Eski Osmanlı topraklarında şu an bulunan devletler listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Osmanlı hakimiyeti ve himayesi altında kalmış ülkeler (kısaca Osmanlı coğrafyası) ve Osmanlı'ya bağlı kalma süreleri aşağıda belirtilmiştir.

Doğrudan Osmanlı Devleti'ne bağlı toprakların listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

OttomanEmpireIn1683tr.png

Balkanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Dönemi Toplam Süre O dönemki adı
Flag of Turkey.svg Türkiye (ardılı olan devlet) [1][2][3][4][5][6][7][8][9]. 1299/1516-1922 [10] 406/623 yıl Anadolu Eyaleti[11]Karaman Eyaleti,Sivas Vilayeti vs.
Flag of Bulgaria.svg Bulgaristan 1363[12]-1878/1908/1913 515/545 yıl/ Sofya Vilayeti, Tuna Vilayeti, Doğu Rumeli Vilayeti
Flag of Macedonia.svg Makedonya 1371-1913 542 yıl Manastır Vilayeti
Flag of Greece.svg Yunanistan 1393/1456/1460[13]1830[14][15] /1913 370/437/520 yıl Mora-Teselya
Flag of Serbia.svg Sırbistan 1459-1878[16]/1913 419 yıl Belgrad Paşalığı, Niş Eyaleti
Flag of Montenegro.svg Karadağ 1479-1878 399 yıl Karadağ Kazası, İşkodra Vilayeti, Yenipazar Sancağı
Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Bosna-Hersek 1463-1878/1908 415/445 yıl Bosna Eyaleti[17][18],Hersek Eyaleti[19]
Flag of Croatia.svg Hırvatistan 1540-1687 147 yıl Bosna Eyaleti, Kanije Vilayeti
Flag of Kosovo.svg Kosova (de facto) 1389-1913[20] 524 yıl Kosova Vilayeti
Flag of Romania.svg Romanya 1394/1538/1541-1878 484/340/337 yıl Eflak Voyvodalığı, Boğdan Voyvodalığı, Erdel Voyvodalığı
Flag of Moldova.svg Moldova 1538-1812 274 yıl Besarabya
Flag of Ukraine.svg Ukrayna 1478-1774 296 yıl Kırım Hanlığı, Podolya, Kazak Hatmanlığı, Özi Vilayeti
Flag of Hungary.svg Macaristan 1526-1686/1718 160/192 yıl Budin Paşalığı, Kanije Vilayeti, Eğri Vilayeti, Temeşvar Vilayeti
Flag of Slovakia.svg Slovakya 1663-1685 22 yıl Uyvar Vilayeti, Orta Macar Krallığı
Flag of Vojvodina.svg Voyvodina (Özerk bölge) 1526-1718 192 yıl Temeşvar Vilayeti
Flag of Albania.svg Arnavutluk 1468-1913 445 yıl İşkodra Vilayeti, Kosova Vilayeti, Yanya Vilayeti

Kafkasya[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Dönemi Toplam Süre O dönemki adı
Flag of Georgia.svg Gürcistan 1480-1829/1878/1918 349/398 yıl/1 yıl Çıldır Eyaleti, Abhaz Memleketi, Açıkbaş Hanlığı
Flag of Armenia.svg Ermenistan 1553-1555, 1578-1605, 1724-1736 41 yıl Revan Vilayeti
Flag of Azerbaijan.svg Azerbaycan 1578-1604, 1724-1736, 26 yıl Şirvan
Flag of Russia.svg Rusya (Kafkasya) 1475-1829, 1918 355 yıl Dağıstan, Kabartay [21]

