Elektrikli otomobil

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Nissan Leaf'in 2012'de küresel pazara çıkması beklenmektedir..[1]
Mitsubishi i MiEV'nin satışı Nisan 2010'da Japonya'da başladı.[2]

Elektrikli otomobil, elektrik enerjisi ile çalışan otomobillere verilen isimdir. Elektrikli otomobillerin , otomotiv endüstrisinde ileride önemli bir etkisinin olacağı düşünülmektedir. [3][4] Bu türdeki arabaların yakıt tasarrfu yanında şehir kirliliğini düşüreceği ve karbon emisyonunu azaltacağı sanılmaktadır..[5] Karbondioksit emisyonunun azalma derecesi elektrik üretimine bağlı olup %30'luk bir azalma beklenmektedir.[6]

Elektrikli otomobil bir veya daha fazla elektrik motoru kullanarak, bataryalardan ve diğer enerji depolama cihazlarında depoladığı elektriği kullanarak sürülen otomobildir. Elektrik motorları ani tork verir, güçlü ve dengeli hızlanma sağlar.

Elektrikli otomobiller 19. yüzyılın sonlarında ve 20.yy’ın başlarında oldukça revaçtaydı, fakat içten yanmalı motor teknolojisindeki ilerlemeler ve petrol kullanan araçların ucuz olarak toplu üretimi elektrikli araçların sonunu getirdi. 1970 ve 1980’lerdeki enerji krizleri elektrikli otomobillere kısa süreli bir ilgi oluşturdu, fakat günümüzdeki gibi büyük kitlesel bir pazara ulaşılamamıştı. 2000’li yılların ortalarından beri batarya ve güç yönetimi teknolojilerindeki ilerlemeler, değişken petrol sebep olduğu endişeler ve sera gazı azaltma gereksinimi elektrikli otomobilleri yeniden gündeme getirdi.[7]

2012 Aralık itibariyle, bazı ülkelerde bulunan seri üretim modelleri şunlardır: Tesla Roadster, REVAi, Buddy, Mitsubishi i MiEV, Nissan Leaf, Smart ED, Wheego Whiplife, Mia Electric, BYD e6, Bollare Bluecar, Renault Fluence Z.E., Ford Focus Electric, BMW ActiveE, Coda, Tesla Models, and Honda Fit EV ve Renault Zoe’dir.2012 Aralık’da en çok satan elektrikli araç tüm dünyada 46,000 satan Nissan Leaf’di, Mitsubishi iMiEV tüm dünyada 18,000 adet sattı, Peugeot iOn yeni adıyla Citroen C-Zero Avrupa marketinde 6,500 adet satıldı.[8][9]

Elektrikli otomobiller içten yanmalı motorlu araçlarla karşılaştırıldığında bazı avantajlara sahiptir; bunlar yerel hava kirliliğini azaltır, petrol ve petrol ithali yapılan ülkelere bağımlılığı azaltır. Ayrıca birçok gelişmekte olan ülke için ve özellikle Afrika’daki fakir ülkeler için yüksek petrol fiyatları ülkelerin ödemeler dengeleri üzerine ters bir etkiye sahiptir; onların ekonomik gelişmelerini engellemektedir.[10][11][12][13][14]

Potansiyel faydalarına rağmen, elektrikli otomobillerin geniş ölçüde benimsenmemesinin bazı sebepleri engel ve sınırlamalar ile karşılaşmalarıdır.[7] 2010 itibariyle elektrikli arabalar lityum-iyon bataryaların ek masrafları sebebiyle, sıradan bir içten yanmalı motorlu araca ve hibrit elektrikli araçlara göre önemli ölçüde daha pahalıdır.[15] Bununla birlikte batarya fiyatları toplu üretim ile azalmaktadır ve daha da azalması beklenmektedir. Elektrikli arabaların yaygınlaşmasını engelleyen diğer faktörler; özel veya kamuya ait bir girişim olarak şarj istasyonlarının eksikliği ve kısıtlı menzil sebebiyle sürücülerin hedeflerine varamadan bataryalarının tükenip yolda kalacakları şeklindeki endişeleridir. Bazı hükümetler var olan engelleri aşmak için politikalar geliştirmekte, ekonomik teşvik paketleri sunmaktalar. Böylece elektrikli otomobillerin satışını artırmak için, elektrikli araç ve batarya teknolojisindeki gelişmeleri desteklemektedirler. ABD elektrikli arabalar ve bataryalar için 2.4 milyar dolarlık bir ödenek ayırdı.[16] Çin sınırları içindeki elektrikli araba endüstrisini geliştirmek için 15 milyar dolar sağlayacağını açıkladı.[17] Çeşitli ulusal ve yerel hükümetler vergileri azaltarak, çeşitli destekler sağlayarak elektrikli arabaların ve diğer şarj edilen hibrit araçların satın alma fiyatlarını azaltmaktadır.[18][19][20][21]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrikli otomobiller elektrikli araçların(EVs) bir çeşididir; elektrikli araç terimi tahrik yani ileri itiş için elektrik motoru kullanan herhangi bir aracı ifade eder, elektrikli bir otomobil ise genellikle elektrikli karayolu taşıtlarını ifade etmektedir.

Elektrikli otomobillerin güç kaynağı sadece yerleşik bir batarya olmadığı durumlarda, elektrik motorları beslendikleri diğer kaynaklara göre isimlendirilirler; güneş ışığını kaynak olarak kullanan güneş otomobilleri ve dizel jeneratörlü elektrikli otomobiller gibi, bu arabalar hibrit araçların bir türüdür. Nitekim gücü yerleşik bir bataryadan alan elektrikli otomobiller bataryalı elektrikli araçların(BEVs) bir türüdür. Genelde elektrikli otomobiller bataryalı elektrikli araçları(BEVs) belirtmektedir.

Tarihçesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Alman Elektrikli Arabası, 1904

Elektrikli otomobiller 19.yy’ın ortalarında ve 20.yy’ın başlarında oldukça popülerdi, elektrikli otomobiller konforu ve kullanım kolaylığı ile petrollü otomobillere göre daha üstündü. İçten yanmalı motor teknolojisindeki ilerlemeler, özellikle elektrik starter’i bu üstünlüğü tartışmalı hale getirdi. Petrollü otomobillerin geniş çeşitliliği, daha hızlı bir şekilde enerji yüklenebilmesi, gelişen petrol altyapısı, Ford Motor şirketi gibi şirketlerin seri petrollü araç üretimi ve bu seri üretim sonucu petrollü otomobillerin elektrikli otomobiller ile aynı fiyata gelmesine hatta daha ucuz olmasına sebep oldu. Bu gelişmeler 1930’larda elektrikli otomobillerin ABD piyasasından silinmesine sebep oldu. Bununla birlikte, son yıllarda, petrollü otomobillerin çevresel etkileri hakkındaki endişeler, yüksek benzin fiyatları, batarya teknolojisindeki gelişmeler ve petrol fiyatının yükselme ihtimali elektrikli otomobillere yeniden bir ilgi doğmasına yol açtı. 1990’lardaki başarısız bir ortaya çıkma girişiminden sonra bu yeni elektrikli otomobiller daha çevre dostu oldu ve ilk satın alma masraflarına rağmen çalıştırılması ve kullanımı daha ucuzdur.

Detroit Elektrik arabası şarj olurken

1880-1900:Erken Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de ilk elektrikli otomobil II. Abdülhamit tarafından İngiltere'de Messrs Immisch & Co şirketine 1888 yılında sipariş edildi. Şirketin mühendisleri Magnus Volk ve Moritz Immisch'in özel olarak hazırladıkları bu otomobil ön kısmında tek bir büyük teker yerine birbirine yakın iki küçük tekere sahipti, Immisch tarafından patenti alınan 20 Amper 48 Volt 1 beygirlik motoru vardı. Abdülhamit Han bu otomobilden çok memnun kalmıştı ve bu iki mühendisi ödüllendirmişti, bu sayede mühendisler uluslararası bir üne kavuşmuşlardı.[22] Sultan için hazırlanan bu otomobil o zamanın teknik dergilerinde de görülebilmektedir.[23]

İçten yanmalı motorların üstünlüğü ele geçirmesinden önce, elektrikli otomobiller birçok hız ve mesafe rekoruna sahiptiler. Bu rekorlar arasında en dikkat çekici olan Camille Jenatzy tarafından 29 Nisan 1899’da kendisine ait olan roket tipli aracı Jamais Contente ile 100 km/saat rekorunun 106 km/saat’lik bir hızla kırılmasıdır. 1920’lerden önce, elektrikli otomobiller, petrol yakıtlı otomobiller ile şehir içinde kullanım kalitesi olarak rekabet etmekteydi.[24]

1896 yılına kadar süre gelen şarj etme altyapısındaki eksikliği aşmak için getirilen çözümlerden biri değiştirilebilir batarya hizmeti Hartfor Electric Light Company tarafından elektrikli kamyonlar için ilk defa uygulamaya konuldu. Araç sahibi aracını bataryasız olarak General Electric Şirketinden satın alıyordu ve elektriği de Hartfor Electric’ten değiştirilebilir bataryalar vasıtasıyla satın alıyordu. Araç sahibi değişken bir mil başına şarj ücreti ve kamyon depolama ve bakımını kapsayan aylık bir hizmet ücreti ödüyordu. Hizmet, 1910 ile 1924 yılları arasında 6 milyon milden fazla bir ulaşımı kullanıcılara sunmuştu. 1917’nin başlarında benzer bir hizmeti Chicago’da Milburn Light Electric otomobilleri sahipleri için bataryasız araç satın alma seçenekleri mevcuttu.[25]

Thomas Edison ve bir Detroit Elektrik arabası,1913.

1897’de ABD’deki ilk ticari uygulama olarak elektrikli araçlar New York şehri taksi filosu olarak Filedelfiya Elektrikli taşıma ve vagon şirketi tarafından yapılmıştır. ABD’de elektrikli otomobiller 20.yy başlarında Anthony Electric, Baker, Columbia, Anderson, Fritchie, Studebaker, Riker, Milburn ve diğerleri tarafından üretilmiştir.

İçten yanmalı motorlarla karşılaştırıldığında daha yavaş olmasına rağmen, 1900’lerin başlarında bazı avantajlarından dolayı tercih edilmekteydi. Petrollü otomobillerde bulunan sarsıntı, koku ve gürültü gibi olumsuz yönler elektrikli otomobillerde yoktu. Elektrikli otomobillerin petrollü otomobillerde sürme esnasında en büyük problem olan vites değiştirme gibi bir problemi yoktu. Elektrikli otomobiller zenginlerin şehir içi ulaşımda uzun menzilin gerekmeyeceği şekilde bir kullanımda tercih edilmişti. Petrollü otomobillerin bir diğer dezavantajı ise motoru çalıştırmak için elle kurulan bir kola gereksinim duymasıydı, kolun kurulması için fiziksel olarak bir çaba harcamak gerekiyordu. Elektrikli otomobiller bu sebeplerden bayanlar için de kullanım kolaylığı sağlamaktaydı.

The Henney Kilowatt, 1961 yılında üretilen Renault Dauphine'e dayanan elektrikli araba

1911’de New York Times, elektrikli otomobilleri petrol yakıtlı otomobillerden daha temiz olması, daha sessiz olması ve daha ekonomik olması sebebiyle ideal olarak kabul etmekteydi. 2010 yılında rapor edilen bu 1911 tarihli habere, Washington Post şöyle bir yorum katmıştır; Thomas Edison’un kafasını karıştıran elektrikli otomobil bataryalarına olan benzer güven eksiklikleri günümüzde de sürmektedir.[26]

1990’lar ve günümüz[değiştir | kaynağı değiştir]

1970’lerdeki ve 80’lerdeki enerji krizleri, hidrokarbon(petrol) enerji piyasasındaki dalgalanmalardan bağımsız olması sebebiyle elektrikli otomobillere olan ilgi tekrar yenilendi. 1990’ların başlarında, CARB(California Air Resources Board) daha yakıt verimli, daha az emisyonlu araçlara; asıl amaç olarak sıfır emisyonlu örneğin elektrikli araçlar gibi, araçlara geçişi öngören bir çalışma başlattı.[27] Karşılık olarak, otomobil üreticileri, elektrikli modeller geliştirdiler: CryslerTEVan, Ford Ranger EV pickup truck, GM EV1 ve S10 EV pickup, Honda EV plus hatchback, Nissan lityum-iyon bataryalı Altra EV minivagon ve Toyota RAV4 EV gibi. Bu otomobiller netice olarak ABD otomobil marketinde lağvoldular, ortadan kalktılar.[28]

2000’lerin sonlarında küresel ekonomik durgunluk otomobil üreticilerine aşırılığın sembolü olarak görülen fazla yakıt tüketen spor amaçlı taşıtları(SUVs)azaltarak, küçük arabaları, hibrit arabaları ve elektrikli arabaları yaygınlaştırma üzerine çağrıları artırdı. Kaliforniyalı otomobil üreticisi Tesla Motors 2004 yılında Tesla Roadster üzerinde geliştirmelere başladı, 2008 yılında ilk defa müşteriye sunuldu. Mart 2012 itibariyle, Tesla en az 31 ülkede 2,250 den fazla Roadster modeli sattı..[29]

Mitsubishi i MiEV Temmuz 2009’da Japonya’da filo müşterileri için piyasaya sürüldü, bireysel müşteriler için Nisan 2010’da satışı başladı.[30][31][32][33] Hong Kong’da bireysel müşteriler için Mayıs 2010’da, Avusturalya’da ise kiralama yolu ile Temmuz 2010’da piyasada yerini aldı.[34] Nissan Leaf’in perakende satışı Japonya ve Amerika’da 2010 Aralık ayında[35][36], çeşitli Avrupa ülkeleri ve Kanada’da 2011’de başladı.[37][38]

Temmuz 2012 itibariyle, diğer elektrikli otomobiller, şehir arabaları ve bazı marketlerde bulunan hafif kamyonlar satın alma için veya kiralama için sunulmaktadır: REVAi, Buddy, Citroën C1 ev'ie, Transit Connect Electric, Mercedes-Benz Vito E-Cell, Tazzari Zero, Smart ED, Wheego Whip LiFe, Mia electric, BYD e6, Bolloré Bluecar, Ford Focus Electric, BMW ActiveE, Coda, Renault Fluence Z.E., Tesla Model S, Honda Fit EV ve çeşitli mahalli elektrikli araçlar. Ayrıca bazı öngösterim araçları deneme programlarını sürdürmektedir: Volvo C30 Electric, Toyota RAV4 EV, and Volkswagen Golf blue-e-motion.

