Enigma makinesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Logo
Sekiz rotorlu bir Enigma makinesi

Enigma; II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası tarafından gizli mesajların şifrelenmesi ve tekrar çözülmesi amacı ile kullanılan bir şifre makinesi. Daha açık bir ifade ile Rotor makineleri ailesi ile ilişkili bir Elektro-Mekanik aygıttı ve birçok değişik türü vardı.

Enigma makinesi, ticari olarak 1920 li yılların başında kullanılmaya başlandı. Birçok ülkede Ordu ve Devlet kurumları için özel modeller üretildi. Bunların en ünlüleri ikinci dünya savaşı öncesinde ve savaş sırasında Nazi Almanyası'nda kullanılan modellerdi. Alman ordu modeli olan Wehrmacht Enigma, en çok konuşulan modeldi.

Bu makine kötü bir üne sahip oldu çünkü Müttefik şifreciler (Polonya şifre bürosu, İngiltere - Bletchley Park vb.) tarafından geniş mesajları çözümlendi. Şifre çözücülerin Müttefiklerin savaşı kazanmalarına büyük yardımları olmuştu. Bazı tarihçiler, Alman Enigma kod sisteminin deşifre olması sayesinde Avrupa'da savaşın bir yıl daha önce bittiğini ileri sürmektedirler.

Enigma şifresinin bazı zayıf yanları olmakla birlikte, aslında diğer faktörler olan operatör hataları, prosedür açıkları ve nadir olarak ele geçen kod kitapları sayesinde çözümlenebildi.

II. Dünya Savaşında Bletchley Park - İngilterede üslenen Amerikalı ve İngiliz şifre çözücüler, o zamanın en yetenekli ve en değerli bilim insanı, matematikçi ve mühendis lerinden oluşmaktaydı.Bunlardan bazıları, daha sonra Bilgisayar biliminin kurucularından sayılacak Alan Matthison Turing ve dünyanın ilk dijital ve programlanabilir bilgisayarı olan Colossus'u yapan Thomas Harold Flowers'dır. Birçok Colossus bilgisayarı, ikinci dünya savaşı sırasında Alman Lorenz SZ40/42 şifre sisteminin çözülmesi işleminde olasılık hesaplayıcı olarak kullanılmıştır.

II. Dünya Savaşı ve stratejik planların aktarılmasında kullanılan şifre sistemleri ve bunların çözülmesinde kullanılan algoritmalar, buluşlar, şifre çözücü makineler bir anlamda bilgisayar biliminin doğmasına neden olmuştur diyebiliriz.

Çalışma Sistemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer Rotor makineleri gibi Enigma da Elektro-Mekanik bir sistemdir. Temel olarak, rotor mekanizması sayesinde olasılık üreten bir mekanizmadır. Daktilo klavyesine benzer herbir klavye tuşuna basıldığında, rotorlar döner. Belirgin olarak tüm Enigma sistemlerinde öncelikle en sağdaki rotor döner, daha sonra ona komşu olan rotorlar bir veya daha fazla adım atabilir. Rotorun dişli mekanizması her algoritma programlanmadan önce sökülür ve farklı bir konumda takılırdı. Ayrıca her mesaj çekiminden önce operatör tarafından alt bölümdeki elektrik soketlerini farklı şekilde dizerek şifrenin çözümünü daha da zorlaştırırdı.Mekanik sisteme bağlı elektrik sistemi, operatöre gösterge bölümünde hangi harfin basıldığını ışıklı olarak gösterirdi.

Enigma rotorunun açılımı   Mandallı çark mekanizması
Enigma rotor exploded view.png
  1. Çentikli halka
  2. "A" kontağının yerini ayarlamak için nokta
  3. Alfabe tekerliği veya Alfabe halkası
  4. Elektrik plaka kontakları
  5. Kablo bağlantıları
  6. Zemberek yüklü iğne kontakları
  7. Zemberek yüklü halka ayarlama kaldıracı
  8. Rotor göbeği
  9. Parmak tekerlek
  10. Kilit mekanizması
Enigma'nın ilerleme mekanizması. Her üç mandal (yeşil) beraberce ilerler. İlk rotorda (1), çark (kırmızı) hep mandal tarafından kavramıştır ve her düğmeye basılışta çark bir adım ilerler. Resimdeki ikinci rotor (2) da mandal tarafından kavranmıştır, çünkü ilk rotorun kenarındaki çentik mandalla hizalanmıştır; gelecek düğme basılışında o da bir adım ilerleyecektir. Üçüncü rotor (3) kavranmamıştır, çünkü ikinci rotorun kenarındaki çentik, mandalla hizalı değildir; mandal çarkın dişleri ile temas etmeden kenardaki halka üzerinde kayacaktır.

Diğer Enigma makineleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaş sırasında ve sonrasında kullanılan diğer Enigma makineleri.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Enigma makinesi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.
Resimler
Açıklamalar
Simulatörler ve Yeniden Yapımlar