Ortadoğu[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Dönemi Toplam Süre O dönemki adı
Flag of Iraq.svg Irak 1514-1918 404 yıl Musul, Bağdat, Basra
Flag of Syria.svg Suriye 1516-1918 402 yıl Halep Vilayeti, Şam Vilayeti
Flag of Jordan.svg Ürdün 1516-1918 402 yıl Şam Vilayeti
Flag of Israel.svg İsrail 1516-1918 402 yıl Kudüs-i Şerif Mutasarrıflığı
Flag of Lebanon.svg Lübnan 1516-1918 402 yıl Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı
Flag of Palestine.svg Filistin 1516-1917 401 yıl Kudüs-i Şerif Mutasarrıflığı
Flag of Kuwait.svg Kuveyt 1538-1899/1913 361/375 yıl Kuveyt Kazası, Basra Vilayeti
Flag of Saudi Arabia.svg Suudi Arabistan 1517-1803/1811-1919 393 yıl Mekke Şerifliği, Al-Ahsâ Vilayeti, Necit Kazası
Flag of Qatar.svg Katar 1871-1913 42 yıl Katar Kazası
Flag of Bahrain.svg Bahreyn 1534-1559, 1830-1861 56 yıl Bahreyn Emirliği
Flag of Yemen.svg Yemen 1538-1635/1869-1918 146 yıl Yemen Vilayeti
Flag of Oman.svg Umman [22] 1551-1552/1581-1588 8 yıl Maskat
Flag of Iran.svg Batı İran 1585-1603/1635-1639/1724-1730/1915-1917/1918 28 yıl Azerbaycan/Luristan/Irak-ı Acem
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg KKTC (de facto) 1571-1878/1914 307/343 yıl Kıbrıs
Flag of Cyprus.svg Kıbrıs Cumhuriyeti 1571-1878/1914 307/343 yıl Kıbrıs

Afrika[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Dönemi Toplam Süre O dönemki adı
Flag of Egypt.svg Mısır 1517-1882/1914/1923[23] 365/397 yıl Mısır
Flag of Libya.svg Libya 1551-1912 361 yıl Trablusgarp-Bingazi-Fizan
Flag of Algeria.svg Cezayir 1517-1830, 1885-1911 313/339 yıl Cezayir, Fizan Kazası
Flag of Tunisia.svg Tunus 1512-1535/1574-1881 307/330 yıl Tunus
Flag of Sudan.svg Sudan 1517-1882/1914/1923[24] 365/397 yıl Nübye, Darfur, Kordofan, Bahr-ül Gazel
Flag of Eritrea.svg Eritre 1555-1885 330 yıl Habeş Eyaleti
Flag of Djibouti.svg Cibuti 1555-1884 329 yıl Habeş Eyaleti
Flag of Somalia.svg Somali 1554-1885 361 yıl Habeş eyaleti/Zeyla Kazası
Flag of Morocco.svg Fas[25] [26] [27] [28] 1554, 1576-1578 3 yıl Fas Sultanlığı
Flag of Morocco.svg Doğu Fas 1517-1830 313 yıl Cezayir Paşalığı
Flag of Ethiopia.svg Doğu Etyopya [29] 1874-1882 8 yıl Harar Emirliği
Flag of Niger.svg Nijer [30] [31] 1875-1906 31 yıl Fizan Sancağı/Kavar Kazası
Flag of Chad.svg Çad [32] [33] 1875-1912 37 yıl Fizan Sancağı/Reşade Kazası
Flag of Kenya.svg Kenya [34] [35] [36] [37] 1584-1589 5 yıl Mombasa
Flag of Uganda.svg Uganda [38] 1872-1882 10 yıl Hatt-ı Üstüva Vilayeti

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]

Himaye Bölgeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğu Avrupa[değiştir | kaynağı değiştir]

Lehistan Krallığı[değiştir | kaynağı değiştir]
Lehistan-Litvanya Birliği Bayrağı

Osmanlı Devleti, Doğu Avrupa'da 1576 yılında Lehistan krallığını himaye altına alarak, nüfuzunu Belarus, kuzey Ukrayna, Letonya, Litvanya, Estonya topraklarına kadar genişletmiş ve Baltık Denizi'ne kadar uzanmıştır [39]. Sokullu Mehmet Paşa Fransız Valois hanedanı mensubu Henryk II Walezy'nin taç giymek üzere Fransa'ya kaçmasının ardından Polonya'da çıkan veraset kavgalarına müdahale etmiş ve o dönem Osmanlı Devleti'ne bağlı olan Erdel'in voyvodası Stefan Báthory'yi "Lehistan Kralı" olarak seçtirmiştir. Adıgeçenin hükümdarlığının son yıllarına doğru Osmanlı nüfuzu zayıflamış, 1586'da tahta geçen Zygmunt III Vasa döneminde tamamen kaybolmuştur.

Eski Altınordu Hanlıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

Çeşitli tarihlerde Kazan Hanlığı [40] (1521-1531, 1533-1546, 1546-1551), Kasım Hanlığı (1486-1512)[41] Nogay Hanlığı (1548-1711) [42], Astrahan Hanlığı (1532-1549) ve Başkırdistan Hanlığı (1656-1738) [43] Osmanlı himayesine girmişti.