İçten yanmalı motorlu araçlarla karşılaştırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrikli araçlar için en önemli amaç; içten yanmalı motorlu araçlardaki muadilleri ile kıyaslandığında geliştirme, üretim ve kullanım masrafları arasındaki eşitsizliği gidermektir.

Fiyat[değiştir | kaynağı değiştir]

Mitsubishi i MiEV'in satışları Japonya'da Nisan2010'da , Hong Kong'da Mayıs 2010'da ve Australya'da Temmuz 2010'da başladı.

Elektrikli otomobillerin satın alma fiyatları sıradan içten yanmalı motorlu otomobillerin fiyatlarından oldukça pahalıdır, hatta çeşitli ülkelerdeki elektrikli otomobil için devlet teşviklerine rağmen durum değişmemektedir. Yüksek fiyatın temel sebebi bataryalardır.[39] Yüksek satın alma fiyatı petrollü otomobillerden elektrikli otomobillere geçişi engellemektedir. 2010’da Financial Times için Nielsen tarafından alınan bir ankete göre, Amerikan ve İngiliz otomobil müşterilerinin dörtte üçü bir elektrikli otomobil almaya istekliler fakat elektrikli otomobil için daha fazla para vermeyi reddediyorlar. Anket sonuçları gösterdi ki Amerikalıların %65’i, İngilizlerin %76’sı sıradan bir arabaya verilen bir ücretin üzerinde bir ücretle elektrikli otomobil almayı istemediği ortaya çıktı.[40] Ayrıca 2010 tarihli J.D. Power and Associates tarafından hazırlanan raporda elektrikli otomobilin tüm kullanım süresi boyunca bataryalara ait toplam sahip olma maliyeti konusunun tamamıyla anlaşılır olmadığı belirtilmiştir, “sıradan içten yanmalı motorlarla çalıştırılan araçlarla kıyaslandığında yakıttaki masraf azalmalarını fark edebilmek için sürücünün ne kadar bir müddet bir elektrikli otomobil kullanması gerektiği hakkında hala çok karmaşa vardır. Hibrit elektrikli araçları(HEV), bataryalı elektrikli araçların(BEV) ikinci el satış fiyatları, hem de tükenmiş bataryaların değiştirilme fiyatı, tüketicilerin zihninde bulunan diğer finansal sorunlardır.”[41]

Elektrikli otomobil şirketi Tesla Motors dizüstü batarya teknolojisini kendi otomobil bataryaları için kullanmaktadır. Bu teknoloji diğer otomobil üreticilerinin kullandığı özel bataryalardan 3 ile 4 kat daha ucuzdur. Özel bataryalar kilovat saat başına 700-800 dolar fiyatı varken dizüstü bilgisayar hücreleri 200 dolar civarındadır. Bu sayede Tesla’nın batarya teknolojisini kullanan örneğin Toyota RAV4 EV ve Smart ED ve gelecek 2014 modelleri Model X gibi elektrikli otomobil fiyatını düşünecektir.[42][43][44] Haziran 2012 itibariyle, Tesla Model S için önerilen üç tip batarya boyutu seçeneğine dayanarak, New York Times otomobil bataryalarının kilovat saat başına 400 dolar ile 500 dolar arasında olacağını tahmin etti.[45]

Harvard Üniversitesi Belfor Center tarafından 2011 yılında yayınlanan bir çalışmada elde edilen bir bulgu elektrikli otomobil kullanımı ile petrol masraflarından kurtulmanın, elektrikli otomobillerin yaşamı boyunca süregelen yüksek masraflarından dolayı benzinli otomobiller ile dengelenemediğini belirtti. Sonuçlar; devlet desteği olmadığı varsayımı ile, ABD pazarı için 2010 satın alma ve kullanma masrafları ile bütün kullanım ömürleri boyunca elde edilen değerlerin karşılaştırılması ile oluşmuştur.[46][47] Çalışma öngörülerine göre, bir PHEV-40 sıradan içten yanmalı motorlu araçlara göre 5,377 dolar daha pahalı iken, bataryalı elektrikli otomobil ise sıradan içten yanmalı motorlu araçlardan 4,819 dolar daha pahalıdır. Çalışma ayrıca önümüzdeki 10 ve 20 yıllar için bu karşılaştırmalı fiyat durumlarının, bataryaların ucuzlayacağı, petrolün pahalılaşacağı varsayımı ile incelenmesini de içermektedir. Gelecek senaryoları değerlendirilerek inceleme yapıldığında, çalışma bataryalı elektrikli otomobillerin sıradan arabalardan az bir miktar pahalı olduğunu(1,155-7,187 dolara kadar), bataryalı hibrit otomobillerin(PHEV) bütün karşılaştırma senaryolarında bataryalı elektrikli otomobillerden(BEV) daha pahalı olacağını ve sadece bataryaların çok ucuz, petrol fiyatlarının çok yüksek olduğu bir senaryoda sıradan arabalardan daha ucuz olabileceğini ortaya çıkarmıştır. Tasarruflar değişmektedir çünkü bataryalı elektrikli araçların yapılması basittir ve sıvı yakıt kullanmazlar, bataryalı hibrit otomobiller ise çok fazla karışık güç aktarma organına sahiptir ve hala petrolle çalışan bir motoru bulunmaktadır.[46]

Kullanım masrafları ve bakım-onarım[değiştir | kaynağı değiştir]

The Tesla Roadster, 2008'de piyasaya çıktı, tamamen elektrikli 244 mi (393 km)'lik bir menzile sahiptir ve 2011'de üretimi durdu.

Elektrikli bir otomobilin çalışma masraflarının çoğu batarya bakımı ve olası yerleşimiyle ilgilidir çünkü elektrikli bir aracın motorunda sadece beş hareketli parça varken, benzinli bir aracın içten yanmalı motorunda yüzlerce parça bulunur.[48] Elektrikli otomobiller değiştirilmesi gereken pahalı bataryalara sahiptirler fakat bunun dışında özellikle yaygın lityum tabanlı tasarımlarda çok düşük bakım masrafları bulunmaktadır.

Elektrikli aracın kilometre başına masrafını hesaplamak için bataryada meydana gelen yıpranmaya da parasal bir değer atanması bu yüzden gereklidir. Bu oldukça zordur çünkü batarya her şarj edilişinde kapasitesi yavaş yavaş azalacaktır; kullanıcısı bataryanın performansını yeterli bulmadığı zaman ömrünün sonuna gelmiş olacaktır. Batarya ömrünün sonuna gelmiş olsa bile tamamıyla değersiz değildir farklı bir kullanım için yeniden değerlendirilebilir, geri dönüştürülebilir veya yedek olarak kullanılabilir.

Bataryaların birçok tekil hücreden oluşmasından dolayı illa ki bütün hücrelerde eşit düzeyde bir yıpranma meydana gelmeyebilir, periyodik olarak en fazla yıpranan hücre değiştirilerek aracın menzili korunabilir.

Tesla Roadster’ın çok büyük bataryalarının sıradan bir sürüş ile yedi yıl dayanması tahmin edilmektedir ve bugün satın alındığında 12000 dolara mal olmaktadır.[49][50] 40 mil(64 km)’lik günlük kullanım yedi yılda 102200 mil(164500 km) ile 1 mil(1.6 km)’de US$0.1174 batarya kullanım masrafına veya 40 mil(64 km)’de US$4.70’a denk gelmektedir. Bettter Place şirketi başka bir masraf kıyaslaması sağlamaktadır, şirket tarafından sunulması için sözleşmeden doğan mesuliyetlerin sağlanması beklenmektedir, hem de bataryaların tekrar şarj edilmesi için temiz elektrik 1 mil(1.6 km)’de 2010 yılında 0.08 dolar, 2015 yılında mil başına 0.04 dolar ve 2020 yılında 0.02 dolar olacağını belirtmektedir.[51] 40 millik bir sürüş başlangıçta 3.20 dolarken zaman içerisinde 0.80 dolara düşecektir. 2010’da ABD hükümeti 100 mil(160 km) menzile sahip bir bataryanın yaklaşık 33000 dolara mal olacağını tahmin etti. Bataryanın ömrü ve dayanıklılığı hakkındaki endişeler devam etmektedir.[52]

Belgesel film “Who killed the electric car?” , benzinli bir araba ile EV1’ler arasında kullanımları sonucu oluşan parça değişim ihtiyaçları hakkında ustalar elektrikli arabaların her 5.000 mil(8.000 om)’de geldiğinde herhangi bir problemle karşılşamadıklarını, ön cam yıkama sıvısını doldurduklarını ve geri gönderdiklerini belirtiyorlar.

Elektrik vs. Hidrokarbon(petrol) yakıt

EV1’in enerji kullanımı 11kWh/100 km (0.40 MJ/km; 0.18kWh/mil) dir.[53] US Environmental Protection Agency(ABD Çevre Koruma Ajansı)’ye göre Nissan Leaf 100 km’de 21.25 kWh 0,765 MJ/km ; 0,3420 kWh/mil) enerji kullanmaktadır.[54] Bu farklılık değişik tasarım ve kullanım hedeflerinden ve değişken test standartlarından kaynaklanmaktadır. Araçların gerçek enerji kullanımı sürme şartları ve sürme sitili ile büyük ölçüde ilgilidir.[55] Nissan, Leaf modelinin beş yıllık kullanım masrafının 1,800 dolar benzinli bir aracın ise 6,000 dolar olacağını tahmin etmektedir. Nissan’a göre Leaf modelinin İngiltere’deki kullanım masrafı, tepe değerinde olmayan elektrik tarifesinde(gece tarifesi) şarj edildiğinde mil başına 1,75 pens’dir. Fakat sıradan bir benzinli bir aracın mil başına masrafı 10 pens’dir. Bu tahminler ocak 2012 itibariyle İngiliz Petrol Ekonomisi 7’nin ulusal ortalama değerleri ve gece boyunca yedi saatlik bir şarj ve gündüz vakti Tier-2 tarifesinin bir saatlik şarjı kullanıldığı varsayımlarına dayanmaktadır.[56]

Aşağıdaki tablo US Environmental Protection Agency (ABD Çevre Koruma Ajansı) tarafından belirlenen yakıt ödemelerini karşılaştırmaktadır. Ajansın yakıt ekonomisi için(galon petrol mil başına(miles per gallon(mpg)) ve elektrikli otomobillerdeki eşdeğeri) resmi değerleri, ABD’de seri üretimle satılan elektrikli arabaları, Energy Protection Agency(ABD Çevresel Koruma Ajansı) tarafından seçilmiş yakıt verimli elektrikli hibrit(Chevrolet Volt)[57], benzinli elektrikli hibrit arabalar(Toyota Prius üçüncü jenerasyon) ve EPA’nın 2013 model 23 mpg_us’lik(10L/100km; 28 mpg_imp) yakıt ekonomisine sahip araçlar için değerlendirilmiştir.[58]

