Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Türkiye
Flag
Yayıncı TRT
Ulusal seçim etkinliği Otomatik seçim (2003, 2006-2012)
Eurovision Şarkı Seçmeleri (1975-2000, 2004-2005)
Katılım
Katılım 34 (33 final)
İlk katılım 1975
Son katılımı 2012
En iyi sonuç 1.: 2003
En kötü sonuç Sonuncu: 1975, 1983, 1987
Ev sahipliği 2004
Dış bağlantılar
TRT'nin Eurovision sayfası
Resmi sitedeki Türkiye sayfası

Türkiye, Eurovision Şarkı Yarışması'na ilk olarak 1975 yılında, Semiha Yankı’nın seslendirdiği "Seninle Bir Dakika" isimli şarkıyla katıldı, ancak 1990’lara kadar puan tablosunun sonlarında yer aldı. 1979 yarışması Kudüs’te düzenlendiği için Türkiye, o yıl halk seçimi ile belirlenen Maria Rita Epik & 21. Peron’un "Seviyorum" isimli şarkısını yarışmaya göndermekten vazgeçerek yarışmadan çekildi.

Dil konusunda özgürlük getirilmesi ve televoting sistemine geçilmesinin ardından (1997’de ve 2000’de düzenlenen yarışma gibi), Türk katılımcıları, önceki yıllara göre daha iyi sonuçlar aldılar. 1997’de Şebnem Paker, "Dinle" isimli şarkısıyla üçüncü oldu. 2003’te Sertab Erener "Everyway That I Can" isimli şarkıyla, Eurovision Şarkı Yarışması'nda ülkeye ilk birinciliğini kazandırdı. 2004'te İstanbul’da yarışmaya ev sahipliği yapan Türkiye’yi bu yıl "For Real" isimli şarkıyla Athena temsil etti ve 195 puan ile dördüncü oldu. (Bu şarkı ile Türkiye, Eurovision tarihindeki en yüksek puanı kazandı.). 2007’de Kenan Doğulu "Shake It Up Şekerim" isimli şarkısıyla dördüncü, 2008’de Mor ve Ötesi "Deli" isimli Türkçe şarkıyla finalde yedinci oldu. 2009 yılında Türkiye, Hadise’nin "Düm Tek Tek" isimli şarkısıyla bir başka dördüncülük daha da elde etti. 2010’da, müzik grubu maNga "We Could Be the Same" isimli şarkısı ile finalde ikinci oldu. Türkiye, bu başarılı sonuçlarına devam ederken 2011'de Düsseldorf'ta temsil eden Yüksek Sadakat grubu finale kalamadı, Türkiye yarıfinal uygulamasına geçilen 2004 yılından beri ilk defa büyük finale çıkamadı. 2012’de ise Can Bonomo’nun seslendirdiği Love Me Back isimli şarkı ile Türkiye bir kez daha yedinci olmuştur.

2013 yılında ülke, kurallarda yapılan değişiklikler ve politik oylamaları sebep göstererek Malmö'de gerçekleştirilecek yarışmadan çekildiğini bildirmiştir.2013 yılında çekilen ülke 2014 yılında da katılmama kararı almıştır.

Türkiye'nin yarışma tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kenan Doğulu Helsinki'de (2007)
Mor ve Ötesi Belgrad'da (2008)

Renklerin anlamları Türkiye, Eurovision Şarkı Yarışması'a ilk defa 1975 yılında katıldı. Elemeler aylarca sürmüş, televizyonlar günlerce yarışan şarkıları dinletmişti. Nihayetinde Semiha Yankı'nın seslendirdiği "Seninle Bir Dakika" Eurovision'da yarışan ilk şarkı olmuştur.

1976 ve 1977'den sonra Türkiye yarışmaya 1978'de ikinci defa katıldı. 1979'da Türkiye son anda yarışmadan çekildi. 1993 yarışmasında son 5'e kalan ülkeler 1994 finaline katılamadığından Türkiye 1994'te Eurovision Şarkı Yarışması'nda yer alamadı. Diğer bütün yıllarda Eurovision'da yarıştı.