Haraç veren devletler[değiştir | kaynağı değiştir]

Avusturya (1533-1606) ve Venedik (1517-1699) Osmanlı Devleti'ne, Rusya (1480-1677) ve Polonya (Lehistan) ise Osmanlı Devleti'ne bağlı konumdaki Kırım Hanlığı'na vergi veren (Haraçgüzar) devletler olmuşlardır.Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri 5 Eylül 1795 imzalanan ABD-Osmanlı Sözleşmesi ile Osmanlı'ya vergi ödemiştir.Fransa'da Osmanlı Devleti'ne haraç veren devletler arasında olmuştur.

Asya[değiştir | kaynağı değiştir]

Orta ve Güneydoğu Asya[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı Devleti 16.yy'dan itibaren önce İran'a sonra Rusya'ya karşı Orta Asya'da bulunan Türk Hanlıklarıyla ilişkiye girmiş, Orta Asya'daki bu hanlıklar özellikle 19.yy'da kendilerine yönelik Rus ve Çin tehdidine karşı Osmanlı Devletine tabiiyet arzetmişlerdi (Buhara ve Kaşgar Hanlıkları gibi). Bunun dışında Güneydoğu Asya'da Açe Sultanlığı önce Portekiz daha sonra Hollanda tehdidine karşı Osmanlı tarafından himaye edilmişti. Ayrıca yine Orta Asya'da Rus tehdidine karşı, Güneydoğu Asya'da da sömürgeci Batı devletlerine karşı farklı zamanlarda çeşitli hanlıklar ve sultanlıklar Osmanlıyla işbirliğine girmiş ve tabiiyet arzetmişlerdi.

Arabistan içleri ve Umman[değiştir | kaynağı değiştir]

Arabistan içleri, yerli hânedânlar ve bunların başında bulunan şeyh veya emîr denilen mahalli idareciler tarafından idare ediliyordu. Arabistan'ın batı kesimini Cidde'de oturan Osmanlı beylerbeyisi ve doğu kesimini de Bağdad veya Basra beylerbeyisi ve bir zamanlar da Lahsâ beylerbeyisi idare ediyordu. Bunlar, yerli emir ve şeyhleri sadece koordine etmekteydiler. Mekke ve Hicaz'ın tümü ise, tamamen Hâşimîler neslinden gelen ve Şerîf denilen idareciler tarafından yönetiliyordu. Umman'da ve Basra Körfezi'nde ise gücünü 16. yy'ın sonundan itibaren itibaren Portekize kaptırmıştır. Katar ve Bahreyn de ise, 1871'de Katar emirinin daveti üzerine Katar'a Osmanlı askeri yerleşmiş ve El Sani ailesi Osmanlı kaymakamı olarak görev yapmaya başlamıştır. Fakat Osmanlı himayasi hem pek etkili olmamış, hem de kısa sürmüştür. 19yy'da hem Mısır hem Osmanlı kuvvetlerinin Arabistan içlerine yaptıkları seferlerle buradaki yerel yönetimlere son verilmiştir.

Afrika[değiştir | kaynağı değiştir]

Fas Sultanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey Afrika'da Fas Sultanlığı ilk kez 1553 yılında himaye altına alınmıştır. Dost Vattasiler'in devrik kralı Abou Hassoun'un yardım desteğini yanıtsız bırakmayan Cezayir Valisi Salih Paşa o yıl Fes kentine girerek adıgeçeni tahta çıkarmıştır. Ancak 1554 Eylül'ünde Saadi lideri Muhammad al-Şeyh Fez kentini geri almıştır. Böylece Fas'taki Osmanlı himayesi bir yıl sürebilmiştir.

1576 yılında ise bu defa Saadilerden Abdülmelik, Fas Kralı yeğeni Muahmmed al-Mütevekkil'i devirmek ve tahta geçmek için Osmanlılardan yardım istemiş, hatta Osmanlıların Tunus'u fethiyle sonuçlanan sefere (1574) de katılmıştır. 1576 yılında tekrar Fez'e giren Osmanlı ordusu al-Mütevekkil'i devirerek Abdülmelik'i tahta çıkarmıştır. Böylece Fas tekrar Osmanlı himayesine girmiştir.

