikir Atlası (Fasıldan Fasıla 5) ISBN : 975-315-207-8
• Enginliğiyle Bizim Dünyamız (İktisadî Mülâhazalar), Nil Yayınları ISBN 978-975-315-319-5
• Prizma 1-4, Nil Yayınları ISBN 975-7292-12-5 ISBN 978-975-315-217-4 ISBN 975-315-013-X ISBN 975-315-156-X
• Kendi İklimimiz(Prizma 5), Nil Yayınları ISBN 975-315-206-X
• Yol Mülâhazaları(Prizma 6), Nil Yayınları ISBN 978-975-315-212-9
• Zihin Harmanı (Prizma 7), Nil Yayınları ISBN 978-975-315-233-4
• Çizgimizi Hecelerken (Prizma 8), Nil Yayınları ISBN 978-975-315-375-1

Dua

• Mealli Dua Mecmuası(Me'surat), Nil Yayınları, 2000 ISBN 9756111529
• El-Kulûbu'd-Dâria (Yakaran Gönüller), Define Yayınları, 2005 ISBN
• Ramazan Ufku Seti (2 Kitap ve 2 CD), Işık yayınları, 2007

Eğitim

• Çekirdekten Çınara, Nil Yayınları, 2002 ISBN 975-315-148-9
• Çocuğun Dini Eğitimi (Dinimi Öğreniyorum Seti 4)
• Tekellüm 1-5 (Arapça Öğretim), Nil Yayınları, 1998, ISBN 9757455253 ISBN 9757455598 ISBN 975745561X ISBN 9757455601 ISBN 9757455628

Vaaz

• Hitap Çiçekleri, Nesil Yayınları, 1997
• Vaaz Külliyatı 1- 2- 3 (33 Cd), Nil Yayınları, ISBN 7403983973

Deneme

• Çağ ve Nesil, Nil Yayınları, 1982 ISBN 975-315-033-4
• Buhranlar Anaforunda İnsan (Çağ ve Nesil 2), Nil Yayınları, 1986 ISBN 975-315-021-0
• Yitirilmis Cennette Doğru (Çağ ve Nesil 3), Nil Yayınları, 1988 ISBN 975-315-018-0
• Zamanın Altın Dilimi (Çağ ve Nesil 4), Nil Yayınları, 1992 ISBN 975-315-024-5
• Günler Baharı Soluklarken (Çağ ve Nesil 5), Nil Yayınları, 1994 ISBN 975-315-027-X
• Yeşeren Düşünceler (Çağ ve Nesil 6), Nil Yayınları, 1997 ISBN 975-315-030-X
• Işığın Göründüğü Ufuk (Çağ ve Nesil 7), Nil Yayınları, 2001 ISBN 975-315-08-81
• Örnekleri Kendinden Bir Hareket (Çağ ve Nesil 8), Nil Yayınları, 2004 ISBN 975-315-161-6
• Sükûtun Çığlıkları (Çağ ve Nesil 9), Nil Yayınları, 2008 ISBN 978-975-315-234-1
• Ölçü veya Yoldaki Işıklar 1-4, Nil Yayınları, 1985-1992 ISBN 975-315-087-3
• Beyan, Nil Yayınları ISBN 975-315-166-7
• Dua Ufku, Nil Yayınları ISBN 975-315-157-8
• Kalbin Solukları, Nil Yayınları ISBN 978-975-315-333-1
• Ruhumuzun Heykelini Dikerken, Nil Yayınları ISBN 975-7292-98-2
• Kendi Dünyamıza Doğru (Ruhumuzun Heykelini Dikerken 2), Nil Yayınları ISBN 975-315-191-8
• Renklerin Diliyle, Nil Yayınları, 2004 ISBN 975-315-171-3
• Hüzmeler ve İktibaslar, Nil Yayınları, 1997 ISBN 9757744956
• Renkler Kuşağında Hakikat Tomurcuklar, Nil Yayınları, 1995 ISBN