Aralık 2012 itibariyle ABD piyasasında bulunan bütün elektrikli otomobiller ile EPA değerlendirmeli en verimli prizli hibritler, hibrit elektrikli araçlar ve 2013 model benzinli otomobiller için
yakıt verimliliği ve masraf kıyaslaması
(Yakıt ekonomisi ve kullanım masrafları Monroney label de görüntülenmektedir.)
Araç Model yılı Kullanım
modu
EPA değerlendirmeli
Birleşik
yakıt ekonomisi
EPA değerlendirmeli
Şehir içi
yakıt ekonomisi
EPA değerlendirmeli
Otoban
yakıt ekonomisi
Sürüş masrafı
40 km
Yıllık
yakıt masrafı
Notlar
Scion iQ EV[59] 2013 Tamamen elektrik 121 mpg-e
(28 kW-hrs/100 miles)
138 mpg-e
(24 kW-hrs/100 miles)
105 mpg-e
(32 kW-hrs/100 miles)
$0.84 $500 Bakınız (1)
Bütün yıllardaki yakıt tipleri
değerlendirildiğinde 2013 iQ EV
EPA sertifikalı en verimli araçtır [57]
Honda Fit EV[60] 2013 tamamen elektrik 118 mpg-e
(29 kW-hrs/100 miles)
132 mpg-e
(26 kW-hrs/100 miles)
105 mpg-e
(32 kW-hrs/100 miles)
$0.87 $500 Bakınız (1)
Mitsubishi i[61] 2012-13 Tamamen elektrik 112 mpg-e
(30 kW-hrs/100 miles)
126 mpg-e
(27 kW-hrs/100 miles)
99 mpg-e
(34 kW-hrs/100 miles)
$0.90 $550 Bakınız (1)
Smart electric drive[62] 2013 Tamamen elektrik 107 mpg-e
(32 kW-hrs/100 miles)
122 mpg-e
(28 kW-hrs/100 miles)
93 mpg-e
(36 kW-hrs/100 miles)
$0.96 $600 Bakınız (1)
Değerlendirmeler hem dönüştürülmüş hem de coupe modeller
için masraflardır.
Ford Focus Electric[63] 2012-13 Tamamen elektrik 105 mpg-e
(32 kW-hrs/100 miles)
110 mpg-e
(31 kW-hrs/100 miles)
99 mpg-e
(34 kW-hrs/100 miles)
$0.96 $600 Bakınız (1)
BMW ActiveE[64] 2011 Tamamen elektrik 102 mpg-e
(33 kW-hrs/100 miles)
107 mpg-e 96 mpg-e $0.99 $600 Bakınız (1)
Nissan Leaf[65] 2010-12 Tamamen elektrik 99 mpg-e
(34 kW-hrs/100 miles)
106 mpg-e
(32 kW-hrs/100 miles)
92 mpg-e
(37 kW-hrs/100 miles)
$1.02 $600 Bakınız (1)
Tesla Model S[66] 2013 Tamamen elektrik 95 mpg-e
(35 kW-hrs/100 miles)
94 mpg-e 97 mpg-e $1.05 $650 Bakınız (1)
60kWh batarya paketli model
Tesla Model S[67] 2012 Tamamen elektrik 89 mpg-e
(38 kW-hrs/100 miles)
88 mpg-e
(38 kW-hrs/100 miles)
90 mpg-e
(37 kW-hrs/100 miles)
$1.14 $700 Bakınız (1)
85kWh batarya paketli model
Toyota RAV4 EV[68] 2012 Tamamen elektrik 76 mpg-e
(44 kW-hrs/100 miles)
78 mpg-e 74 mpg-e $1.32 $850 Bakınız (1)
Coda[69] 2012-13 Tamamen elektrik 73 mpg-e
(46 kW-hrs/100 miles)
77 mpg-e
(44 kW-hrs/100 miles)
68 mpg-e
(50 kW-hrs/100 miles)
$1.38 $850 Bakınız (1)
Chevrolet Volt[70]
(PHEV)
2013 Sadece elektrik 98 mpg-e
(35 kW-hrs/100 miles)
- - $1.05 $900 Bakınız (1) and (2)
En yakıt verimli prizli hibrit araba.
2013 Volt 62 mpg-e'lik birleşik bir
benzin/elektrik değerlendirmesine sahiptir
(City 63 mpg-e, Hwy 61 mpg-e).[57]
Sadece benzin 37 mpg 35 mpg 40 mpg $2.57
Toyota Prius[71]
(HEV)
2010-13 Benzin-elektrik
hibrit
50 mpg 51 mpg 48 mpg $1.74 $1,050 Bakınız (2)
En yakıt verimli hibrit elektrik araba,
Prius c ile birlikte.[72]
Ford Taurus FWD[73]
(Ortalama yeni araba)
2013 Sadece benzin 23 mpg 19 mpg 29 mpg $3.79 $2,300 Bakınız (2)
Diğer 2013 modeller(Chrysler 200'ü ve
Toyota Venza'yı da içerir) 23 mpg'yi sağlarlar.[73]
Notlar:Bütün yakıt masrafları 15,000 mil yıllık sürüşe(%45 otoban, %55 şehir içi) dayanarak çıkarılmıştır.
(1) $50 civarındaki değerler yuvarlanmıştır. Elektrik masrafı $0.12/kw-hr (kasım, 30 2012 itibariyle). 1 galon benzinin dönüştürülmüşü=33.7 kW-hr.
(2) Kaliteli benzin fiyatıABD$3,81 galon başına (Volt tarafından kullanılan), ve düzenli benzin fiyatı ABD$3,49 galon başına (Kasım 30, 2012 itibariyle).

Menzil ve tekrar depolama süresi[değiştir | kaynağı değiştir]

İçten yanmalı motorlu araçların çoğu sınırsız menzile sahip olduğu değerlendirmesi yapılır ve çok kısa bir sürede neredeyse çok yaygın bir şekilde bulunan benzin istasyonlarından depolarını doldururlar. Elektrikli araçlar tek şarj ile daha az bir menzile sahiptir ve şarj süresi uzun bir zaman alabilmektedir. ABD’de şoförler günlük ortalama 40 mil(64 km)’den az bir mesafe kat etmektedir böylece GM EV1 modeli ABD vatandaşlarının %90’ının sürüş ihtiyaçlarına uygundur.[74] Bununla birlikte, insanlar hedeflerine varamadan bataryalarının biteceği endişesini yaşayabilirler.

Tesla Roadster şarj başına 245 mil(394 km) gidebilmektedir.[75] Roadster 3,5 saat gibi bir sürede 220V, 70A ‘lik bir prizde şarj olabilmektedir.[76] Bununla birlikte, Avrupa standartlarında 220 volt 16 amper bir prizden şarj olması 15 saatten fazla sürmektedir.

Otomobil üreticilerinin elektrikli araçların kısa menzilini uzatmak için tek bir çözümü vardır o da araçların bataryalarını değiştirilebilir şekilde yapmalarıdır. Batarya değiştirme teknolojisine sahip bir elektrikli araç 100 mil(160 km)’lik bir sürüş menzili ile batarya değiştirme istasyonuna gidebilecektir ve tükenmiş batarya tam dolu batarya ile 1 dakikada değiştirilerek elektrikli araca 100 mil(160 km)’lik bir sürüş menzili sağlayacaktır.[77] Bu işlem benzinli araçlardaki depo doldurma işleminden daha temiz ve daha hızlıdır.[78] Fakat yüksek yatırım maliyeti yüzünden ekonomik olarak uygulanabilir değildir.[79] 2010 sonu itibariyle batarya değiştirme teknolojisini elektrikli araçları ile entegre etmeyi planlayan iki şirket vardır: Better Place, Tesla Motors.[80][81][82] Better Place Japonya’da 2010 Kasım’a kadar batarya değiştirme istasyonu işletti[83] ve ABD, Kaliforniya’da dört adet batarya değiştirme istasyonu kurmayı planlamaktadır.[84]

Bir diğer depolama yöntemi doğru akım hızlı şarj istasyonları, üç fazlı endüstriyel prizlerden yüksek hızlı şarj yeteneği ile tüketiciler 100 millik bataryanın %80’ini 30 dakika gibi bir sürede şarj edebilmektedir.[85][86] ABD’de bütün ülkeyi kapsayan hızlı şarj altyapısı 2013’de tamamlanacaktır.[87] 45 adet doğru akım hızlı şarj istasyonu BP ve ARCO tesislerinde kurulacak, 2011 Marta kadar hizmete açılacak.[88] Elektrikli araç projesi on altı şehirde şarj altyapısı yerleştirecek ve altı eyaletteki büyük metropol şehirlere yerleştirilecek.[89][90] Nissan Japonya’daki bayilerinden iki yüz tanesinin hızlı şarj istasyonu kuracağını duyurdu, bu hazırlık Aralık 2010’da piyasaya çıkacak olan Leaf modeli içindi ve Japonya’da her 25 milde bir hızlı şarj istasyonu kurmayı amaçlamışlardı.[91]

Hava Kirliliği ve Karbon Emisyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrikli otomobiller şehirlerde temiz havaya katkıda bulunur çünkü zararlı bir atık üretmezler; is(partiküller), uçucu organik bileşikler, hidrokarbonlar, karbon monoksit, ozon, kurşun ve çeşitli nitrojen oksitleri gibi. Temiz hava genelde yereldir çünkü bataryayı tekrar şarj etmek için kullanılan elektrik kaynağına bağlıdır, hava kirliliği emisyonları üretim santrallerinin olduğu yere kaymaktadır. Salınan karbon dioksit miktarı, aracı şarj etmek için kullanılan güç kaynağının emisyon yoğunluğuna bağlıdır, araç bazında düşünüldüğünde söz konusu aracın verimliliği ve şarj işlemi sırasında kayıp olan enerjiye bağlıdır.

Şebeke elektriği için emisyon yoğunluğu ülkeden ülkeye değişmektedir, ve bir ülke değerlendirildiğinde talebe göre[92], yenilenebilir enerji kaynaklarının uygunluğuna göre ve fosil yakıtların üretimde verimliliğine göre değişmektedir.[93] Şebekeden bağımsız yenilenebilir enerji ile aracın şarj edilmesi çok düşük bir karbon yoğunluğuna sebep olmaktadır. (sadece üretim ve şebeke bağımsız üretim sistemlerinin kurulumu örneğin konutlara ait rüzgâr türbinleri)

A.B.D.

2009'da ABD elektrik üretimi kaynak dağılımı.[94]

ABD elektriğinden 2008’de şarj olan bir elektrikli araç sürüldüğü kilometre başına 115 gram CO2 yaymaktadır. Oysa ABD piyasasında satılan sıradan bir petrol arabası kilometre başına 250 gram CO2 üretmektedir, bunun bir kısmı yakıtın üretilmesi bir kısmı da bu yakıtın alınan yere olan sevkiyatından kaynaklanmaktadır.[95]

UCS(Union of Concerned Scientists) 2012’de prize takılan otomobil bataryalarının bütün yaşam döngüleri enerji üretiminden yola(well to wheel) değerlendirilerek şarj edilmesinden meydana gelen sera gazı emisyonunu ve ABD’de bölgesel olarak elektrik üretiminde kullanılan yakıt ve teknolojiye göre farklılık gösteren ortalama sera gazı emisyonunu değerlendiren bir rapor yayınlamıştır. Bu çalışma Nissan Leaf tamamen elektrik otomobillerin analizinin başlangıç noktasını oluşturmuştur. UCS çalışması sıradan yıllık karbondioksit gram biriminden emisyonu yerine galon başına mil cinsinden yapılmıştır. Çalışma elektriğin üretildiği doğalgaz, nükleer, hidroelektrik veya diğer yenilenebilir kaynakların bulunduğu bölgelerde prize takılan elektrikli otomobillerin sera gazı emisyonunu önemli ölçüde düşürme potansiyeli olduğunu ortaya koydu. Diğer taraftan, kömürden üretilen güç oranının yüksek olduğu bölgelerde, hibrit elektrikli otomobiller, prize takılan elektrikli otomobillerden daha az CO2 emisyonu üretir, ve en iyi yakıt verimli benzinli küçük otomobiller prize takılan otomobillerden biraz az bir emisyon üretir. En kötü durum senaryosunda, bütün enerjinin kömürden üretildiği bir bölge için, yapılan çalışma prize takılan elektrikli bir arabanın, benzinli bir arabanın şehir/otobandaki birleşik yakıt ekonomisi olan 30 mpg_us’ye denk bir sera gazı emisyonu yaydığını ortaya koydu. (7.8 L/100 km; 36 mpg_imp). Aksine, tamamen doğalgaza dayanan bir bölgede, elektrikli otomobiller 50 mpg_us’lik değerli benzinli otomobillere eşdeğerdir.(4.7L/100 km; 60 mpg_imp)[96][97]

ABD nüfusunun %45’ini kapsayan bir çalışma, elektrikli bir araba için, 50 mpg_us birleştirilmiş yakıt ekonomisi kapasiteli benzinli bir arabanın örneğin Toyota Prius’tan daha az CO2 emisyonu üretmekte olduğunu gösterdi. Bu gruptaki şehirler Portland, Oregon, San Francisco, Los Angeles, New York City ve Salt Lake City ve en temiz şehirlerde well to wheel emisyonu eşdeğeri 79 mpg_us’lik yakıt ekonomisini başarmışlar.(3.0L/100 km; 95 mpg_imp). Çalışma ayrıca şunu ortaya koydu, nüfusun %37’si için, elektrikli otomobil emisyonu örneğin Honda Civic Hibrit ve Lexus CT200h’da olduğu gibi 41 ile 50 mpg_us aralığında bulunan birleşik yakıt ekonomili benzinli otomobillerin olduğu aralığa düşecektir. Bu gruptaki şehirler Phoenix, Arizona, Houston, Miami, Columbus, Ohio, Atlanta ve Georgia’dır. Nüfusun %18’i karbon yakmaya dayalı güç kaynaklarının olduğu bölgelerde yaşamaktadır ve birleşik yakıt ekonomisi 31 ile 40 mpg_us örneğin Chevrolet Cruze ve Ford Focus gibi emisyonlar bu seviyede olacaktır. Bu gruptaki şehirler Denver, Minneapolis, Saint Louis, Missouri, Detroit ve Oklohama City’dir.[97][98][99] Çalışma bulgularına göre ABD’deki bütün bölgelerde elektrikli otomobiller yeni kompakt benzin motorlu otomobillerden daha az sera gazı emisyonu yaymaktadırlar, en kötü CO2 emisyonunun olduğu bölgede 33 mpg_us değerli benzinli otomobillere eşdeğer(7.1L/100 km; 40 mpg_imp) bir emisyona sahiptirler.[96]

İngiltere

İngiltere’de 2008’de yapılan bir çalışma İngiltere’deki mevcut elektrik üretiminden dolayı ve elektrikli otomobillerin üretimi ve kullanımı ile ilgili emisyonlar dikkate alındığında bile elektrikli otomobillerin karbondioksit ve sera gazı emisyonlarını en az %40 azaltma potansiyeli olduğunu belirtti.[100]

Tasarruflar hibrit veya dizel otomobillere göre tartışılabilirdir(resmi İngiliz hükümeti testlerine göre, en verimli Avrupa piyasalarındaki otomobiller kilometre başına 115 gram CO2’den aşağıdadır, gerçi İskoçya’daki bir çalışma İngiltere’deki yeni otomobiller için ortalamayı 149,5 gram CO2/km olarak vermiştir.[101]) fakat daha temiz elektrik altyapısı olan ülkelerde çok daha kayda değer değerler olacaktır.