Devrik Sultan al-Mütevekkil Portekizlileri yardıma çağırınca, Portekiz Kralı Sevastiao ile al-Mütevekkil'in bir yanda, Osmanlı ordusunun desteklediği Abdülmelik'in diğer yanda çarpıştığı Vadiyüsseyil Muharebesi meydana gelmiştir. (4 Ağustos 1578) Savaş neticesinde üç kral da maktul düşmüş, Portekiz ordusu iki yıl sonra İspanya egemenliğine düşecek kadar (1580) örselenmiş, Portekiz Donanması Tanca açıklarında Osmanlılarca imha edilmiş, Osmanlı yanlısı Ahmed al-Mansur tahta çıkmıştır. Osmanlılar, geride devre dışı kalmış, hatta egemenliğini kaybetmiş bir Portekiz ile Cezayir için tehdit arzetmeyen ve Osmanlı'ya eğilimli bir Fas sultanı bırakarak Fas topraklarından çekilmişlerdir. Bu bağlamda Fas üzerindeki Osmanlı himayesi 1553-54 ve 1576-78 olmak üzere toplam üç yıl sürmüştür.

Portekiz tehdidinden ve iç karışıklıklardan kurtularak istikrara kavuşan Fas Sultanlığı bugünkü Moritanya, Senegal, Gambiya'yı fethetmiş, 1591'de Songhay İmparatorluğu'nu yıkarak bugünkü Nijer, Mali ve Burkina Faso topraklarını ele geçirmiştir. Ancak bu fetihler Osmanlı himayesi döneminde gerçekleşmediği gibi, XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti'nin Cezayir üzerindeki hükümranlığı da zayıflamaya başlamıştır.

Merkezi Afrika ve Sahra Çölü[değiştir | kaynağı değiştir]

1552 yılında Cezayir Valisi Salih Reis ilk kez Sahra Çölü'ne yürüyerek Ouargla ve Touggourt kentlerini zaptetmiştir [44]. 1554 yılında ise Fizan bölgesi Trablusgarp Eyaletine katılmıştır. Turgut Reis'in valiliği sırasında Çad ve Nijer topraklarıyla Nijerya ve Kamerun'un kuzeyine egemen olan Kanem-Bornu Devleti elçi göndererek Osmanlı Devleti'nin metbuluğunu tanıdığını beyan ederek, Sahra-Trablusgarp kervan yolunun eskisi gibi kendilerine açık olmasını talep etti. Bu şekilde ilk Osmanlı-Bornu ilişkileri kurulmuştur. 1555 yılında bir anlaşma da imzalandı. Bu, bir ticaret anlaşması ve dostluk ittifakı niteliği de taşıdı. 1574 yılında Sultan III. Murat zamanında da Kanem Bornu’dan bir elçi heyeti İstanbul’a geldi. Osmanlı Devleti, Kanem Bornu’dan Mekke ve Medine’ye giden Hac ve Ticaret yolunun güvenliğini sağlamayı taahhüt emiş, buna karşılık Kanem Bornu, Kuzey Sudan’dan gelen ve Büyük Sahra yolu ile Kuzey Afrika’daki Osmanlı limanlarına ulaşan altın yolunun güvenliğini sağlamıştır. Stratejik amaçlı bu ittifak, Amerika’nın keşfinden sonra Avrupa’ya çok miktarda gelen kıymetli madenler karşısında Osmanlı devletinin altın ihtiyacını güvenlik altına alma kaygısından kaynaklanmıştır. Öte yandan, Batı Afrika’da etkili olan Portekiz, Büyük Sahra’dan geçen altın yolunu Fas’ın da yardımı ile Atlas Okyanusu’na kaydırma çabasındaydı [45]. 1580'de Bornu Sultanı İdris Alaoma Osmanlı Devleti'ne yeniden elçi göndererek tâbi olduğunu yinelemiş ve bu sefer ateşli silah gönderilmesi talebinde bulunmuştur. Dönemin padişahı III. Murad bugün Nijerya'da yeralan Bornu'nun başkenti Ngazargamu'ya 200 kişilik bir elçilik ve silahtar heyetiyle birlikte talep edilen silahları göndermiş ve bu şekilde ateşli silahlar tarihe ilk kez Sahra'ya girmiştir [46]. Bu talebin yerine getirilmesiyle Sultan Alaoma XIX. yüzyılın sonuna kadar bölgede tek egemen devlet olacak sultanlığının sınırlarını genişletmiş, Sahra ticaret yollarını da güvenlik altına alarak ülkesini refaha kavuşturmuştur.