1986'da Klips ve Onlar grubunun "Halley" parçasıyla dokuzunculuk ,1997'de Şebnem Paker'in seslendirdiği "Dinle" şarkısı ile üçüncülük kazanmıştır.TRT, 2003 yılında radikal bir karar alarak Sertab Erener'e yarışması için teklif götürdü. Erener, Demir Demirkan ile ortak besteledikleri "Everyway That I Can" adlı şarkıyla Riga'daki 48. Eurovision Şarkı Yarışması'nda birinci gelmiştir. Böylece Türkiye, 2004 Eurovision Şarkı Yarışması'na ev sahipliği yapmış oldu.2004 yılında Athena, "For Real" şarkısı ile Türkiye'ye dördüncülüğü getirmiştir. 2007 yılında Kenan Doğulu ve şarkısı "Shake It Up Şekerim" ile Helsinki'de yarışmış dördüncü olmuştur. 2008 yılında yapılan Eurovision Şarkı Yarışması'nda Mor ve Ötesi grubu yedinci olmuştur. 2009'da Hadise "Düm Tek Tek" adlı şarkısıyla dördüncü oldu. 2010'da maNga "We Could Be The Same" adlı şarkısı ile Türkiye'ye ilk defa ikincilik kazandırmıştır. 2011'de Yüksek Sadakat yarı finallerde elenmiştir. 2012'de Can Bonomo yedinci olmuştur.

Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi Nilüfer, Ajda Pekkan, Neco, maNga, MFÖ, Seyyal Taner, Sibel Tüzün, Kenan Doğulu, Kayahan, Mor ve Ötesi, Hadise ve Yüksek Sadakat gibi ünlü sanatçılar temsil ederken Semiha Yankı, Ayşegül Aldinç, Candan Erçetin, Arzu Ece, Demet Sağıroğlu, İzel, Reyhan Karaca, Şebnem Paker, Tuba Önal ve Can Bonomo gibi genç isimler de yarışma sayesinde ünlenmişlerdir.

Yarışmacılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Renklerin anlamları

     Birinci
     İkinci
     Üçüncü
     Sonuncu
     Yarı finallerde yarışmadan finale yükseldi
     Yarı finallerde elendi
     Yarışmaya katılmadı veya katılma hakkını kaybetti
Yıl Şarkıcı Dil Şarkı Final Puan Yarı Puan
1975 Semiha Yankı Türkçe "Seninle Bir Dakika" 19 3 Yarı final yok
1976
Bu yıllar arasında yarışmaya katılmadı.
1977
1978 Nilüfer & Grup Nazar Türkçe "Sevince" 18 2
1979 Maria Rita Epik & 21. Peron Türkçe "Seviyorum"
Çekildia
1980 Ajda Pekkan Türkçe "Petrol" 15 23
1981 Modern Folk Üçlüsü & Ayşegül Aldinç Türkçe "Dönme Dolap" 18 9
1982 Neco Türkçe "Hani?" 15 20
1983 Çetin Alp & Kısa Dalga Türkçe "Opera" 19 0
1984 Beş Yıl Önce, On Yıl Sonra Türkçe "Halay" 12 37
1985 MFÖ Türkçe "Diday diday day" 14 36
1986 Klips ve Onlar Türkçe "Halley" 9 53
1987 Seyyal Taner & Grup Lokomotif Türkçe "Şarkım Sevgi Üstüne" 22 0
1988 MFÖ Türkçe "Sufi" 15 37
1989 Pan Türkçe "Bana Bana" 21 5
1990 Kayahan Türkçe "Gözlerinin Hapsindeyim" 17 21
1991 İzel, Reyhan & Can Türkçe "İki Dakika" 12 44
1992 Aylin Vatankoş Türkçe "Yaz Bitti" 19 17
1993 Burak Aydos Türkçe "Esmer Yarim" 21 10
1994
Bir önceki yıl aldığı kötü sonuç sebebiyle bu yıl yarışmaya katılma hakkını kaybetti.
1995 Arzu Ece Türkçe "Sev" 16 21
1996 Şebnem Paker Türkçe "Beşinci Mevsim" 12 57 7 69
1997 Şebnem Paker & Grup Etnik Türkçe "Dinle" 3 121 Yarı final yok
1998 Tüzmen Türkçe "Unutamazsın" 14 25
1999 Tuba Önal & Grup Mistik Türkçe "Dön Artık" 16 21
2000 Pınar Ayhan & Grup SOS Türkçe, İngilizce "Yorgunum Anla" 10 59
2001 Sedat Yüce Türkçe, İngilizce "Sevgiliye Son" 11 41
2002 Buket Bengisu & Grup Safir Türkçe, İngilizce "Leylaklar Soldu Kalbinde" 16 29
2003 Sertab Erener İngilizce "Everyway That I Can" 1 167
2004 Athena İngilizce "For Real" 4 195
Ev sahibi
2005 Gülseren Türkçe "Rimi Rimi Ley" 13 92
Doğrudan finalb
2006 Sibel Tüzün Türkçe, İngilizce "Süper Star" 11 91 8 91
2007 Kenan Doğulu İngilizce "Shake It Up Şekerim" 4 163 3 197
2008 Mor ve Ötesi Türkçe "Deli" 7 138 7 85
2009 Hadise İngilizce "Düm Tek Tek" 4 177 2 172
2010 maNga İngilizce "We Could Be The Same" 2 170 1 118
2011 Yüksek Sadakat İngilizce "Live It Up"
Finale yükselemedi
13 47
2012 Can Bonomo İngilizce "Love Me Back" 7 112 5 80
2013
Bu yıllar arasında yarışmaya katılmadı.
2014
Notlar:
a.   1979 yarışması, İsrail'in başkenti Kudüs'te gerçekleştirilecek idi ve TRT, Arap ülkelerinin Türkiye'nin çekilmesi doğrultusunda baskıları sonucunda yarışmadan oldukça kısa bir süre önce, 1979 yarışmasına katılmayacaklarını açıkladı. Türkiye'nin temsilci ve şarkısı halihazırda bir ulusal final doğrultusunda belirlenmişti.
b.   2004 ve 2007 yılları arasında bir önceki yıl ilk ona giren ülkeler de referans ülkeleri ile doğrudan finalde yarışmakta idi. Bu sisteme göre, (örneğin) otomatik olarak finale yükselen referans ülkelerinden Birleşik Krallık ve Fransa ilk ona girmiş ise, söz konusu yarışmanın on bir ve on ikincisi ilk ona giren diğer sekiz ülke ile bir sonraki yarışmada doğrudan finalde yarışıyordu. 2008 yılından bu yana yalnızca ev sahibi ülke, beş referans ülkesi (Almanya, Birleşik Krallık, Fransa, İspanya, İtalya) ile birlikte yarı finallerde yarışmadan doğrudan finale yükselmektedir.