Şiir

• Kırık Mızrap 1-2, Nil Yayınları, 1991-2000 ISBN 975-315-112-8

Yazdığı önsözler

• Bir Başka Açıdan İlim ve Din, Tarih Boyunca İlim ve Din (heyet) kitabına önsöz, İzmir, 1998
• Birleşme Noktaları, Sulh Çizgisi (İbrahim Canan) kitabına önsöz, T.Ö.V., İzmir, 1979
• Bir Ah Yüceliği (Ahmet Ersöz) kitabına önsöz, 2001
• Önden Giden Atlılar (Harun Tokak) kitabına önsöz, Ufuk Kitapları, 2007
• Türkiye'nin Kimlik Arayışı 1 (Hüseyin Gülerce) kitabına önsöz, Marifet Yayınları, 1998 ISBN 975-359-006-7
• Cihad Sahasında Bediüzzaman (Mehmed Kırkıncı) kitabına önsöz, Zafer Yayınları, 1995
• Islamic Perspectives On Science, 1 makale, Kaynak Yayınları, 1998, ISBN 975-738-849-1
• Alvarlı Efe Hazretleri: Hace Muhammed Lutfi Efendi (Ahmed Ersöz) kitabına önsöz, Nil Yayınları, 1991
• İlim ve Din - Yeni Bir Bakış Açısıyla (Selim Aydın ve diğ.) kitabına önsöz, Nil Yayınları, 1998 ISBN 975-315-014-8
• Muhakemat Üzerine Sadeleştirme ve Açıklama (Abdullah Aymaz) kitabına önsöz, Şahdamar yayınları

Dergi yazıları

• Sızıntı dergisi yazıları: Şubat 1979 - Nisan 2001
• Yeni Ümit dergisi yazıları: Nisan-Mayıs-Haziran 1988 - Nisan-Mayıs-Haziran 2000
• Yağmur dergisi yazıları: Nisan-Haziran 2000
• Eğitim ve Orta Asya Eğitim Hizmetleri, Yeni Türkiye dergisi, sayı: 15, 1997

Hakkında yazılan inceleme kitapları

Biyografi

• Ali Ünal, Bir Portre Denemesi, Nil Yayınları, İstanbul, 2002 ISBN 9753250347
• Lâtif Erdoğan, Küçük Dünyam:Fethullah Gülen Hocaefendi, Milliyet Yayınları, İstanbul, 1999 ISBN 9753250347

Fethullah Gülen ve hareketi hakkında inceleme

• Abdullah Aymaz, Diyalog Adımları, Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları 2003 ISBN 9756714212
• Ahmet Taşgetiren, Bir Gönül İnsanı, Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, İstanbul, 2004 ISBN 9756714263
• Ali Bulaç, Din - Kent ve Cemaat Fethullah Gülen Örneği, Ufuk Kitapları, 2008 ISBN 978-975-606-558-7
• Ali Ünal, Advocate of Dialogue: Fethullah Gulen, Fountain Pub.,New Jersey, 2000 ISBN 9780970437013
• Prof. Dr. Faruk Beşer, Fethullah Gülen Hoca Efendinin Fıkıhını Anlamak,
• Faruk Mercan, Fethullah Gülen'in Sıradışı Hayatı: ABD'de Geçirdiği Dokuz Yılın Hikayesi, Doğan Kitapçılık, İstanbul, 2008 ISBN 9789759919221
• Fehmi Koru, Yerli ve Özgün: Nobellik Bir Öykü, Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, İstanbul, 2004 ISBN 9756714255
• Ferhat Barış, Maskeli Balon Medyatik Bir İnfazın Anatomisi, Timaş Yayınları, 1999 ISBN 975-362-506-5
• Küresel Barışa Doğru (Kozadan Kelebeğe 3), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, İstanbul, 2002 ISBN
• Hikmet Çetinkaya, Din Baronunun kazları, Günizi yayıncılık, ISBN 9-758731-66-1
• Hikmet Çetinkaya, Fethullah Gülen'in 40 yıllık serüveni, Günizi yayıncılık, ISBN 9-758731-29-7
• Hulki Cevizoğlu, Fethullah Gülen Hareketinin Perde Arkası 35 Yıllık Yol Arkadaşı Nurettin Veren Anlatıyor.
• Hüseyin Gülerce, İslam 'ın Gülen Yüzü, Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, İstanbul, 2004 ISBN 9756714247
• İ. Adil Sönmez, Fethullah Gülen Gerçeği: Hukuki Gerçekler Işığında Hoşgörü ve Uzlaşma Aksiyonu Hakkında Bir İnceleme Kaynak Yayınları, 1998 ISBN 975-738-854-8
• Prof. Dr. İbrahim Canan, Fethullah Gülen'in Sünnet Anlayışı, Ufuk Yayınları, 2007 ISBN 9756065488
• İsmail Ünal, Fethullah Gülen'le Amerika'da Bir Ay, Nil Yayınları, 2001 ISBN 9757402842
• John L. Esposito, M. Hakan Yavuz, Turkish Islam and the Secular State: The Gülen Movement Syracuse University Press, Syracuse, New York, 2003 ISBN 0815630158 -- Çeviri: Laik Devlet ve Fethullah Gülen Hareketi Çeviren: İbrahim Kapaklıkaya, Gelenek Yayınları, 2005 ISBN 9758861875
• M. Emin Değer, Bir Cumhuriyet Düşmanının Portesi ya da Fethullah Gülen Hocaefendinin derin misyonu, ISBN 975-6747-31-5
• Mehmet Akar, Gül Adam, Timaş Yayınları, İstanbul, 2001 ISBN 975362591X
• Merdan Yanardağ Türkiye Nasıl Kuşatıldı?/Fethullah Gülen Hareketinin Perde Arkası, ISBN 9944490008
• Editör: Mustafa Armağan, Diyaloğa Adanmış Hayat: Aydınların Kaleminden Fethullah Gülen (Kozadan Kelebeğe 2),Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, İstanbul, 2002 ISBN 9756714107
• Editör: Mustafa Armağan, Medya Aynasında Fethullah Gülen (Kozadan Kelebeğe) Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, İstanbul, 1999 ISBN 9759432609
• Mustafa Yıldırım, Meczup Yaratmak, ISBN 9-756047-05-4
• Nuh Gönültaş, Gurbet Lahikası, Samanyolu Yayıncılık, İstanbul, 2008 ISBN 9789758894758
• Nurettin Veren, Kuşatma / ABD'nin Truva Atı Fethullah Gülen Harekatı, ISBN 9944-490-13-9
• Robert A. Hunt, Muslim citizens of the globalized world: contributions of the Gülen movement, The Light Inc, New Jersey, 2007 ISBN 9781597840736 -- Çeviri: Küresel Barışa Katkılarıyla Gülen Hareketi, Ufuk Yayınları, 2007 ISBN 9756065501
• Selçuk Camcı, Kudret Ünal, Fethullah Gülen'in Konuşma ve Yazılarında Hoşgörü ve Diyalog İklimi, Merkür Yayıncılık, 1999 ISBN 975-690-601-4
• Selcuk Camci, Dr. Kudret Ünal, Hoşgörü Ve Diyalog İklimi / F. Gülen'in Konuşmalarında Ve Yazılarında, Merkür Yayınları, İzmir, 1999 ISBN 975-6906-01-4
• Semih Tufan Gülaltay Fethullah Müslüman mı, İleri Yayınları, ISBN 9756288566
• Şahin Alpay, Gülen'in Katkısı, Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları, İstanbul, 2004 ISBN 9756714298
• Taha Akyol, Asya'daki Türkiye, Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Yayınları 2004 ISBN 9756714271
• Vural Savaş, İrtica ve Bölücülüğe Karşı Militan Demokrasi, ISBN 9-754948-93-3