Daha sonra, Avusturya (1593-1606), Lehistan (1620-21) ve İran savaşları (1578-90, 1603-12, 1615-18, 1623-39), Celali isyanları, ayrıca Trablusgarp Vilayetinin merkez denetiminden uzaklaşması sonucunda iç sorunlarla da boğuşan Osmanlı Devleti'nin bölgeyle ilişkisi kesilmiştir. Osmanlı Devleti, bölgedeki hukukunu Fransız sömürgeciliği Batı Afrika'ya yayılırken bölgedeki Müslüman krallık ve sultanlıkların, ve bu arada Bornu'nun, yardım talebi üzerine hatırlamıştır. Ancak 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından ordusu iyice örselenmiş olan Osmanlı Devleti, diplomatik girişimlerle sonuç almaya çalışmış, ancak bölgenin tedricen Fransız işgaline girmesini engelleyememiştir.

Doğu Afrika[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğu Afrika'da ise 16.yy'ın başlarından itibaren bölgede bulunan çok sayıda küçük sultanlık Osmanlı Devletinden Portekiz tehlikesine karşı yardım almaya başlamış ve Osmanlı Devleti 1585-1586 yılları arasında Somali'den Maputo'ya (Mozambik'e) kadar olan bölgede denetimi elinde bulundursa da 1589'dan itibaren üstünlüğü Portekizlilere kaptırmıştır.

Orta Afrika'da ise 19.yy'ın 2.yarısından itibaren Uganda'da Hattı-İstiva Eyaleti kurulmuş, devletin nüfuz alanı, bu eyaletin çevresinde bulunan yerli hanedanlarla yapılan himaye antlaşmalarıyla, bugünkü Kongo, Orta Afrika Cumhuriyeti, Ruanda ile Burundi'ye kadar genişlemiştir. Ancak özellikle Uganda çevresindeki hanedanlar sık sık taraf değiştirmekte; bazen Avrupa tarafında olurlarken, bazen Osmanlı tarafına geçmekteydiler.

Hilafeten bağlı yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Hindistan Müslümanları (Pakistan, Hindistan ve Bangladeş)[47], Sri Lanka [48] , Maldiv Adaları [49] , Afganistan, Singapur [50], Malezya [51] Endonezya [52], Komor Adaları, Kenya [53], Tanzanya [53], Mozambik [53], Güney Afrika Cumhuriyeti [54], Batı Türkistan Hanlıkları (Hive, Buhara ve Hokand Hanlıkları) [55], Doğu Türkistan [56] [57]

Osmanlı donanmasının ve ordusunun değişik sürelerde bulunduğu ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Fransa [58], İspanya [59], Portekiz [59], İtalya [60], Malta [61], İngiltere [62], Monako [63], Hollanda, Belçika, İsveç [64], Norveç [64], İzlanda [65], İrlanda [66], Cebelitarık, Danimarka [64], Hindistan [67], Pakistan [68], Almanya [69], Liechtenstein, Çek Cumhuriyeti [69], Avusturya [70], İsviçre, Grönland, Kanada [71], Endonezya, Sri Lanka

Osmanlı donanmasının ve ordusunun bazı bölgelerini değişik sürelerde elinde tuttuğu ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

İngiltere [72], İspanya [59], İtalya, İzlanda [73], Portekiz [59]