Oylama Tarihi (1975–2012)[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'nin en çok puan verdiği ülkeler:

Sıra Ülke Puanlar
1 Bosna-Hersek Bosna-Hersek 129
2 Birleşik Krallık Birleşik Krallık 126
3 İrlanda İrlanda 119
4 İspanya İspanya 118
5 Almanya Almanya 86

Türkiye'nin en çok puan aldığı ülkeler:

Sıra Ülke Puanlar
1 Almanya Almanya 170
2 Fransa Fransa 151
3 Hollanda Hollanda 137
4 Belçika Belçika 132
5 İsviçre İsviçre 108

NOT: Bu oylar yalnızca final için geçerlidir.

Yarı-final uygulaması getirilen 2004 yılından beri[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'nin en çok puan verdiği ülkeler...

Sıra Ülke Puan
1 Makedonya Cumhuriyeti Makedonya 48
2 Bosna-Hersek Bosna-Hersek 46
3 Bulgaristan Bulgaristan 43
= Gürcistan Gürcistan 43
5 Ermenistan Ermenistan 31
6 Ukrayna Ukrayna 30
7 Arnavutluk Arnavutluk 29
8 Azerbaycan Azerbaycan 24
9 Romanya Romanya 22
10 Moldova Moldova 20

Türkiye'nin en çok puan aldığı ülkeler...

Sıra Ülke Puan
1 Bulgaristan Bulgaristan 50
= İsviçre İsviçre 50
3 Birleşik Krallık Birleşik Krallık 49
4 Makedonya Cumhuriyeti Makedonya 46
5 Arnavutluk Arnavutluk 42
6 Fransa Fransa 39
7 Almanya Almanya 38
= Bosna-Hersek Bosna-Hersek 38
9 İsveç İsveç 37
= Romanya Romanya 37

Türkiye'nin 12 puan verdiği ülkeler...

Yıl Ülke Yıl Ülke Yıl Ülke
1975 Portekiz Portekiz 1990 Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Yugoslavya 2002 Avusturya Avusturya
1978 İsrail İsrail 1991 İsrail İsrail 2003 Bosna-Hersek Bosna-Hersek
1980 Hollanda Hollanda 1992 İrlanda İrlanda 2004 Ukrayna Ukrayna
1981 Almanya Almanya 1993 Bosna-Hersek Bosna-Hersek 2005 Yunanistan Yunanistan
1982 Almanya Almanya 1995 Norveç Norveç 2006 Bosna-Hersek Bosna-Hersek
1983 Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Yugoslavya 1996 İrlanda İrlanda 2007 Ermenistan Ermenistan
1984 İspanya İspanya 1997 Malta Malta 2008 Azerbaycan Azerbaycan
1985 İspanya İspanya 1998 Birleşik Krallık Birleşik Krallık 2009 Azerbaycan Azerbaycan
1986 Belçika Belçika 1999 Almanya Almanya 2010 Azerbaycan Azerbaycan
1987 Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Yugoslavya 2000 İsveç İsveç 2011 Azerbaycan Azerbaycan
1988 Birleşik Krallık Birleşik Krallık 2001 Estonya Estonya 2012 Azerbaycan Azerbaycan
1989 Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Yugoslavya

Türkiye'nin 12 puan aldığı ülkeler...