Almanya

En kötü durum senaryosunda artan elektrik talebi sadece kömürle karşılanabilecektir, 2009’daki World Wide Fund for Nature ve IZES tarafından yürütülen bir çalışma orta boyutlu bir Elektrikli otomobilin kabaca 200 g CO2/km, benzinli kompakt bir otomobil için ise 170 g CO2/km’lik bir ortalamayı ortaya koymuştur. Bu çalışma Almanya’da bir milyon elektrikli otomobil kullanımı halinde, en iyi senaryo olarak, elektrik altyapısına dair hiçbir geliştirme yapılmaması veya talebin yönetilmemesi koşulları altında CO2 emisyonunu sadece %0,1 düşürebilmiştir.[102][102]

Fransa

Fransa’da temiz bir enerji şebekesi vardır, elektrikli otomobil kullanımından kaynaklanan CO2 emisyonu kilometre başına 12 g civarında olacaktır.[103]

Türkiye

Türkiye'de 1990-2009 Ulusal Seragazı Envanter raporunda, ulaştırma sektörü toplam karbon emsiyonunun %17'sinin kaynağıdır, ulaştırma sektörü içerisinde karayolu tipi %84.74'e denk gelmektedir.[104] Ülkemizde satışı yapılan Renault Fluence Z.E. modelinin ortalama yakıt tüketimi 13,9kWh/100 km'dir.[105] Türkiye'nin kaynaklara göre ortalama birim enerji emisyonu 0,53426 kgCO2/kWh ile Avrupa ortalamasının(0,8 kgCO2/kWh) altındadır.[106]

Üretimdeki emisyonlar

Ricardo tarafından hazırlanan, 2011 raporunda hibrit elektrik araçlar, prize takılan hibritler ve bütün elektrikli otomobiller üretimleri esnasında mevcut sıradan otomobillerden daha fazla karbon emisyonu üretmektedirler, fakat bütün yaşam döngüleri üzerinde toplam karbon footprinti daha düşüktür. İlk yüksek karbon footprint’i batarya üretiminden kaynaklanmaktadır. Örnek olarak çalışma orta ölçekli bir elektrikli otomobilin üretim esnasında oluşan emisyonunun %43’ünün batarya üretiminden olduğunu değerlendirmiştir.[107]

Hızlanma ve Aktarım organı tasarımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrik motorları yüksek güç/ağırlık oranı sağlayabilirler ve bu motorları destekleyen yüksek akımlar sağlayan bataryalar tasarlayabilirler.

Gerçi bazı elektrikli otomobiller çok küçük motorlara sahiptirler, 15 kW(20 beygir) veya daha az ve bu yüzden mütevazı bir ivmelenmeye sahiptir, çoğu elektrikli otomobil büyük motorlara ve çevik ivmelenmeye sahiptirler. Ek olarak, diğerlerine nazaran elektrik motorunun sabit torku hatta çok düşük hızlarda bile aynı değerlendirilmiş(nominal) motor güçlü içten yanmalı motora nazaran elektrikli otomobilin ivmelenme performansı artış eğilimindedir. Diğer erken çözümlerden biri American Motors’un deneysel Amitron pickaback(piggyback) batarya sistemleri, bu batarya sistemlerinde bir kısım sürdüren(devam ettiren) hızlar için, diğer kısım ise gerektiğinde ivmelenmeyi artırmak için kullanılır.[108]

Elektrikli otomobiller kullanılabilir güç miktarını artıran doğrudan motor tekerlek konfigürasyonu kullanılabilir. Tekerleklere doğrudan bağlı çok sayıda motor olması tekerleklerin her biri için hem tahrik hem de fren sistemlerinde kullanılmasına izin verir, dolayısıyla çekiş gücü artar. Bazı durumlarda, örneğin whispering wheel tasarımında, motor doğrudan tekerin içine yerleştirilebilir, bu sayede otomobilin ağırlık merkezi düşer ve hareketli parça sayısı azalır.[109][110][111] Şaft, diferansiyel veya transmisyon olmadığı için elektrikli otomobiller daha az aktarım organına ve dönel eylemsizliğe sahiptir. Tekerleğin içerisinde motorun yerleştirilmesi tekerleğin yaysız ağırlığını artırabilir, bu durum aracın kontrolü üzerinde ters bir etki yaratabilir.

Transmisyon(Aktarım)[değiştir | kaynağı değiştir]

Otomatik veya tek vitesli tasarımlar vites değiştirme gereksinimini ortadan kaldırdı, bu sayede daha pürüzsüz ivmelenme ve fren sağlanır. Bir elektrik motorunun torkunun akımın fonksiyonu olması, dönel hızın olmaması sebebiyle içten yanmalı motorlu araçlarla karşılaştırıldığında elektrikli araçlar ivmelenme esnasında daha büyük bir hız aralığında yüksek torka sahiptir. Elektrikli bir araçta tork oluşurken herhangi bir gecikme olmaması elektrikli araç sürücülerinde yüksek bir memnuniyeti oluşturdu. Otomatik vites tasarımı en az karmaşık olandır, fakat yüksek ivmelenme motordan yüksek tork getirir, yüksek torkta yüksek akım gerektirir ve sonuç olarak joule ısınma oluşur. Bunun sebebi; motorun dâhili elektrik tesisatı dirence sahiptir, ohm yasasına göre akım geçtiği zaman ısı olarak güç harcanır. Elektrik motorlarının torku dönel hızına bağlı olmadığından, motorun çıkış gücü tork ile dönel hızın çarpılmasıdır, bu da demektir ki motor yavaş döndüğü zaman çıkış gücüyle orantılı olarak daha fazla güç harcanır. Aslında, aktarma organları araç yavaş hareket ederken daha az verimli hale gelirler.

Tek vites tasarımında, bu problem motorun tekerden daha hızlı dönmesine izin veren bir vites oranı kullanarak hafifletilir, bu işlem motorun düşük tork ve yüksek dönel hızını tekerin yüksek torku ve düşük dönel hızına çevirir, bu sayede eşit veya daha iyi ivmelenme verimlilik azaltılmadan sağlanmış olur. Bununla birlikte, motorun çalışabileceği bir tepe hızı olduğu için vites değiştirme(takas:tradeoff) aracın tepe hızını düşürür. Eğer yüksek bir tepe hızı isteniyorsa, vites değiştirme ivmelenmeyi düşürür ve düşük hızlarda verimliliği azaltır.

Çoklu hız aktarım kullanımı aracın hem yüksek hem de düşük hızlarda verimli kullanılmasına izin verir, fakat daha karmaşık ve masraflıdır.

Örneğin, Venturi Fetish Süper Araba ivmelenmesi sunarak 220 kW(295 hp)’lık göreceli tutarlılığa rağmen ve 160 km/sa (100 mph)’lik bir tepe hızına sahiptir. Bazı DC motorlu kısa mesafe yarışı için kullanılan elektrikli araçlar, basit iki hızlı manuel aktarmaya sahiptir.[112] Tesla Roadster 2.5 Sport 0 dan 60 mil/sa(97 km/sa) hıza 215 kW(288 hp’lik) bir motor ile 3.7 saniyede ivmelenebilmektedir.[113]

Ayrıca Wrightspeed X1 prototipi Wrightspeed Inc. Tarafından geliştirilmiştir ve dünyanın en hızlı yasal elektrikli arabasıdır.[114] 0 dan 60 mil/saniye hıza 2.9 saniyede çıkabilmektedir[115], dünyanın en hızlı bazı spor arabalarını geride bırakmıştır.[116]

Enerji Verimliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

İçten yanmalı motorlar nispeten yerleşik yakıt enerjisini itme gücüne dönüştürürken verimsizdirler, enerjinin çoğu ısı olarak harcanmaktadır. Diğer taraftan, elektrikli motorlar depolanmış enerjiyi aracı sürme gücüne dönüştürürken çok daha verimlidir ve elektrik tahrikli araçlar hareketsizken veya kendi kendine giderken enerji harcamazlar ve kaybedilen enerjinin bir kısmı, frenin tutması sırasında bir miktar enerji kaybedilir ve yeniden üretimli frenleme sayesinde yeniden kullanılır, yeniden üretimli frenleme, frenleme esnasında kaybedilen enerjinin beşte biri kadarını tutar. Tipik olarak, sıradan benzinli motorlar aracı hareket ettirmek için veya güç aksesuarları için yakıt enerjisinin sadece %15’ini etkin bir şekilde kullanır. Dizel motorlar %20’lik bir verimliliğe sahipken, elektrik motorlu araçlar %80 civarı bir verimliliğe sahiptir.

Elektrikli arabaların üretimi ve dönüşümü tipik olarak 10 ila 23 kwh/100 km dir.[53][117] Güç tüketiminin yaklaşık %20’si bataryaların şarj edilmesindeki verimsizliklerden kaynaklanmaktadır. Tesla Motors aracın verimliliği(şarj durumundaki kayıplarıda içerir) onların lityum iyonlu bataryalar 12.7 kwh/100 km(0.21 kwh/mi) ve kuyudan tekere verimlilik(elektriğin doğalgazdan üretildiği varsayımıyla) 24.4 kwh/100 km(0.39 kwh/mi).[118]

Güvenlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Bataryalı elektrikli araçların güvenlik meselelerine uluslararası standart olan ISO 6469 ile değinilmektedir. Bu doküman özel meselelerle ilgilenen üç kısımdan oluşur:

• Yerleşik elektrik enerjisi depolama örneğin batarya

• Fonsiyonel güvenlik araçları ve hatalara karşı koruma

• Elektrik kazalarına karşı insanların korunması

Yangın Riski[değiştir | kaynağı değiştir]

Volvo C30 DRIVe Electric'in batarya paketlerinin güvenliğini değerlendirmek için yapılan öncephe çarpışma testi.

ABD’de General Motors itfaiyeciler ve ilk yardımcılar için çeşitli şehirlerde eğitim programları düzenledi ve Chevrolet Volt’un aktarma organlarının ve yüksek voltaj komponentleri kontrol eden 12 volt elektrik sisteminin güvenli bir şekilde ayrılması için görev dizilerini gösterdi sonra kazazedelerin tahliyesine geçildi. Volt’un yüksek gerilim sistemi, havayastığının açılması sonucu otomatik olarak kapatılacak şekilde tasarlanmıştır ve kontrol modülünden herhangi bir iletişim kaybı tespit edildiğinde de kapanır.[119][120] GM ayrıca 2011 Volt’ta acil durum müdahalecileri için acil durum müdahale rehberi hazırlamıştır. Rehber ayrıca yüksek gerilim sisteminin ayırma yöntemlerini belirtir ve “cut zone” bilgisini belirler.[121] Nissan’da ilk yardımıclar için bir rehber yayınladı, Nissan Leaf modelinin bir kazası esnasında hasarlı bu araca müdahale prosedürlerini açıklamaktadır. Bu rehber arabanın güvenlik sisteminin yerleşik otomatik işlemlerinden ziyade manuel olarak yüksek gerilim sisteminin kapatılmasını içermektedir.[122][123] Ağustos 2012 itibariyle, ABD’de Volt, Leaf veya Tesla Roadster markalarıyla ilgili bir kaza sonrası yangına rapor edilmiş değildir.[124]

Chevrolet Volt

Chevrolet Volt çarpışma testinin sonucu olarak testten üç hafta sonra 2011 Haziran’da alev almıştır, NHTSA şu şekilde bir açıklama yapmıştır, ajansın Volt veya diğer elektrikli araçların benzinli araçlardan daha fazla bir yangın riskine sahip olduğuna inanmadığını belirtti. “Aslında, hem elektrikli hem benzinli araçların ciddi bir çarpışma anında bazı yangın riskleri vardır.”[125][126] NHTSA Kasım 2011’de, bütün otomobil üreticileriyle elektrikli araçların çarpışması sonrası kazazedelerin e ilkyardım personelinin güvenliğini sağlamak için çalışmalar yapıldığını duyurdu. General Motors çarpışma sonrası bataryaların deaktive edilmesi için GM protokollerinin takip edilmesi ile yangından kaçınılabileceğini söyledi, ve GM’nin diğer araç üreticileri, ilk müdahaleciler, çekici araç operatörleri ve kurtarma timleri ile endüstri çapında protokollerin işletilmesi amacıyla çalışmalar yaptıklarını açıkladı.[126][127]

Volt’un bataryalarının ileri testleri Kasım 2011’de NHTSA tarafından gerçekleştirildi, üç testten ikisi yangını da içeren termal olaylarla sonuçlandı. Bu yüzden NHTSA güvenlik kusurları için 25 Kasım 2011’de bir araştırma başlattı, bu araştırma ile Chevolet Volt’ta bataryaya olabilecek hasardan dolayı oluşacak potansiyel riskler incelendi.[128][129][130] Volt’un bataryasının aksine, Nissan Leaf’in bataryaları çelik takviyeli bir tabaka ile zararlardan korunmak için zırhlanmıştır.[131] Ayrıca, Nissan Nissan Leaf’in Volt’un aksine, hava soğutmalı bataryalara sahip olduğunu ve bataryaların çarpışma sonrası ayrılmasına gerek olmadığını açıklamıştır. Leaf, hava yastıklarını içeren çarpışmada aktive olan batary güvenlik sistemleri ile tasarlanmıştır. Hava yastığı kontrol ünitesi mekanik olarak bataryaya bir sinyal gönderir ve aracı yüksek gerilimden ayırır.[122] Hem Teslaroadster de hem de Ford Focus Electric’de sıvı soğutma sistemleri vardır, ve Focus bataryası çelik bir kasa içerisindedir. Volt’un ilk yangınından sonra, NHTSA Leaf ve diğer elektrikli araçları inceledi ve tesr sonuçları olarak Chevy Volt’tan başka diğer araçlarda güvenlik endişeleri olmadığını açıkladı.[132]

