F klavye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
F Klavye

F klavye, Türkçe için özel olarak geliştirilmiş bir klavye çeşididir. 20 Ekim 1955 tarihinde Bakanlıklararası Standardizasyon Komitesi tarafından onaylanmış ve bu tarihten itibaren kullanılmaya başlanmıştır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe için ideal bir klavye çalışmalarına başlayan ilk isim, bu çalışmaları Millî Eğitim Bakanlığı ile işbirliği içinde gerçekleştiren daktilo öğretmeni İhsan Sıtkı Yener'di. Bu sıralarda Ankara Üniversitesi ile New York Üniversitesi arasındaki işbirliği anlaşması çerçevesinde Türkiye'ye gelen Anthony R. Lanza ile Edwark Tutark Jr. de bu çalışmalara dahil oldu.[1] New York Üniversitesi'nden gelen ekip yaptığı çalışmaları, finansmanlarını sağlayan Uluslararası İşbirliği İdaresi için yazdığı raporda özetledi.[1] II. Dünya Savaşı sonrasında, Amerika Birleşik Devletleri tarafından on altı ülkeye ekonomik destek sağlamayı öngören Marshall Planı çerçevesinde ülkenin yapacağı yardımları organize eden teşkilatların amacı, ekonomik yönden Türkiye'yi ileri götürecek projeleri desteklemekti.[1] Hazırlanan rapora göre Türkçe yazıma uygun bir klavyenin geliştirilmesi ve bunun standart olarak kullanılması durumunda yılda 43.500 Türk lirası tasarruf edilecekti.[1] Bu klavyenin oluşturulması için kurulan iki komisyondan ilki Türkçedeki harf sıklıkları ve ardışıklıkları, ikincisi ise parmakların fiziksel özelliklerini inceleyerek dizilimi konusunda çalıştı.[1]

Çalışmalar sonucunda hazırlanan klavye önce Devlet Malzeme Ofisine sunuldu.[1] 20 Ekim 1955'te ise Bakanlıklararası Standardizasyon Komitesince bu klavye onandı.[2] Türkiye'deki tüm daktilo makinelerinin Milli Klavye'ye dönüştürülmesi, 1963 yılında Gümrükler Kanunu'na eklenmesi ve 1974 yılında Türk Standartları Enstitüsü tarafından "zorunlu standart" olarak onanmasıyla kesinleşti. Yıllar süren çabalara karşın Q klavye karşısında yaygın kullanılır hâle gelmedi. 10 Aralık 2013'te Başbakanlık tarafından Resmî Gazete'de yayımlanan bir genelgede, Türkçe'ye en uygun klavye olmasından ötürü F klavyenin kamu kurum ve kuruluşlarında yaygınlaştırılması için talimat verilerek, kamu kurum ve kuruluşlarında 2017 yılı sonuna kadar klavyelelerin F klavyeye dönüştürülmesinin sağlanacağını bildirdi.[3]

1957 yılından bu yana yapılan ve Türkiye'nin katıldığı uluslararası klavye ile hızlı yazma yarışmalarında, f klavye ile 25 rekor ve 59 dünya şampiyonluğu elde edilmiştir.[4]

Q klavye ile karşılaştırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Q klavyede sık kullanılan tuşların dağılımı

F klavye, Türkçe için özel olarak geliştirilmiş bir klavye olduğundan Türkçe bir metni bu klavyede yazmak, Q klavyede yazmaktan daha kısa sürer. F klavyede Türkçede çok kullanılan harfler parmaklara daha uygun yerlere yerleştirilmiştir. Art arda gelen harflerin yazım hızı da farklı parmaklara dağılımı daha iyi olduğundan standart Q klavyeye göre daha yüksektir.[5][6] Q klavyede hızlı yazılamamasının temel nedeni bu klavyenin İngilizceye özel hazırlanmış olması değil, daktilonun harf çubuklarının hızlı yazmada sıkışmaması için tasarlanmış olmasıdır. Ayrıca, parmakların klavyede harften harfe geçerken kaybettiği zamana ilişkin yapılan simülasyonlarda, F klavyenin Q klavyeden ortalama %11 daha hızlı olduğu saptanmıştır. Gene aynı araştırmada, günümüz Türkçesine göre F klavye'de birkaç tuşun yeri hafifçe değiştirilirse Q klavye'ye göre %46 daha çabuk yazılabileceği de görülmüştür.

Alfabe dışı harfler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Alfabesinde resmi olarak bulunmadığı halde W, Q ve X harfleri tıpkı Q klavyede olduğu gibi F Klavyede de bulunur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f "Millî klavyede Amerikan parmağı". NTV Tarih (41. sayı): 78. Haziran 2012. ISSN 1308-7878. 
  2. ^ Deniz Harp Okulu Pusula Dergisi / F Klavye'nin Tarihi
  3. ^ "F klavye genelgesi yayınlandı". Hürriyet.com.tr. 10 Aralık 2013. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25320414.asp. Erişim tarihi: 10 Aralık 2013. 
  4. ^ "'F klavye, zihinsel işlem ve becerileri geliştiriyor'". hurriyet. 23 Aralık 2013. http://www.hurriyet.com.tr/saglik-yasam/25425260.asp. Erişim tarihi: 23 Aralık 2013. 
  5. ^ F ve Q nun savaşı
  6. ^ Q Klavye Sorunu ve Bilgisayarlarda Türkçe Karakterler - Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Enstitüsü, 2003

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]