Gülen okulları hakkında inceleme

• Bayram Balcı, Orta Asya'da İslam misyonerleri: Fethullah Gülen okulları, İletişim Yayınları, İstanbul, 2005, ISBN 9750503120
• İlber Ortaylı, Toktamış Ateş ve Eser Karakaş, Barış Köprüleri Dünyaya Açılan Türk Okulları 1, Ufuk Kitapları, 2005 ISBN 978-975-606-506-8

Kendisi ile yapılan röportajlar

• Nuriye Akman, Sabah, 23-30 Ocak 1995
• Ertuğrul Özkök, Hürriyet, 23-30 Ocak 1995
• Eyüp Can Sağlık, Fethullah Gülen Hocaefendi ile Ufuk Turu, Zaman, Ağustos 1995
• Oral Çalışlar, Cumhuriyet, 20-26 Ağustos 1995
• Hulusi Turgut, Sabah, 21-31 Ocak 1997
• Nevval Sevindi, Fethullah Gülen ile New York Sohbeti, Yeni Yüzyıl, Ağustos 1997
• Öczan Ercan, Kadın ve Kadın Hakları, Milliyet, 21 Ocak 1998
• Nuriye Akman, Zaman, 22-30 Mart 2004
• Mehmet Gündem, Fethullah Gülen'le 11 Gün, Milliyet, 8-30 Ocak 2005
• Dr. Zeki Saritoprak, An Interview with Fethullah Gülen, The Muslim World, Special Issue, July 2005 - Vol. 95 Issue 3 Page 325-471

Kitaplaştırılmış röportajlar

• Nuriye Akman, Gurbette Fethullah Gülen, Zaman Kitap, İstanbul, 2004, ISBN 9758578618.
• Nevval Sevindi, Fethullah Gülen ile New York Sohbeti, Sabah Kitapçılık, İstanbul, 1997, ISBN 9755790179
• Murat Alptekin, Gurbetteki Öğretmen M. Fethullah Gülen, Muştu Yayınları, İstanbul, 2008, ISBN 6050024081
• Mehmet Gündem, Fethullah Gülen'le 11 Gün, Alfa Basım Yayım Dağıtım, İstanbul, 2005 ISBN 9752976093
• Eyüp Can Sağlık, Fethullah Gülen Hocaefendi ile Ufuk Turu, Milliyet Yayınları, 1981-2009 ISBN 9753251955
• Nevval Sevindi, Fethullah Gülen ile Global Hoşgörü ve New York Sohbeti, Timaş Yayınları; İslam Mezhepleri, İstanbul, 2002, ISBN 975362655X
• İsmail Ünal, Fethullah Gülen'le Amerika'da Bir Ay, Işık Yayınları, İstanbul , 2001, ISBN 9757402842
• Osman Özsoy, Fethullah Gülen Hocaefendi ile Canlı Yayında Gündem, Alfa Basım Yayım Dağıtım, İstanbul, 1998, ISBN 9753160798
• Bilinmeyen Yönleriyle Fethullah Gülen - CD-ROM - (2 CD'lik Bir Dizi) 32. Gün, Show TV; İstanbul , 1999