5 Ocak 2012’de, General Motors Chevrolet Volt’un bataryalarının ciddi kaza sonrası günler veya haftalar sonra alev alma durumunu azaltan modifikasyonlar sağlayan bir müşteri memnuniyet programını önereceğini duyurdu. General Motors modifikasyonları açıkladı, bu modifikasyonlar bataryayı çevreleyen araç yapısını geliştirecek ve batarya soğutma sistemi ciddi bir çarpışma sonrası bataryanın korunmasını geliştirecektir. Güvenlik geliştirmeleri, ciddi çarpışmalarda bataryalarını daha iyi korumak için dış kısmının güvenlik yapısının güçlendirilmesi; soğutucu seviyesini monitörlemek için batarya soğutucu sisteminin havuzuna sensör eklemek; soğutucunun potansiyel fazla dolmasını önlemek için batarya soğutucu havuzunun tepesine tamper dayanımlı destek eklenmesi gibi oluşur.[133][134] 20 Ocak 2012’de NHTSA Volt’un çarpışma sonrası yangın riskiyle ilgili güvenlik arıza araştırmasını kapattı. Ajans “görülü, bir kusurun olmadığı” şeklinde sonuçlandırmıştır ve yandan çarpmadan kaynaklanan bataryaya tecavüz potansiyelinin yeterli ölçüde General Motors tarafından yakın zamanda yapılan modifikasyonlar ile azaltılabileceğini belirtti. NHTSA ayrıca eldeki verilere dayanılarak, NHTSA Chevy Volt’un veya diğer elektrikli araçların benzinli araçlardan daha fazla yangın riskinin olduğuna inanmadığını belirtmiştir. Ajans ayrıca bilinci artırmak ve elektrikli araçlar dikkate alınarak acil durum müdahale birliği, kanun güçlendirme memurları, çekici kamyon operatörleri, depolama tesisleri ve tüketiciler için uygun güvenlik ölçülerini tanımlamak için ara bir kılavuz geliştirdiğini duyurdu.[135][136]

2011 Aralık’a kadar üretilen 12,400 tane Chevrolet Volt , Avrupa marketlerindeki yetkili bayilerdeki bütün Ampera’ları da içermektedir, güvenlik geliştirmelerini alacaklardır. Tatillerde üretim durdurulduğu için, üretimin devam edeceği 2012’nin başlarında geliştirmeler yerleştirilecek. Satışlar devam edecek ve satıcıların stoklarındaki Volt’lar satılmış olsalar bile modifiye edilecek. General Motors Volt sahiplerine Chevrolet’in 2012 Şubatında başlaması planlanan servis çalışmalarıyla ilgili daha fazla detayla irtibata geçeceğini belirten bir mektup yolladı.[137][138]

Fisker Karma

2011 Aralık’ta, Fisker Otomotiv ABD’ye sevki yapılan ilk 239 Karma aracını soğutucu kaçağı sebebiyle bataryalarda yangın riski oluşturduğu gerekçesiyle geri çağırdı. 239 arabanın 50’den az bir kısmı müşterilere ulaştırıldı, geri kalanı ise distribütörlerde bulunmaktadır. NHTSA ile Fisker Otomotiv tarafından hazırlanan bir raporda araba üreticisi bazı hortum kelepçelerinin düzgün bir şekilde yerleştirilmediği, soğutucu sızıntısı dolayısıyle bataryalarda elektrik kaçağına ve yangına sebep olma ihtimali olduğu belirtildi.[139] Bir Fisker Karma model araç bir evde çıkan yangına karıştı ve iki diğer araba daha Texas Fort Bed Country’de yandı. Yangını soruşturan şef yangının kaynağının Karma olduğunu oradan eve yayıldığını belirtti, fakat sebep hala bilinmemektedir. Prizli hibrit elektrik araba yangın esnasında prize takılı değildi ve Karma’nın bataryasının bozulmamış olduğu rapor edildi. Araba üreticisi bir açıklama yayınladı, “ bu olayla ilgili çelişen raporlar ve belirsizlikler olduğunu belirtti”. Fisker Otomotiv ayrıca bataryaların olayda katkısının olmadığını belirtti.”[140] NHTSA olayla ilgili bir saha araştırması yapıyor ve sigorta dispeççileri ve Fisker ile çalışarak yangının sebebini belirlemeye çalışıyor.[141]

İkinci bir yangın olayı 2012 Ağustos’unda Karma model araç otoparkta dururken Woodside, Californiya’da meydana geldi.[142][143] Fisker mühendislerine göre, yangının kaynağı olan bölge motor bölümünün dışında olduğu belirlendi, yangın sürücü tarafında arabanın ön köşesindeydi. Kanıtlar gösterdi ki ateşleme kaynağı lityum-iyon batarya değildi, yeni teknoloji komponentler veya yegane egzoz yönlendirmesi değildi.[144] Fisker mühendisleri ve bağımsız bir yangın uzmanı yangının kaynağının Karmanın sol ön kısmında tekerin ilerisinde yerleşmiş bulunan düşük sıcaklık soğutma fanı olduğu sonucunu çıkardılar. Dâhili bir hata fanın arıza yapmasına neden oldu, aşırı ısındı ve alev aldı. Fisker satılan bütün Karma modellerinin hatalı fanın yenilenmesi ve ek sigorta yerleştirmesi için bedelsiz bir çağrıda bulundu.[145][146]

Shenzhen, China'de BYD e6 tamamen elektrikli taksi.

BYD e6

2012 Mayıs’ta yüksek hızlı bir araba BYD e6 taksiye Shenzhen, Çin’de çarptı, elektrikli arabada yangın çıktı ve içindeki üç kişi kazada öldü.[147] Çinli soruşturma ekibi yangının sebebinin yüksek gerilim dağıtım kutusundaki yüksek gerilim kablolarının kısa devre yapması sonucu oluşan elektrik arklarının sebep olduğunu, bu arkların araçtaki yanıcı mataryeli ve güç bataryaları kısmını ateşlediği sonucuna vardı. Soruşturma ekibi ayrıca bataryaların patlamadığını not etti, tek hücreli bataryaların %75’i yanmamıştı ve aracın güvenlik tasarımında bir defo yoktu.[148]

Araç Güvenliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrikli aracın menzili ve dayanıklılığını artırmak için ağırlığının olabildiğince düşük tutulması yönünde büyük çabalar vardır. Bununla birlikte, ağırlık ve batarya kümeleri elektrikli araçları, benzinli araçlardan daha ağır yapmaktadır, menzili düşürmekte, fren mesafesini uzatmakta; ayrıca daha az iç hacme neden olmaktadır. Bununla birlikte, bir çarpışmada, ağır araçtaki yolcuların kaza durumu ortalama olarak daha az hasar ve daha önemsiz yaralar, hafif araçtaki yolcular ise daha ciddi hasarlar görmektedir.[149] Bu yüzden ek ağırlık aracın performansına negatif bir etki olsa bile güvenlik açısından fayda sağlamaktadır.[150] 900 kg’lık bir aracın yaptığı kazada 1400 kg’lık aracın yaptığı kazaya oranla yolcularda ortalama %50 daha fazla sakatlık olmaktadır.[151] Tek araçlı kazada ve iki araçlı kazalarda diğer araç için arttırılmış ağırlık hızlanmada artışa sebep olmakta ve bundan dolayı kazanın şiddetinde artış olmaktadır. Bazı elektrikli arabalar düşük sürtme kuvvetli yuvarlanma dirençli tekerlek lastiği kullanır, tipik olarak normal lastiklere göre daha az hakim olma (sıkı tutma) sağlar.[152][153][154] Çoğu elektrikli araba küçük, hafif ve kırılgan bir gövdeye sahiptir, gerçi, bu yüzden yetersiz güvenlik koruması sunar. ABD’de Insurance Institute for Highway Safety(IIHS) kamuya açık yollarda elektrik motoru ile sürülen, yakın çevre elektrikli araçlara atıfta bulunarak, düşük hızlı araçların ve mini kamyonların kullanımını ayıplamıştır.[155]

Yayalara karşı riskler

Düşük hızlarda elektrikli araçlar, içten yanmalı motorlu araçlarda daha az gürültüye neden olmaktadır. Görme engelli kişiler araçlardan çıkan gürültüyü sokaklarda yardımcı olarak değerlendirmektedir, bu yüzden elektrikli arabalar ve hibritler beklenmedik risklere sebep olabilmektedir.[156][157] Testler gösterdi ki, bu endişe yersiz değil, araçlar elektrik modunda çalışırken 30 km/h hızın aşağısında duyulması çok zor bir ses çıkarmaktadır. Daha yüksek hızlarda, lastik sürtünmesinden ve araç tarafında hava yer değişikliği ile duyulabilir bir ses üretmektedir.[157]

ABD Kongresi ve Japon Hükümeti hibritler ve prizli elektrikli araçların elektrik modunda çalışırken ki minumum ses seviyesini düzenleyen kanunları düzenlediler, böylece görme engelli insanlar ve diğer yayalar, bisikletliler yaklaştıklarını duyabilecekler.[157][158][159] Nissan Leaf, Nissan’ın yayalar için araç sesi sistemini kullanan ilk elektrikli araba oldu, araba ileri giderken bir ses, geri giderken başka bir ses çıkarmaktadır.[19][160]

Kontrollerdeki Farklılıklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Şimdilik bütün elektrikli araç üreticileri sürüş deneyimini sıradan otomatik transmisyonlu şöförlerin daha alışık olduğu şekilde benzetmek için en iyisini yapmaktadırlar. Modellerin çoğu bu yüzden bir PRNDL seçici, otomatik transmisyonlu arabalarda genellikle bulunur, temelindeki mekanik farklılıklarda bulunmaktadır. Basmalı butonlar, kullanım açısından en kolaydır, bütün modlar yazılım vasıtasıyla aracın kontrollerinde işletilmektedir.

Motor tekerleklere kalıcı bir şekilde bağlanmış olsa bile sabit oranlı bir vites vasıtasıyla ve park etmeme mandalı tarafından sunulan hala seçici üzerinde sağlanan P ve N modları vardır. Bu durumda, N’de motor geçersiz olur ve elektriksel olarak işletilen el freni P modunu sağlar.

Bazı arabalarda motor D’de küçük bir hareket için yavaş bir dönüş yapar, sıradan otomatiğe benzer.[161]

Ayak ICE’nin hızlandırıcısından kaldırıldığı zaman, motor freni arabanın yavaşlamasına neden olur. Elektrikli bir araç şu koşullar altında enerjisiz ilerleyebilir, ve hafif yenileyici freni uygulamak daha alışılmış bir karşılık sağlamak yerine L modu seçilerek aralıksız yokuş aşağı sürüş için bu etki artırılabilir, düşük bir vites seçmeye benzer bir süreçtir.

Kabin Isıtma ve Soğutma

Elektrikli araçlar aracın içini ısıtmak için çok az atık olarak ısı ve direnç elektrik ısısı üretirler, kullanılabilecek eğer ısı batarya şarjından/boşalmasından üretilecekse içeriyi ısıtmak için kullanılamaz. Isıtma basitçe elektrik direnç ısıtıcısı ile sağlanabilirken, yükske verimlilik ve tamamlayıcı soğutma tersine çalışan bir ısı pompasından elde edilebilir(hibrit Toyota Prius ‘larda şu anda işletilen sistemlerdir). Pozitif Sıcaklık Katsayısı(PTC) kavşak soğutma basitliği sebebiyle ilgi çekicidir[162]- bu tür bir sistem örneğin Tesla Roadster’lerde kullanılmaktadır.

Bazı elektrikli arabalar, örneğin Citroen Berlingo Electrique, yardımcı bir ısıtma sistemi kullanır(örneğin benzinli üniteler Webasto veya Eberspacter tarafından üretilirler) fakat yeşil ve sıfır emisyon güven belgesi bu yüzden feda edilmiştir. Kabin soğutması güneş enerjisi ile artırılabilir, en basir şekilde ve etkin olarak dış havayı araç kapalı ve güneş halinde artacak aşırı ısınmayı engeller(bu tür soğutma mekanizmaları sıradan araçlar için satış sonrası kitleri olarak bulunmaktadır). 2010 Toyota Prius’un iki modeli bu özelliği bir opsiyon olarak bulundururlar.[163]

Bataryalar[değiştir | kaynağı değiştir]

75 watt-saat/kilogram'lık lityum-iyon polimer batarya prototipleri. Yeni lityum-iyon hücreleri 130 W.h/kg sağlayabilir ve binlerce kez şarj çevrimine dayanabilir.

Bütün elektrikli araç üreticileri performans enerji yoğunluğu ve akümülatör(batarya) tipine karşılık menzil için ekonomik dengenin masraf sorunlarıyla uğraşmaktadır. Çoğu otoban hızlı elektrikli araç tasarımları lityum-iyon ve lityum tabanlı başka biçimleri üzerine odaklanmıştır, alternatif batarya çeşitleride kullanılabilmektedir. Lityum tabanlı bataryalar yüksek güç ve enerji yoğunluğu sebebiyle tercih ediliyor fakat sınırlı bir raf ömrü ve yaşam döngüsü aracın kullanım masraflarını büyük ölçüde artırmaktadır. Lityum demir fosfat ve lityum titanat gibi başka biçimler geleneksel lityum iyon bataryalarla ilgili dayanaklılık(zamana karşı dayanım) meselelerini çözmeye çalışmaktadır Diğer batarya teknolojileri şunlardır:

  • Kurşun asit bataryalar, günümüzde elektrikli araçların çoğu için hala gücün en çok kullanılan formudur. ilk kurulma masrafları diğer batarya tiplerinden büyük ölçüde daha azdır, ve diğer tasarımlara göre güç çıkışının ağırlığa oranı daha düşüktür, menzil ve güç bataryaların sayısını arttırarak kolayca artırılabilir.
  • Nikel kadmiyum bataryalar, büyük ölçüde yerini NiMH bataryalara bırakmıştır.
  • Nikel Metal Hidirid(NiMH)
  • Nikel demir batarya, uzun ömrü ve düşük güç yoğunluğu ile bilinir.