Osmanlı yayılma sahası ile ilgili kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ahmed Akdündüz, Bilinmeyen Osmanlı, İstanbul 1999,
  • Ahmet Kavas, Geçmişten Günümüze Afrika, İstanbul 2005,
  • Ahmet Kavas, Osmanlı-Afrika İlişkileri, TASAM Yayınları, İstanbul 2006,
  • Hatice Uğur, Osmanlı Afrikası'nda Bir Sultanlık: Zengibar, İstanbul: Küre Yayınları, 2005. Bağlantı
  • Türkiye Gazetesi Osmanlı İmparatorluğu Ansiklopedisi
  • 1970 Hayat Ansiklopedisi
  • Erhan Afyoncu Sorularla Osmanlı İmparatorluğu
  • İlber Ortaylı Osmanlılar
  • Ahmet Kavas'ın eserlerinden;
    • Osmanlı Devleti’nin Afrika Kıtasında Hakimiyeti ve Nüfuzu”, Yeni Türkiye Dergisi Osmanlı Özel Sayısı, I, 421-430 (2000). Aynı makalenin İngilizce tercümesi. “The Dominance and Influence of the Ottoman Empire on the African Continent”, The Great Ottoman, Turkish Civilisation, Ankara 2000, I, s.248-258.
    • Osmanlı Devleti’nin Müslüman Harar Emirliğiyle Münasebetleri ve Hrıstiyan Habeşistan (Etiyopya) İmparatorluğu İle Yakınlaşmasına Etkisi”, Pax Ottomana Studies in Memoriam Prof. Dr. Nejat GÖYÜNÇ, Sota-Yeni Türkiye Yayınları, Haarlem-Ankara 2001, s.443-464.
    • Büyük Sahra’da Gat Kazasının Kurulması ve Osmanlı Tevarik Münasebetleri”, İslam Araştırmaları Dergisi, 3, 171-196 (1999).
    • Osmanlı-Tîbû Münasebetleri: Büyük Sahra’da Reşâde (Çad) ve Kavar (Nijer) Kazalarının Kurulması”, İslam Araştırmaları Dergisi, 4, 69-104 (2000).
    • “Fransa’nın Kuzey ve Bati Afrika’da Uyguladığı İslam Siyaseti: Sultan Reşad’ın Yayınladığı Cihad Çağrısının Reddi Meselesi”, Dini Araştırmalar, 6, 23-50 (Nisan 2000).
    • “Afrika’nın Sömürgeleştirilmesi Öncesinde Rabih b. Fazlullah’ın Kurduğu Son Biladu’s-Sudan Devleti ve Fransa’yla Mücadelesi”, Osmanlı Araştırmaları, XX, 9-35, (2000).
    • Doğu Afrika Sahilinde Osmanlı Hakimiyeti: Kuzey Somali’de Zeyla İskelesinin Konumu (1265-1334/1849-1916), İslam Araştırmaları Dergisi, sayı: 5, 2001, s.109-134.
    • “Türk Akademik Araştırmalarında Fakir Bir Alan: Osmanlı Afrikası”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi (Talid), Cilt:1, Sayı: 2, 2003, Bilim ve Sanat Vakfı Türkiye Araştırmaları Merkezi, İstanbul, s.513-528.
    • Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’da Yerli Halkla Münasebetleri”, Osmanlı Dünyasında Bilim ve Eğitim Milletlerarası Kongresi, İstanbul, 12-15 Nisan 1999.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Lozan Antlaşması tam metni
  2. ^ "Sevr ve Lozan Antlaşmalarının Başlıca İktisadi Hükümlerinin Karşılaştırılması, M. Murat BASKICI, Mülkiye Dergisi-Cilt:XXVIII-Sayı:242-s.124". http://www.mulkiyedergi.org/index.php?option=com_docman&task=cat_view&gid=53&Itemid=61. Erişim tarihi: 8 Eylül 2009. 
  3. ^ Donald Quataert (2005). "The Ottoman Empire, 1700-1922". Cambridge University Press. ss. s. 3. ISBN 978-0-521-83910-5. 
  4. ^ Noah Feldman (2008). "The fall and rise of the Islamic state". Princeton University Press. ss. s. 88. ISBN 978-0-691-12045-4. 
  5. ^ Donald Quataert, Miners and the state in the Ottoman Empire: the Zonguldak coalfield, 1822-1920, Berghahn Books, 2006, ISBN 978-1-84545-133-2, p. 3.
  6. ^ Donald Quataert, The Ottoman Empire, 1700-1922, Cambridge University Press, 2005 ISBN 978-0-521-83910-5, p. 3.
  7. ^ Noah Feldman, The fall and rise of the Islamic state, Princeton University Press, 2008, ISBN 978-0-691-12045-4, p. 88.
  8. ^ Cemal Kafadar, Between two worlds: the construction of the Ottoman state, University of California Press, 1996, ISBN 978-0-520-20600-7, p. 23.
  9. ^ Lynn Walchman, Women and Muslim family laws in Arab states: a comparative overview of textual development and advocacy, Amsterdam University Press, 2007, ISBN 978-90-5356-974-0, p. 13.
  10. ^ Nutuk, s. 495.
