Eudokia Makrembolitissa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İmparator Romanos Diogenes ve karısı Eudokia'ya İsa tarafından taç giydirilmesi (Bibliothèque nationale de France)

Eudokia Makrembolitissa (ya da Eudocia Macrembolitissa) (Yunanca: Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα) (d. 1021 – ö. 1096) Bizans İmparatoru X. Konstantin'in ikinci karısı. 1067 yılında onun ölümünden sonra IV. Romanos Diogenes'in karısı olmuştur. Ayrıca Konstantinopolis Patriği I. Mikhail Kiroularios'un yeğenidir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Konstantin ile 1050'den önce bir zaman evlendi. Konstantin'den yedi çocuğu oldu, biri çocuk yaşta öldü, ikisi Konstantin Doukas ve Zoe Doukaina, Konstantin 1059 yılında Bizans İmparatoru olduktan sonra doğmuştur. Konstantin, 1067 yılında öldükten sonra Augusta ünvanı alarak Caesar Yannis Doukas ile beraber VII. Mikhail ve Konstantin'in naipliğini almıştır. VII. Mikhail ülkeyi yönetecek yeterli yaşta olmasına rağmen, küçük kardeşi ile ortak imparator ilan edilmiş, ülke idaresi ise Eudokia'ya geçmiştir.

Konstantin ölüm döşeğinde iken, tekrar evlemeyeceğine dair yemin etmiştir. Romanos Diogenes Romanos Diogenes Bizans ordusunda yüksek rütbelere yükselmiş ve 1067 yılında Bizans İmparatoru X. Konstantin Dukas'ın oğullarını imparatorluk tahtından indirmek için hazırladığı bir komplo nedeni ile idam edilmek için hapiste tutuluyordu. Doüu sınırlarında yaşanan istila tehlikesine karşı, Yannis Doukas, Konstantinopolis Patriği VIII. Yannis ve VII. Mikhail'ın onayını almadan yeminini bozdu ve 1 Ocak 1068 tarihinde Romanos Diogenes ile evlendi ve onu IV. Romanos olarak ortak imparator ilan etti.

Ancak kocasının, savaşçı kişiliği, bağımısızlığı ve zaman geçtikçe onu yönetimden uzaklaştırmasından mutsuz oldu. 1071 yılında Malazgirt Meydan Muharebesi sırasında kocasının Selçuklular tarafından esir alınması ile yönetim tekrar Eudokia ve Mikhail'a geçmiştir. Bu, Romanos'un yaşadığı ve Konstantinopolis'e dönmekte olduğu öğrenilene kadar devam etmiştir. Yannis Doukas ve Vareg Muhafızlar tarafından yönetimi Mikhail'e bırakıp, manastıra kapanmaya zorlanmıştır.

1078 yılında III. Nikeforos, VII. Mikhail'ı tahtan indirdikten sonra, Eudokia yeni imparator tarafından kendisi ile evlenmesi için çağrılmıştır. Ancak bu plan Yannis Doukas'ın muhalefeti nedeniyle mümkün olmamıştır. Eudokia, I. Aleksios Komnenos'un 1081'de tahta çıkmasından sonra bir zaman rahibe olarak ölmüştür.

Yazmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Eudokia, Morların yatağı ya da koleksiyonu anlamına geşen Ἰωνιά isimli bir tarih ve mitoloji sözlüğü derlemiştir. Ön yüzünde, kocası Romanos Diogenes'e adreslemiş ve bu çalışmada "tanrıların, erkek ya da kadın kahramanların soyları, onların başkalaşımı (Metamorfoz) ve antik zamanlarda bulunmuş onlar ile ilgili fabllar, hikayeler ve son olarak çeşitli filozofların uyarılarının derlemesidir" diye yazmıştır.

Aile[değiştir | kaynağı değiştir]

IV. Romanos'a ait altın sikke: VII. Mikhail, Andronikos Doukasve Konstantios Doukas bir yüzde, İsa tarafından taç giydirilen IV. Romanos IV ve Eudokia diğer taraftadır.

X. Konstantin ile olan ilk evliliğinden:

IV. Romanos Diogenes ile olan ikinci evliliğinden:

Mihael Psellos, aileye çok yakındı ve Eudokia onu "amca" olarak görürdü. Psellos'a göre Eudokia çok asil, güzel ve entellektüel birisiydi.

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Alexander Kazhdan, ed. (1991). Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-504652-6. 
  • Lynda Garland, Byzantine Empresses: Woman and Power in Byzantium, AD 527-1204. Routledge, 1999.
  • Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, (1867).

Birincil kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]