Hakkında düzenlenen akademik konferanslar

Gülen hakkında yurtdışındaki çeşitli üniversitelerde akademik konferanslar yapılmış ve bu konferanslarda 200'e yakın tebliğ sunulmuştur.

• First International Conference on Islam in the Contemporary World: The Fethullah Gülen Movement in Thought and Practice, Organizers:The Boniuk Center for the Study and Advancement of Religious Tolerance at Rice University, Houston, U.S.A., 12-13 November 2005
• Second International Conference on Islam in the Contemporary World: The Fethullah Gülen Movement in Thought and Practice, Southern Methodist University of Dallas, U.S.A., 4-5 March 2006
• Second Annual Conference on Islam in the Contemporary World: The Fethullah Gülen Movement in Thought and Practice , Religious Studies at University of Oklahoma, U.S.A., 3-5 November 2006
• Muslim World in Transition: Contributions of the Gülen Movement , SOAS University of London, House of Lords and London School of Economics, United Kingdom, 25-27 October 2007
• Third Annual Conference on Islam in the Contemporary World: The Fethullah Gülen Movement in Thought and Practice University of Texas at San Antonio, Texas, U.S.A., November 3, 2007
• International Conference on Peaceful Coexistence: Fethullah Gülen's Initiatives for Peace in the Contemporary World , Erasmus University of Rotterdam, Holland, 22-23 November 2007
• Islam in the Age of Global Challenges: Alternative Perspectives of the Gulen Movement Georgetown University at Washington, D.C, U.S.A., November 14-15, 2008
• The Fifth International Conference on Islam in the Contemporary World: The Gülen Movement in Thought and Practice Louisiana State University, Baton Rouge, Louisiana, U.S.A., March 6-7, 2009
• Muslims Between Tradition and Modernity – The Gülen Movement as a Bridge Between Cultures University of Potsdam, Berlin, Germany, 26-27 May 2009
• From Dialogue to Collaboration: The Vision of Fethullah Gülen and Muslim-Christian Relations Australian Catholic University in Melbourne, Australia, 15-16 July 2009
• East and West Encounters: The Gülen Movement University of Southern California, Los angeles, California, U.S.A., 4-6 December 2009

Ödüller

• 1995 – Türk Ocakları Vakfı "Nihal Atsız Türk Dünyası Hizmet Ödülü"
• 1995 – Mehmetçik Vakfı "Teşekkür Beratı"
• 1996 – Türk Sanayici ve İşadamları Vakfı (TÜSİAV) "Hoşgörü Ödülü"
• 1997 - Yazarlar ve Sanatçılar Vakfı (TÜRKSAV) "Türk Dünyasına Hizmet Ödülü"
• 1997 – Türk Eğitim-Sen "24 Kasım Eğitim Özel Ödülü"
• 1998 – "Türk 2000'ler Vakfı Ödülü"
• 1998 – "Hamdullah Suphi Tanrıöver Türk Ocakları Kültür Armağanı"
• 1998 – "İpekyolu Vakfı Ödülü"
• 2001 – Türkiye Yazarlar Birliği "Üstün Hizmet Ödülü"
• 2007 - "Dünyanın En Büyük Entelektüel İnsanı"
• 2010 - Leeds Metropolitan Üniversitesi (İngiltere)"Fahri Doktora Unvanı"

Ayrıca bakınız

• Said Nursi
• Risale-i Nur
• Nur Cemaati
• Uluslararası Türkçe Olimpiyatları
• Gülen hareketi okulları

Kaynakça

Bu maddede belirtilmiş kaynaklar {{cite web}}, {{dergi belirt}}, {{ansiklopedi belirt}}, {{gazete belirt}}, {{kitap belirt}} ya da {{kaynak viki}} şablonlarına göre düzenlenmeli. Gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra bu şablon kaldırılmalıdır.

Dış bağlantılar

• Fethullah Gülen Resmî Sitesi
• Fethullah Gülen Konferansları resmî sitesi
• Reuters: Turkish Islamic preacher - threat or benefactor?, Reuters makalesi, İngilizce.