  11. ^ Mehmet İpşirli, "Beylerbeyi", İslam Ansiklopedisi, c.6, İstanbul 1992, s.69.
  12. ^ Sedlar, Jean W., East Central Europe in the Middle Ages, 1000-1500, (University of Washington Press, 1994), 385.
  13. ^ Osmanlı Tarihi, Lacivert Yayınları, syf:87
  14. ^ Constantin Giurescu. Istoria Românilor. Bucureşti, 1938.
  15. ^ Nicolae Iorga. Istoria Românilor. Bucureşti, 1934.
  16. ^ TAYLOR, A. J. P. (1954): The Struggle for Mastery in Europe 1914-1918, Oxford University Press, p. 253.
  17. ^ Aličić, Ahmed S. Uređenje bosanskog ejaleta od 1789. do 1878., Orijentalni Institut u Sarajevu, Sarajevo, 1983, p 35.
  18. ^ Šabanović, H. Bosanski pašaluk, ND BiH, Sarajevo, 1959.
  19. ^ Dr. Lazar Tomanović, Petar Drugi Petrović - Njegoš kao vladalac, Novi Sad - Srbinje, 2004.
  20. ^ http://www.zum.de/psm/div/tuerkei/mowat120.php
  21. ^ Broxur, Marie Bennixen; Avtorkhanov, Abdurahman, "The North Caucasus Barrier: The Russian Advance towards the Muslim World", C. Hurst & Co. Publishers, 1996 pp. 18-44.
  22. ^ Ozbaran, Salih "The Ottoman response to European Expansion. Studies on Ottoman-Portugese relations in the Indian Ocean and Ottoman administration in the Arab lands during the Sixteenth Century" xv, Analecta Isisiana XII, The Isis Press, 1994, Istanbul, Turkey
  23. ^ http://www.karamandan.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=23630:misiri-lozanda-mi-kaybettik?&Itemid=1331
  24. ^ http://www.turkislamdevletleri.com/showthread.php?t=88527
  25. ^ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/397854/Murad-III
  26. ^ Andrew C. Hess, “The Battle of Lepanto and Its Place in Mediterranean History,” in: Past and Present, No. 57. (Nov., 1972), pp. 53-73
  27. ^ Öztuna,Yılmaz, Büyük Türkiye Tarihi, cilt 4/14 (De grote geschiedenis van Turkije; deel 4 van 14), İstanbul 1983, pp. 343-357.
  28. ^ Kingross, Lord, "The Ottoman Centuries", New York 2002, pp. 273-277.
  29. ^ “Osmanlı Devleti’nin Müslüman Harar Emirliğiyle Münasebetleri ve Hrıstiyan Habeşistan (Etiyopya) İmparatorluğu İle Yakınlaşmasına Etkisi”, Pax Ottomana Studies in Memoriam Prof. Dr. Nejat GÖYÜNÇ, Sota-Yeni Türkiye Yayınları, Haarlem-Ankara 2001, s.443-464
  30. ^ Kavas, Büyük Sahra’da Gat Kazasının Kurulması ve Osmanlı Tevarik Münasebetleri", İslam Araştırmaları Dergisi, 3, 171-196 (1999)
  31. ^ Kavas, "Osmanlı-Tîbû Münasebetleri: Büyük Sahra’da Reşâde (Çad) ve Kavar (Nijer) Kazalarının Kurulması", İslam Araştırmaları Dergisi, 4, 69-104 (2000)
  32. ^ Kavas, "Osmanlı-Tîbû Münasebetleri: Büyük Sahra’da Reşâde (Çad) ve Kavar (Nijer) Kazalarının Kurulması", İslam Araştırmaları Dergisi, 4, 69-104 (2000)
  33. ^ Triaud, Jean-Louis, "La légende noire de la Sanûsiyya", Editions de la Maison de sciences de l'homme, Paris, pp. 721-735 )
  34. ^ Inalcik, Halil An Economic And Social History Of The Ottoman Empire, Vol 1 1300-1600 pp. 331
  35. ^ Parry, Vernon J., Cook, M. A., A History of the Ottoman Empire to 1730 Cambridge University Press, pp.122
  36. ^ Casale, Giancarlo, "A Caliph, a Canal, ant twenty thousand Cannibals: Global Politics in the 1580s", Journal of World History - Volume 18, Number 3, September 2007, pp. 267-296
  37. ^ Braudel, Fernand, "The Mediterranean and the Mediterranean World in the Age of Philip II", University of California Press, July 1996, Volume II"
  38. ^ Slave trade in the Sudan in the nineteenth century and its suppression in the years 1877-80.
  39. ^ Wawrzyniak, Krzyzstof Ottoman-Polish Diplomatic Relations in the Sixteenth Century, The Institute of Economics and Social Sciences of Bilkent University, Ankara, June 2003
  40. ^ Genç, Yusuf İhsan, Başbakanlık Osmanlı Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü; Ankara, 2005