Bazı batarya teknolojileri de gelişme aşamasındadır:

  • Çinko hava bataryaları
  • Erimiş tuz bataryaları
  • Çinko brom akış bataryalar veya vanadyum redoks bataryalar tekrar doldurulabilir, tekrar şarj etme yerine zamanı kurtarır. Tükenmiş elektrolit değiştirme noktasında tekrar şarj edilebilir, veya uzak bir istasyona götürülebilir.

Tekrar şarj etmeden önce seyahat menzili[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrikli bir arabanın menzili kullanılan bataryaların tipine ve sayısına bağlıdır. Aracın tipi ve ağırlığı ve sürücünün performans talepleri, geleneksel araçların da menzili üzerinde olduğ gibi bir etkiye sahiptir. Elektrikli araç dönüşümünde menzil batarya tipine bağlıdır:

Değiştirme[değiştir | kaynağı değiştir]

The Renault Fluence Z.E. Better Place ağında bulunan ilk elektrikli araba. Satışlar Ocak 2012'de İsrail'de başladı.[164][165]

Hızlı şarj etmeye bir alternatifte tükenmiş veya tükenmekte olan bataryaları( veya batarya menzil uzatma modülleri) tam dolu bataryalarla değiştirilmektedir. Bataryalar leasing ile veya kiralama il, satın almak yerine, kullanılabilir ve bakım leasing şirketine veya kiralanan şirkete bırakılır, ve kullanılabilirliği garanti eder. Çeşitli şirketler bu iş modelini işletmek için girişimlerde bulundular, ve Better Place ilk olarak israil’de elektrikli araç ağını yerleştirdi, ve Danimarka ve Hawai’de benzer şarj etme ağları onu takip etti.[166] 100 civarında Renault Fluence Z.E. İsrail’e gönderildi ve Better Place çalışanları arasında 2012 Ocak’ta tahsis edildi. Perakende müşteri satışları 2012’nin ikinci çeyreğinde başlaması planlandı.[164][165] Değiştirilebilir bataryalar elektrikli otobüslerde 2008 Yaz olimpiyatlarında kullanıldı.[167]

Araçtan şebekeye: Yükleme ve Şebeke ara bağlama[değiştir | kaynağı değiştir]

Akıllı bir şebeke bataryalı elektrikli araçların şebekeye güç sağlamasına izin verir, özellikle:

• Tepe yük periyotları, süresinde, elektriğin daha pahalı olduğu zamanlarda. Bu araçlar tepe yükün olmadığı daha ucuz tarifeli saatlerde fazladan gece üretimini absorbe etmeye yardımcı olarak tekrar şarj edilebilir. Araçlardaki bataryalar gücü tampon eden dağıtık depolama sistemi olarak çalışırlar.

• Elektrik kesintisi esnasında, acil yedek sağlayıcı olarak kullanılabilir.

Yaşam Süresi[değiştir | kaynağı değiştir]

Batarya yaşamı ileriye dönük sahip olma maliyeti hesap edilerek düşünülmelidir, bütün bataryalar eskimektedir ve değiştirilmesi gerekir. Bataryaların son kullanım tarihindeki oran batarya teknolojisi tipine ve nasıl kullanıldıklarına bağlıdır-bataryaların çoğu tipi belli bir seviyeden sonra hasara uğrar. Lityum iyon bataryalar yüksek sıcaklıklarda saklandıklarında çabuk yıpranırlar.

Gelecek[değiştir | kaynağı değiştir]

Bataryalı elektrikli araçların geleceği doğrudan masraflara ve yüksek özellikli enerjili bataryaların ulaşılabilirliğine, güç yoğunluğuna ve uzun ömürlü olmasına ve diğer motorlar, motor kontrolörleri ve şarj cihazları ve içten yanmalı motorlu araçlarla masraf rekabet edilebilirliğine bağlıdır. Diarmuid O’Connell, Tesla Motor’daki iş geliştirme VP’si, 2020 itibariyle trafikteki araçların %30’unun batarya elektrikli veya prizli hibritlerden oluşacağını tahmin etmektedir. Nissan CEO’su Carlos Ghosn küresel ölçekte 2020 itibariyle 10 arabadan 1 inin batarya gücüyle çalışacağını tahmin etmektedir.[168] Ek olarak son zamanlardaki bir rapor 2020 itibariyle elektrikli arabalar ve diğer yeşi arabaların küresel araba satışlarında üçte birlik bir pay alacağını belirtti.[169]

Dört milyar elektrikli arabayı enerjilendirecek yeterli lityum rezervinin bulunduğu tahmin ediliyor.[170][171]

Diğer Enerji Depolama Yöntemleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Deneysel süperkapasitörler ve flywheel enerji depolama cihazları mukayese edilebilir depolama kapasitesi, hızlı şarj etme ve düşük uçuculuk sunmaktadır. Bu alternatifler elektrikli araçlar için tercih edilen şarj edilebilir depolama ile bataryaları yakalama kapasitesine sahiptir.[172][173] FIA Formula 1 yarış araçları için kullanımda olan enerji sistemlerinin sportif düzenlemelerinde eklemeler yaptı. 2007’de (süperkapasitörler) 2009’da (flywheel enerji depolama cihazları).

Güneş Arabaları

Elektriği yerleşik bulunan güneş panellerinden sağlayan elektrikli arabalar güneş arabalarıdır. 2005 Dünya Güneş Yarışmasından sonra güneş yarış arabalarının otoban hızlarını geçebileceği ortaya kondu, küçük değişiklikler ile bu araçların ulaşımda kullanılabilemesi için tanımlamalar değiştirildi.

Şarj Etme[değiştir | kaynağı değiştir]

Bataryalı elektrikli araçlardaki bataryaların periyodik olarak şarj edilmelidir(Değiştirme’yi okuyun, yukarıda). Fosil yakıtlarla enerjilenen araçlardan farklı olarak, bataryalı elektrikli araçlar gece boyunca evde şarj edilmeleri kullanışlıdır, bir dolum istasyonuna gitmek kullanışlı değildir. Sokak ya da market şarj etme istasyonu kullanılarakta şarj edilebilir. Şebekedeki elektrik çeşitli kaynaklardan üretilmektedir; örneğin kömür, hidroelektrik, nükleer ve diğerleri. Çatılarda bulunan fotovoltaik güneş panelleri, mikro hidro veya rüzgar gibi güç kaynakları da kullanılabilir ve küresel ısınma endişeleri nedeniyle desteklenebilir.

ABD Şarj Etme Standartları[değiştir | kaynağı değiştir]

1998’de Kalforniya Hava Kaynak Komisyonu güç şarj etme seviyelerini sınıflandırdı, bu seviyeler Kaliforniya düzenleme kanununun 13 başlığında kanunlaştı, 1999’da ABD’de Ulusal Elektrik kanununun 625. kısmında ve SAE Uluslararası standartlarda bulunuyor. Üç standart geliştirildi; Level 1, Level 2 ve Level 3 şarj etme.

Bağlayıcılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaliforniya Hava Kaynakları Komisyonu SAE J1772-2001 standardında 2001 Haziran’da Kalforniya’da elektrikli araçlar için şarj etmede belirlenmesinden sonra elektrikli araçların çoğu tekrar şarj etme için iletken eşleme elektrik sağlama için kullanılmaktadır.[174][175] Avrupa’da ACEA IEC_62196 priz tiplerinden Avrupa Birliğinde elektrikli araçların iletken şarj edilmesi için Tip 2 bağlayıcıları kullanmaya karar verdi, Tip 1 bağlayıcılar(SAE J1772-2009) üç fazlı şarj etme sağlamamaktadır.[176]

Diğer bir yaklaşım endüktif şarj etmedir, araba da bulunan bir yuvaya yalıtkan bir palet(kanatçık) kullanılarak yapılır. Delco Electronics’in geliştirdiği Magna Charge endüktif şarj sistemi 1998’lerde General Motors EV1 ‘de ve ayrıca Chevrolet S-10 EV ve Toyota RAV4 EV araçlarda kullanıldı.

Yenilemeli Frenleme[değiştir | kaynağı değiştir]

Yenilemeli frenleme kullanarak, bu özellik birçok hibrit elektrikli araçlarda mevcuttur, yaklaşık olarak kaybedilen enerjinin %20 si bataryayı tekrar şarj etmek için kazanılır.

Şarj Etme Süresi[değiştir | kaynağı değiştir]

Smart ED Level 2 istasyonundan şarj olmaktadır.

Daha çok elektrik gücü araçların şarj süresini düşürür. Güç şebeke bağlantısının kapasitesiyle sınırlıdır ve level 1, level 2 şarj etme için, arabanın yerleşik güç derecesi ile sınırlıdır. Normal bir eve ait priz (ABD, Kanada, Japonya ve diğer 110 V kullanan ülkelerde). 1.5 kW ile (230 V kullanan ülkelerde) 3 kW arasındadır. Evin bağlantılı olduğu ana hat normal ev yüklerine ek olarak belki 10,15 veya 20 kW sağlayabilir- gerçi görünür bütün kapasiteyi kullanmak mantıksız olacaktır- ve bunu kullanmak için ayrı bir hat çekilmesi gerekebilir. Yerleşik şarj ünitesine örnek olarak, Nissan Leaf çalışma esnasında 3.3 kW şarj ünitesine[177], ve Tesla Roadster yüksek güç duvar bağlayıcıdan 16.8 kW’a(240 V, 70A) kadar kabul edilebilir.[178] Elektrik kaynak gücü artırılabilse bile, çoğu batarya kendi şarj değeri(”1C”) dan daha büyük bir şarjı kabul etmez çünkü yüksek şarj değeri bataryaların deşarj kapasitesi üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir.[179] Bu güç sınırlamalarına rağmen, en az güce sahip sıradan bir ev prizi bile gece boyunca 15 kW/sa dan fazla bir enerji sağlar, çoğu elektrikli arabayı 70 kilometreden fazla götürmeye yeter.

Hızlı şarj etme[değiştir | kaynağı değiştir]

Lityum titanat, LiFePO4 ve hatta bazı NiMh çeşitleri gibi bazı batarya tipleri tam kapasitelerine neredeyse 10-20 dakikada şarj edilebilir. Üç fazlı güç beslemesinden bazen elde edilen yüksek akımlarla hızlı şarj etme sağlanır. Bataryaları aşırı şarjın sebep olacağı zarardan korumak için dikkatli(hassas) şarj yönetimi gerekir. Çoğu kişiye genelde hızlı şarj etme gerekmez, çünkü 6 dan 8 saate kadar(deşarj seviyesine bağlı olarak) iş günü veya gece boyunca evde şarj etmeye yeterli zamana sahiptirler. Bataryalı Elektrikli Araç sürücüleri sıklıkla evde şarj etmeyi tercih ederleri kamuya açık bir şarj istasyonuna gitmenin zorluğundan sakınırlar. Avrupa’da elektrik beslemesi 240 V’tur, evdeki akım ise genelde 13 A’dir. Bu da demektir ki, güç elektirkli araçlara 3.1 kW civarında ve 8 saatte tamamen şarj olabilmektedir.

Hobi olarak uğraşanlar, elektrikliye dönüştürme, ve yarışlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Eliica prototype

Hobi olarak kendi araçlarını sadece elektrikle çalışacak şekilde dönüştürme yapmaktadırlar. Hobi amaçlı uğraşanlara yönelik bataryalı elektrikli araçların ev veya garaj ortamında dönüşümünü destekleyen bir endüstri mevcuttur.[180]

Kısa menzilli bataryalı elektrikli araçlar hobi için uğraşan kişilere menzil hariç rahatlık, hızlılık ve kullanışlılık sağlamaktadır. Kısa menzilli Elektrikli Araçlar yüksek performanslı kurşun asit bataryalar kütlenin yarısı kadar kullanılarak 100 ila 130 km menzile ulaşabilir. Sonuç olarak 50 km menzilli bir araç önden arkaya 40/60’lık bir ağırlık dağılımı ile tasarlandığında, güç yönetimine gerek olmaksızın, çalışma menzillerinin sonlarında fevkalade bir hızlanma sunar, ve otoban kapasiteli ve yasaldır. Bu yüksek performans bataryaları için yüksek masraflar sebebiyle elektrikli araçlar masraflı olmaktadır. Manuel bir güç aktarım bulundurarak, kısa menzilli elektrikli araçlarda daha iyi performansa ve daha iyi verimliliğe sahip olabilir. Yakın çevre elektrikli araçlar için golf arabalarından çevrilenlerden farklı olarak, kısa menzilli elektrikli araçlar sıradan mahalle caddelerinde kullanılabilir(60–80 km/h) otobanların yavaş gidilen şeritlerinde kullanılabilir. Kronik yakıt kriziyle yüzleşen Gazze Şeridinde, Filistinli bir elektrik mühendisi Waseem Othman al Kazander 2008’de kendi icadı olan metotla 32 elektrik bataryası ile aracını dönüştürmüştür. Al Khazander’a göre bataryalar 2$’lık elektrikle 180 ile 240 km sürme sağlayabilir. 7 saatlik şarjdan sonra, araba 100 km/h hıza çıkabilmektedir.[181][182]

Japon profesör Hiroshi Shimizu, Keio Üniversitesi, Çevresel Bilgi Fakültesinden bir hoca elektrikli bir limuzin geliştirdi: Elica(Elektrik lityum-iyon araba) 55 kw’lık hub motorlu 8 tekere toplamda 470 kW güce ve sıfır emisyona sahiptir, 370 km/sa maksimum hıza ve 320 km’lik maksimum menzile sahiptir.[183] Bununla birlikte, mevcut modelleri yaklaşık 300 000 dolara mal olmakta, bu fiyatın üçte biri batarya masrafıdır.