Yıl Ülke
1980 Fas Fas
1985 İsviçre İsviçre
1986 Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Yugoslavya
1997 Almanya Almanya, Bosna-Hersek Bosna-Hersek, İspanya İspanya
1998 Almanya Almanya
1999 Almanya Almanya
2000 Fransa Fransa, Hollanda Hollanda
2003 Avusturya Avusturya, Belçika Belçika, Bosna-Hersek Bosna-Hersek, Hollanda Hollanda
2004 Almanya Almanya, Belçika Belçika, Fransa Fransa, Hollanda Hollanda
2005 Fransa Fransa, Hollanda Hollanda
2006 Almanya Almanya, Fransa Fransa, Hollanda Hollanda
2007 Almanya Almanya, Belçika Belçika, Birleşik Krallık Birleşik Krallık, Fransa Fransa, Hollanda Hollanda
2008 Azerbaycan Azerbaycan
2009 Azerbaycan Azerbaycan, Belçika Belçika, Birleşik Krallık Birleşik Krallık, Fransa Fransa, İsviçre İsviçre, Makedonya Cumhuriyeti Makedonya
2010 Azerbaycan Azerbaycan, Fransa Fransa, Hırvatistan Hırvatistan
2012 Azerbaycan Azerbaycan

NOT: 2004 yılından beri, Türkiye'nin final ve yarıfinallerde puanlarıyla ödüllendirdiği ve ödüllendirildiği ülkelerin listesidir.

Türkiye'ye son 5 yılda verilen puanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke
2007
2008
2009
2010
2012
Toplam
 Almanya
12
10
10
10
8
50
 Andorra
0
0
0
0
 Arnavutluk
10
10
10
8
10
48
 Avusturya
10
3
13
 Azerbaycan
12
12
12
12
48
 Belçika
12
10
12
6
7
47
 Beyaz Rusya
0
3
0
3
0
6
 Birleşik Krallık
12
8
12
10
1
43
 Bosna-Hersek
10
8
7
10
4
39
 Bulgaristan
7
5
10
10
7
39
 İsviçre
0
0
1
1
 Danimarka
10
4
6
6
2
28
 Ermenistan
0
0
4
0
4
 Estonya
0
0
0
6
0
6
 Finlandiya
4
4
5
3
0
16
 Fransa
12
10
12
12
5
51
 Gürcistan
2
6
5
7
20
 Hırvatistan
0
0
1
12
0
13
 Hollanda
12
10
8
8
8
46
 İrlanda
0
0
0
1
0
1
 İspanya
0
0
2
3
0
5
 İsrail
0
0
3
0
1
4
 İsveç
7
0
6
5
6
24
 İsviçre
10
6
12
3
3
34
 İtalya
0
0
 İzlanda
3
0
0
0
0
3
 Karadağ
1
0
3
0
4
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs
0
0
0
0
0
0
 Letonya
0
0
0
0
0
0
 Litvanya
0
0
0
4
1
5
 Macaristan
1
5
5
3
14
 Makedonya
10
7
12
10
8
47
 Malta
0
0
5
0
8
13
 Moldova
1
0
0
0
0
1
 Norveç
7
2
7
2
0
18
 Polonya
0
0
0
0
0
 Portekiz
0
0
3
0
0
3
 Romanya
7
8
6
8
3
32
 Rusya
2
2
0
0
0
4
 San Marino
4
5
9
 Sırbistan
0
0
0
3
0
3
 Slovakya
0
0
0
0
 Slovenya
0
0
0
2
0
2
 Ukrayna
1
4
0
8
0
13
 Yunanistan
0
0
3
0
0
3

Ev sahiplikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Şehir Yer Sunucular
2004 Türkiye İstanbul Abdi İpekçi Arena Meltem Cumbul & Korhan Abay

Yorumcular[değiştir | kaynağı değiştir]

2011 ve 2004 yarışmalarında Bülend Özveren yarışmayı bir konukla birlikte sunmuş, 1982-1985, 1990-1991, 1998-2001 ve 2007 yıllarında ise yarışma başka yorumcular tarafından sunulmuştur.

Yıl (lar) Yorumcular
1973-1981 Bülend Özveren
1982 Ümit Tunçağ
1983-1985 Başak Doğru
1986-1989 Bülend Özveren
1990-1991 Başak Doğru
1992-1997 Bülend Özveren
1998 Ömer Önder
1999 Gülşah Banda
2000-2001 Ömer Önder
2002-2003 Bülend Özveren
2004 Didem Tolunay
Bülend Özveren
2005-2006 Bülend Özveren
2007 Hakan Urgancı
2008-2010 Bülend Özveren
2011-2012 Bülend Özveren
Erhan Konuk

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]