  41. ^ Öztuna, Yılmaz, "Devletler ve Hanedanlar: İslam Devletleri", Cilt 1, Kültür Bakanlığı Yayınla"Devletler ve Hanedanlar: İslam Devletleri", Cilt 1, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1996, pp. 551-552
  42. ^ Mühimme Defteri XXXVIII; 98
  43. ^ Öztuna, Yılmaz, "Devletler ve Hanedanlar: İslam Devletleri", Cilt 1, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1996, pp. 554
  44. ^ Jean-Paul Roux, "L'Afrique du Nord ottomane", Novembre 2002, Clio Bibliothèque en ligne
  45. ^ Hazar, Numan, "Türkiye'nin Afrika'ya Açılımı" Stratejik Analiz, Temmuz 2008, pp. 21
  46. ^ Bahl, Taru, "Encyclopaedia of the Muslim World", Anmol Publications (2004), pp. 56
  47. ^ Özcan, Azmi; "Pan İslamizm, Osmanlı Devleti, Hindistan Müslümanları ve İngiltere (1877-1914), TDV İslam Araştırmaları Merkezi Yayınları (2005)
  48. ^ Casale, Giancarlo, "Two Examples of Ottoman Discovery Literature from the mid-Sixteenth Century
  49. ^ Casale, Giancarlo, "Two Examples of Ottoman Discovery Literature from the mid-Sixteenth Century"
  50. ^ Reid, Anthony, "The Ottomans in Southeast Asia" Asia Research Institute, Working Paper Series No. 36, February 2005 pp. 9-13
  51. ^ Reid, Anthony, "The Ottomans in Southeast Asia" Asia Research Institute, Working Paper Series No. 36, February 2005 pp. 9, 14
  52. ^ Göksoy, İ. H., "Ottoman-Aceh Relations according to the Turkish Sources", First International Conference on Aceh and Indian Ocean Studies, 23-27 February 2007, Banda Aceh, Indonesia
  53. ^ a b c Uğur, Hatice , "Osmanlı Afrikası'nda Bir Sultanlık: Zengibar", İstanbul: Küre Yayınları, 2005
  54. ^ Uçar,Ahmet, "Güney Afrika'da Osmanlılar / 140 Yıllık Miras" Tez Yayınları (2000)
  55. ^ "Belgelerle Osmanlı-Türkistan ilişkileri (XVI-XX. Yüzyıllar)" - Ankara: Başbakanlık Basımevi, 2004. - XX, (T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı; yayın nu. 70)
  56. ^ Buğra, Mehmet Emin Şarki Türkistan Tarihi. pp. 336
  57. ^ Âtıf, Mehmet, "Kaşgar Târîhi" Kırıkkale, 1998 pp. 296
  58. ^ "Verhaaren, Isom, "Barbarossa and His Army Who Came to Succor All of Us: Ottoman and French Views", French Historical Studies.2007; 30: pp. 395-425
  59. ^ a b c d Kumrular, Özlem, "Türk Korkusu/Avrupa'da Türk Düşmanlığının Kökeni", Doğan, Şubat 2008
  60. ^ http://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Otranto
  61. ^ Arnold Cassola, The 1565 Great Siege of Malta and Hipolito Sans's La Maltea (Publishers Enterprise Group: Malta, 1999)
  62. ^ Öztuna, Yılmaz "Atlas Okyanusu'nda Türkler" , Hayat Tarih Mecmuası, Eylül 1967
  63. ^ Bradford, Ernle, The Sultan's Admiral: The life of Barbarossa, London, 1968
  64. ^ a b c http://www.dzkk.tsk.mil.tr/turkce/tarihiMiras.asp?strAnaFrame=TarihiMiras&strIFrame=INDEX
  65. ^ http://www.nationmaster.com/encyclopedia/The-Turkish-abductions
  66. ^ http://www.nationmaster.com/encyclopedia/Sack-of-Baltimore
  67. ^ Inalcik, Halil An Economic And Social History Of The Ottoman Empire, Vol 1 1300-1600 pp.326
  68. ^ Medieval Sourcebook: Sidi Ali Reis (16th Century CE): Mirat ul Memalik (The Mirror of Countries), 1557 CE,
  69. ^ a b http://ansiklopedi.turkcebilgi.com/Malko%C3%A7o%C4%9Fullar%C4%B1_-_Ak%C4%B1nc%C4%B1_Beyleri
  70. ^ Kissling, Hans Joachim, "Vom Osmanischen Reiche. In: ders.: Dissertationes orientales et balcanicae collectae III., Die Osmanen und Europa", München 1991, pp. 227
  71. ^ Goodrich, Thomas D. The Ottoman Turks and the New World: A Study of Tarih-i Hind-i Garbi and Sixteenth-Century Ottoman Americana. Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 1990.
  72. ^ Öztuna, Yılmaz "Atlas Okyanusu'nda Türkler" , Hayat Tarih Mecmuası, Eylül 1967
  73. ^ http://www.nationmaster.com/encyclopedia/The-Turkish-abductions