2008’de bazı Çinli üreticiler lityum demir fosfat batarya üreterek hobi için uğraşanlara ve araç dönüştürme marketlerine satmaya başladı. Bu bataryalar daha iyi güç / ağırlık oranı sunarak, 120–240 km menzilli dönüştürülmüş araçlara olanak sağlamaktadır. 2009 ortaları itibariyle ücretler derece derece yaklaşık kWh başına 350 dolar seviyesine düşmüştür. LiFePO4 hücreleri 3000 kulllanımlık bir ömre sahipken, sıradan kurşun -asit bataryalar 300 kullanım değerine sahiptir. LiFePO4 hücrelerin yaşam süresi tahmini 10 yıldır. Bu durum bireysel girişimciler tarafından dönüştürülen araç sayısında bir artışa öncülük etti. LiFePO4 hücreleri kurşun-asit bataryalara göre daha pahalı batarya yönetimi ve şarj sistemi gerektirir.

Elektrik kalkış yarışı, elektrikli araçların hareketsiz halinden başladığı ve belirli kısa bir mesafede en yüksek hıza ulaşmaya çalıştıkları bir yarıştır.[184] Benzinli araçlarla yarıştıklarında genellikle kazanmaktadırlar. NEDRA gibi organizasyonlar sertifikalı ekipmanlar kullanarak dünya çapında rekorları tespit etmektedir.

Kullanımda bulunan elektrikli otomobiller[değiştir | kaynağı değiştir]

The GEM yakın çevre elektrikli araç(NEV) dünyanın en çok satan prizli elektrikli aracıdır, 2010'a kadar 45,000 adet satmıştı.

Karayolu ehliyetli Elektrikli Arabalar[değiştir | kaynağı değiştir]

2012 Ekim itibariyle, piyasada bulunan karayolu ehliyetli modellerin seri üretimi sınırlıdır. Dünyada elektrikli araçların çoğu düşük hızlı, düşük menzilli yakın çevre elektrikli araçlardır veya elektrikli dört tekerlekli bisikletlerdir. Pike araştırma tüm dünyada 2011’de yaklaşık 479.000 yakın çevre elektrikli aracın olduğunu tahmin ediyor.[185] En çok satan yakın çevre elektrikli araç Global Electric Motorcars araçları, 2010 Aralık itibariyle 1998’den beri tüm dünyada 45.000’den fazla sattı.[186] İki büyük yakın çevre marketi 2011’de ABD, 14.737 adet satıldı ve Fransa 2.231 adet satıldı.[187]

The Nissan Leaf is the world's top selling highway-capable electric car, with global sales of 46,000 units by December 2012.[188]

Dünyanın en çok satan karayolu ehliyetli elektrikli arabası Nissan Leaf 2010 Aralıktan itibaren iki yıl boyunca 46,000 adet küresel satış yaptı.[188] Japonya ve ABD karayolu ruhsatlı elektrikli araba pazarları dünyanın en büyük pazarlarıdır, Batı Avrupa ve Çin bu ikiliyi takip etmektedir. Japonya’da 27,000 civarı elektrikli araba satıldı, 19.000 Leaf[189] Temmuz 2012 itibariyle ve Ekim 2011 itibariyle 6.900 i-MiEV satıldı.[190][191] ABD’de elektrikli araba satışları Ekim 2012 itibariyle 16.484 adet satan Nissan Leaf tarafından önde götürülmektedir.[192][193] Çin’de toplam 2011 boyunca 5.579 adet elektrikli araç satıldı[194][195], bu araçlara yolcu taşıma ve ticari araçlarda dahildir, ve 2012’nin ilk çeyreğinde 3.444 adet satıldı.

Batı Avrupa ülkelerindeki toplam elektrikli araba satışları 2011 süresince 11.563 adettir, bölgedeki bütün yeni araba satışlarının payı %0.09’luk bir pazardır. En çok satan ülkeler Fransa(2.630), Norveç(2.240), Almanya(2.154) ve İngiltere(1.082).[196][196][197][198] 2012’nin ilk on ayı süresince Batı Avrupa’da 20,588 prizli elektrikli araba satıldı, bütün araba satışları arasında %0.21’lik bir pazar payına sahiptir. Fransa(5,102), Norveç(3,837), Almanya(3,181) ve Hollanda(3,158) satışlarda önde olan ülkelerdir.[199][200]

Norveç kişi başına en fazla elektrikli araba olan ülkedir.[201] Tesla Roadster, REVAi ve Th!nk City Oslo'daki ücretsiz park ve şarj istasyonunda.

2012 itibariyle, Norveç 8.615 kayıtlı elektrikli arabaya sahipti, Avrupa’daki en büyük karayolu ehliyetli elektrikli araba filosuna sahipti, ülke dünyada kişi başına en fazla elektrikli araba oranına sahiptir, ve Oslo dünyanın elektrikli araçlar başkenti olarak bilinmektedir.[197][201][202][203] 2011’de toplam 2.240 araba satılmıştı, 2010’daki satışlardan 722 adet fazla satış yapılmıştır. 2011 yılı satışlarında en çok satılan Mitsubishi i-MiEV 1.477 adet bunun 1.050 tanesi i-MiEV’ler, 217 tanesi Peugeot iOn’lar ve 210 tanesi Citroen C-Zero’lardır, bu satışlar bu yıl Norveç’teki PEV satışlarının %66’sını oluşturdu.[197][204] 2012’nin ilk dokuz ayı boyunca, 100’den az sayıda prizli hibritler içeren toplamda 3.117 prizli elektrikli araba satıldı.[205] 2012’deki satışlar Nissan Leaf tarafından 1.737 adet ile toplam prizli elektrikli arabaların %55’ini oluşturdu. 2011 Eylül’ünden itibaren toplamda 2.118 adet sattı.[197][203] 2012’nin ilk yarısı boyunca, elektrikli araba satışları ülkedeki yeni araba satışları arasında %2.59’luk bir paya sahipti, Eylül ayı boyunca yapılan araba satışlarında %5.2’lik bir pay ile bir rekor kırdı.[205][206]

Bolloré Bluecar, ParisAutolib', Fransa'da 2012 yılının ilk dokuz ayı boyunca elektrikli araba satışlarında öndeydi.

Ocak 2010’dan beri 2012 Eylül’e kadar Fransa’da karayolu ehliyetli 7.153 araba kayıt oldu.[207][207][208] 2011 boyunca 2.630 adet satış oldu, bir önceki yıl 184 araba daha az satılmıştı, 2012 Eylül’e kadar 4.339 satış oldu. Fransız marketinde 2011 için satışlar 645 adetle Citroen C-Zero, 639 adetle Peugeot iOn ve 399 adetle Bollare Blue car şeklindedir. 2012’nin ilk dokuz ayı boyunca, Fransa’da toplam 4.339 elektrikli araba kaydı oldu, Autolib Bollore Blecar 1.384 adet Citroen ise 1.163 adet satıldı.[207] Elektrikli dört tekerlikli araçlar ve hizmet araçları dikkate alındığında, 2012 boyunca 7.000’den fazla elektrikli araç kaydı yapıldı, renault Twizy 2012 Eylül’e kadar 1890 adetle en iyi satışı yaptı[209] ve Renault Kangoo ZE en çok satan Haziran 2012’ye kadar 1058 adet şatışla hizmet aracı oldu.[210]

Almanya’da ocak 2010’dan eylül 2012’ye kadar toplam 6.564 eletrikli araba satıldı.[211][212] 2011 boyunca, ülkede 2.154 elektrikli araba kaydedildi, 2011 satışlarında Mitsubishi i-MiEV ailesinden 683 tane i-MiEV, 208 adet Peugeot iOn ve 200 adet Citroen C-Zero 2011’deki elektrikli araba satışlarında %50.6’sını oluşturdu.[211] 2012’nin ilk dokuz ayında Almanya’da toplamda 2.023 adet elektrikli araba kaydı oldu, 707 adet Opel Ampera arttırılmış menzilli araç, 360 adet Citroen C-Zero ve 294 adet Nissan Leaf satışı yapıldı.[212][213] Ek olarak, 2012’nin ilk sekiz ayında 1992 adet Renault Twizy satıldı, bu rakamlar Almanya’yı Avrupa marketinde en çok quadricycle satışı olan ülke yaptı.[214]

İki adet Car2Go Smart electric driveAmsterdam Herengracht'da şarj olurken.

2012 Eylül itibariyle Hollanda’da 4000’den fazla elektrik tahrikli araba kaydı yapıldı.[215] Kayıtlı elektrikli araba sayısı 2009’da 68[216], 2010’da 395, ve 2011’de 1182 adetti.[217] 2012’nin ilk yarısı süresince ülkede 1.878 elektrik tahrikli araç satıldı, piyasada bu süre zarfında satılan yeni arabaların %0.57’sine denk gelmektedir, bu oranlar Avrupa elektrikli araç piyasasında Fransa ve Almanya’dan sonra üçüncü ülke konumuna getirmiştir.[206] 2012 Mayıs itibariyle, Opel Ampera geliştirilmiş menzilli elektrikli araba Hollanda’da en iyi satan elektrik tahrikli arabaydı, piyasada %50’den fazla bir üstünlüğü oldu, ve yolcu elektrikli araç satışlarında Mayıs ayında %77’lik bir oranı vardır.[218] Hollanda toplamda 2.416 adet Volt/Ampera ailesi geliştirilmiş menzilli arabaların satılmasıyla, Avrupa piyasasında en çok satılan ülke oldu.[219][220] Nissan Leaf 2011’in ortalarında ülkeye girişiyle toplamda 533 adet satarak ikinci n çok satan elektrikli araba oldu.[219][220]

2012 Eylül’üne doğru İngiltere’de 3.300’den fazla elektrik tahrikli araba kayıt edildi. 2006’dan 2010 Aralık’a kadar 1.096 elektrikli araba kayıt edildi[221], ve 2011 süresince 1.082 adet satıldı.[198] 2012’nin ilk dokuz ayı boyunca, 749 tam elektrikli araba İngiltere’de kayıt edildi, bunların 416 adeti Nissan Leaf’di. Satışlar bu süreçte 1.145’e çıktı. Prizli elektrikli araçlar prizli elektrikli araç indirimi sayesinde Vauxhall Ampera 357 adet satarak Leaf’ten sonra ikinci sıraya oturdu.[222][223] Ek olarak, 279 Renault Kangoo Z.E. elektrikli vanlar ve Renault Twizy elektrikli quadricycles 2012 Eylül’üne kadar satışı oldu.[224] 2012 Eylül’ü itibariyle, İngiltere’de en çok satan elektrikli araba 2.051 adet ile Nissan leaf’tir, 2011 Mart ayında İngiltere’ye ilk defa girişi olmuştu.[223][225]

Ayrıca mevcut içten yanmalı motorlu modellerin prizli dönüştürmesine ilişkin ve çeşitli üretim öncesi saha çalışmaları ve tanıtım programları devam etmektedir; örneğin Volvo C30 DRIVE Electric, ve Volkswagen Golf blue e-motion. Diğer modellerin piyasaya sürümü 2012 ve 2013’te planlanmaktadır, Renault Zoe, Fiat 500 Elettra, Scion iQ EV, Volkswagen e-UP!, BMW i3.[226]

Devlet Desteği[değiştir | kaynağı değiştir]

Nissan Leaf tamamen elektrikli araba ve Chevrolet Volt prizli hibrit daha uygundur, prizli elektrikli araçlar için çeşitli ülkelerde devlet desteği bulunmaktadır.

Çeşitli ülkeler batarya boyutuna göre değişen yeni elektrikli araba satın almaları için teşvikler ve vergi indirimleri geliştirmişlerdir. ABD federal bir gelir vergi indirimini 7.500 dolara kadar sunmaktadır ve çeşitli eyaletlerin ek teşvikleri vardır.[21][227] İngiltere Plug-in Car Grant ile en fazla 5000 sterlin bir teşvik sunmaktadır.[228][229]

Nisan 2011 itibariyle, 15 Avrupa Birliği üyeleri elektrikle şarj olan araçların satın alınması içinekonomik teşvikler sağlamaktadırlar, bu teşvikler vergi indirimleri, muafiyetleri, tam elektrikliler, priz hibritler, hibrit elektrikli araçlar ve bazı alternatif yakıtlı araçlar için taksitler gibi.[230][231]

Türkiye’de Elektrikli Otomobiller[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkemizde 2012’nin ilk on bir ayında 95 adet elektrikli otomobil satışı yapılmıştır.[232] Elektrikli araç dönüşümüne dair yönetmelik Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayınlanmıştır.[233] Elektrik şarj altyapısı büyük şehirlerde kurulmaya başlanmıştır.[234] Ülkemizde elektrikli otomobillere motor güçlerine göre üç kademeli bir vergi indirimi uygulanmaktadır.[235] Opel Ampera benzinli bir elektrik jeneratörüne sahip olduğu için, ülkemizde elektrikli araçlara uygulanan vergi indiriminden faydalanamamaktadır.[236] Hibrit modellerde bu indirimden faydalanamamaktadırlar.[237] Yerli elektrikli otomobil üretimi ile ilgili gelişmeler de yaşanmaktadır.[238]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.greencarcongress.com/2010/03/leaf-imiev-20100330.html
  2. ^ http://www.greencarcongress.com/2010/05/hksar-20100520.html
  3. ^ http://www.torukcars.com/
  4. ^ http://www.cnn.com/2009/TECH/02/02/electric.vehicles/index.html
  5. ^ http://earth2tech.com/2010/03/17/should-pollution-factor-into-electric-car-rollout-plans/
  6. ^ http://www.treehugger.com/files/2008/04/plug-in-hybrid-cars-co2-emissions-electricity-energy.php
  7. ^ a b David B. Sandalow, ed. (2009). Plug-In Electric Vehicles: What Role for Washington? (1st. bas.). The Brookings Institution. ss. 1–6. ISBN 978-0-8157-0305-1. http://www.brookings.edu/press/Books/2009/pluginelectricvehicles.aspx. See Introduction
  8. ^ Bernama Media (2012-06-26). "Mitsubishi Plans To Launch i-MiEV In Malaysia This Year". Yahoo News. http://my.news.yahoo.com/mitsubishi-plans-launch-miev-malaysia-84114576.html. Erişim tarihi: 2012-07-04. 
  9. ^ Ingrid François (2012-08-10). "PSA suspend ses achats de voitures électriques auprès de Mitsubishi [PSA suspends purchases of electric cars from Mitsubishi]" (French). Les Échos (France). http://www.lesechos.fr/entreprises-secteurs/auto-transport/actu/0202207988420-psa-suspend-ses-achats-de-voitures-electriques-aupres-de-mitsubishi-351256.php. Erişim tarihi: 2012-08-07. 
  10. ^ "Should Pollution Factor Into Electric Car Rollout Plans?". Earth2tech.com. 2010-03-17. http://earth2tech.com/2010/03/17/should-pollution-factor-into-electric-car-rollout-plans/. Erişim tarihi: 2010-04-18. 
  11. ^ "Electro Automotive: FAQ on Electric Car Efficiency & Pollution". Electroauto.com. http://www.electroauto.com/info/pollmyth.shtml. Erişim tarihi: 2010-04-18. 
  12. ^ Raut, Anil K.. Role of electric vehicles in reducing air pollution: a case of Katmandu, Nepal. The Clean Air Initiative. http://www.cleanairnet.org/baq2003/1496/articles-58076_resource_1.doc. Erişim tarihi: 2011-01-04. 
  13. ^ "High oil prices disastrous for developing countries". Mongabay. 2007-09-12. http://news.mongabay.com/bioenergy/2007/09/high-oil-prices-disastrous-for.html. Erişim tarihi: 2010-07-20. 
  14. ^ "Impact of High Oil Prices on African Economies". African Development Bank. 2009-07-29. http://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Publications/Impact%20of%20High%20Oil%20Prices%20-%20Oil%20and%20Gas%20in%20Africa.pdf. Erişim tarihi: 2010-07-20. 
  15. ^ National Research Council (2010). "Transitions to Alternative Transportation Technologies--Plug-in Hybrid Electric Vehicles". The National Academies Press. http://books.nap.edu/openbook.php?record_id=12826&page=2. Erişim tarihi: 2010-03-03. 
  16. ^ Woodyard, Chris (2010-07-14). "Obama pushes electric cars, battery power this week". USA Today. http://content.usatoday.com/communities/driveon/post/2010/07/obama-pushes-electric-cars-battery-power-this-week-/1. 
  17. ^ "Freidman OpEd: China's 'Moon Shot' Versus America's". http://evworld.com/news.cfm?newsid=24054. 
  18. ^ "Fact Sheet - Japanese Government Incentives for the Purchase of Environmentally Friendly Vehicles". Japan Automobile Manufacturers Association. http://jama.org/pdf/FactSheet10-2009-09-24.pdf. Erişim tarihi: 2010-12-24. 
  19. ^ a b Motavalli, Jim (2010-06-02). "China to Start Pilot Program, Providing Subsidies for Electric Cars and Hybrids". New York Times. http://wheels.blogs.nytimes.com/2010/06/02/china-to-start-pilot-program-providing-subsidies-for-electric-cars-and-hybrids/. Erişim tarihi: 2010-06-02. 
  20. ^ "Growing Number of EU Countries Levying CO2 Taxes on Cars and Incentivizing Plug-ins". Green Car Congress. 2010-04-21. http://www.greencarcongress.com/2010/04/acea-tax-20100421.html#more. Erişim tarihi: 2010-04-23. 
  21. ^ a b "Notice 2009-89: New Qualified Plug-in Electric Drive Motor Vehicle Credit". Internal Revenue Service. 2009-11-30. http://www.irs.gov/irb/2009-48_IRB/ar09.html. Erişim tarihi: 2010-04-01. 
  22. ^ http://freepages.history.rootsweb.ancestry.com/~immisch/
  23. ^ http://www.old-print.com/mas_assets/full2/J0661888/J0661888218.jpg
  24. ^ "electric automobile." Encyclopaedia Britannica Online. N.p., n.d. Web. 5 Oct. 2009..
  25. ^ Kirsch, David A. (2000). The Electric Vehicle and the Burden of History. Rutgers University Press. ss. 153–162. ISBN 978-0-8135-2809-0. 
  26. ^ Bryce, Robert (25 April 2010). "5 Myths about green energy". 5 Myths about green energy. ss. B4. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/04/23/AR2010042302220.html. 
  27. ^ Sherry Boschert (2006). Plug-in Hybrids: The Cars that will Recharge America. New Society Publishers, Gabriola Island, Canada. ss. 15–28. ISBN 978-0-86571-571-4. 
  28. ^ See Who Killed the Electric Car? (2006)
  29. ^ David Shepardson (2012-05-09). "Tesla to deliver first Model S electric by June". The Detroit News. http://www.detroitnews.com/article/20120509/AUTO0104/205090454/1148/rss25. Erişim tarihi: 2012-05-15. 
  30. ^ "Mitsubishi Motors Begins Production of i-MiEV; Targeting 1,400 Units in Fiscal 2009". Green Car Congress. 2009-06-05. http://www.greencarcongress.com/2009/06/imiev-20090605.html. Erişim tarihi: 2010-04-04. 
  31. ^ Kageyama, Yuri (2010-03-31). "Japanese Start Buying Affordable Electric Cars". The Seattle Times. Associated Press. http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2011495208_apasjapanelectriccar.html?syndication=rss. Erişim tarihi: 2010-04-24. 
  32. ^ Chang-Ran Kim (2010-03-30). "Mitsubishi Motors lowers price of electric i-MiEV". Reuters. http://www.reuters.com/article/idUSTOE62T09V20100330. Erişim tarihi: 2010-04-25. 
  33. ^ "Mitsubishi Begins Sales of i-MiEV to Individuals in Hong Kong; First Individual Sales Outside of Japan". Green Car Congress. 2010-05-20. http://www.greencarcongress.com/2010/05/hksar-20100520.html#more. Erişim tarihi: 2010-05-21. 
  34. ^ "Mitsubishi Motors to Begin Shipping i-MiEV to Australia in July; 2nd Market Outside Japan". Green Car Congress. 2010-06-02. http://www.greencarcongress.com/2010/06/imiev-20100602.html#more. Erişim tarihi: 2010-06-02. 
  35. ^ "Nissan delivers first Leaf in Japan". The Green Car Website. 2020-12-22. http://www.thegreencarwebsite.co.uk/blog/index.php/2010/12/22/nissan-delivers-first-leaf-in-japan/. Erişim tarihi: 2010-12-23. 
  36. ^ Nissan (2010-12-11). "Nissan Makes History With Delivery of World's First 100% Electric Nissan LEAF to California Consumer". PR Newswire. http://www.prnewswire.com/news-releases/nissan-makes-history-with-delivery-of-worlds-first-100-electric-nissan-leaf-to-california-consumer-111725479.html?utm_source=twitterfeed&utm_medium=twitter. Erişim tarihi: 2010-12-11. 
  37. ^ Shelley DeBere (2011-11-09). "European Investment Bank invests in Nissan's LEAF car". The Manufacturer. http://www.themanufacturer.com/uk/content/12747/European_Investment_Bank_invests_in_Nissan's_LEAF_car. Erişim tarihi: 2011-12-04. 
  38. ^ "First Nissan Leaf EV Arrives In Canada". Nissan in the News. 2011-07-29. http://www.nissaninthenews.com/first-nissan-leaf-ev-arrives-in-canada/. Erişim tarihi: 2011-07-31. 
  39. ^ "Reduced CO2 Emissions Should Start With Electric Cars". http://www.ibtimes.com/articles/66529/20100928/electric-cars-study-chevrolet-volt-nissan-leaf-energy-renewable-energy.htm. 
  40. ^ John Reed (2010-09-19). "Buyers loath to pay more for electric cars". Financial Times. http://www.ft.com/cms/s/0/acc0a646-c405-11df-b827-00144feab49a.html. Erişim tarihi: 2012-06-26. 
  41. ^ J.D. Power and Associates (2010-10-27). "Future Global Market Demand for Hybrid and Battery Electric Vehicles May Be Over-Hyped; Wild Card is China". http://businesscenter.jdpower.com/news/pressrelease.aspx?ID=2010213. Erişim tarihi: 2012-06-26. 
  42. ^ "Toyota sees Tesla EV battery cost at 1/3". Reuters. 2011-01-11. http://www.reuters.com/article/idUSTRE70A4QY20110111. 
  43. ^ "Toyota Adopts Tesla Laptop Strategy for Electric Cars". 2010-12-08. http://www.businessweek.com/news/2010-12-08/toyota-adopts-tesla-laptop-strategy-for-electric-cars.html. 
  44. ^ "Tesla says Model S will be profitable thanks to cheaper batteries". http://green.autoblog.com/2010/12/30/report-tesla-model-s-will-be-profitable-thanks-to-cheaper-batte/. 
  45. ^ Paul Stenquist (2012-06-25). "Tesla Model S Offers a Lesson in Electric-Vehicle Economics". The New York Times. http://wheels.blogs.nytimes.com/2012/06/25/tesla-model-s-offers-a-lesson-in-electric-vehicle-economics/?ref=automobiles. Erişim tarihi: 2012-06-25. 
  46. ^ a b Henry Lee and Grant Lovellette (July 2011). "Will Electric Cars Transform the U.S. Vehicle Market?". Belfer Center for Science and International Affairs, Kennedy School of Government. http://belfercenter.ksg.harvard.edu/publication/21216/will_electric_cars_transform_the_us_vehicle_market.html?hq_e=el&hq_m=1303999&hq_l=5&hq_v=4613decb42. Erişim tarihi: 2011-08-07. 
  47. ^ Henry Lee and Grant Lovellette (July 2011). "WillElectricCars Transform the U.S. Vehicle Market?". Belfer Center for Science and International Affairs, Kennedy School of Government. http://belfercenter.ksg.harvard.edu/files/Lee%20Lovellette%20Electric%20Vehicles%20DP%202011%20web.pdf. Erişim tarihi: 2011-08-07.  Discussion Paper #2011-08.
  48. ^ THINK's CEO Richard Canny. "Top 10 myths about electric vehicles — busted!". http://www.thinkev.com/Press/Press-releases/THINK-marks-Earth-Day-2010-with-the-release-of-CEO-Richard-Canny-s-Top-10-myths-about-electric-vehicles-busted!. [ölü/kırık bağlantı]
  49. ^ 09:56 PM (2007-06-23). "Tesla Motors Club Forum - FAQ". Teslamotorsclub.com. http://www.teslamotorsclub.com/faq.php#batterycost. Erişim tarihi: 2010-07-16. 
  50. ^ Abuelsamid, Sam (2009-01-17). "Tesla offers laundry list of new options, $12k prepaid battery replacement". Green.autoblog.com. http://green.autoblog.com/2009/01/17/tesla-offers-laundry-list-of-new-options-12k-prepaid-battery-r/. Erişim tarihi: 2010-07-16. 
  51. ^ Shai Agassi (2009-02). Shai Agassi's bold plan for electric cars. Long Beach and Palm Springs, California: TED conference. Olayın gerçekleşme zamanı: 4m10s. http://www.ted.com/talks/shai_agassi_on_electric_cars.html. Erişim tarihi: 2009-10-05. "See we're bound by today's technology on batteries, which is about 120 miles if you want to stay within reasonable space and weight limitations. 120 miles is a good enough range for a lot of people. But you never want to get stuck. So what we added as a second element to our network is a battery swap system. You drive. You take your depleted battery out. A full battery comes on. And you drive on. You don't do it as a human being. You do it as a machine. It looks like a car wash. You come into your car wash. And a plate comes up, holds your battery, takes it out, puts it back in. Within two minutes you're back on the road. And you can go again. If you had charge spots everywhere, and you had battery swap stations everywhere, how often would you do it? And it ends up that you'd do swapping less times than you stop at a gas station. As a matter of fact, we add it to the contract. We said that if you stop to swap your battery more than 50 times a year we start paying you money because it's an inconvenience." 
  52. ^ Thomas, Ken (24 August 2010). "Obama's electric car champion". The Seattle Times. Associated Press. http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2012705513_apuselectriccars.html. Erişim tarihi: 7 December 2011. 
  53. ^ a b "Performance Statistics - 1999 General Motors EV1 w/NiMH" (PDF). United States Department of Energy, Office of Energy Efficiency and Renewable Energy. 1999. http://www1.eere.energy.gov/vehiclesandfuels/avta/pdfs/fsev/eva_results/ev1_eva.pdf. Erişim tarihi: 2009-04-25. 
  54. ^ Nick Bunkley (2010-11-22). "Nissan Says Its Electric Leaf Gets Equivalent of 99 M.P.G.". The New York Times. http://www.nytimes.com/2010/11/23/business/23leaf.html?_r=1&hpw. Erişim tarihi: 2010-11-23. 
  55. ^ Carpenter, Susan (2010-03-30). "Nissan Leaf's promise: An affordable electric". Articles.latimes.com. http://articles.latimes.com/2010/mar/30/business/la-fi-nissan-leaf31-2010mar31. Erişim tarihi: 2010-04-18. 
  56. ^ Nissan (2012-06-23). "Nissan launches LEAF "taxi" campaign in London". Green Car Congress. http://www.greencarcongress.com/2012/06/leaf-20120623.html. Erişim tarihi: 2012-06-25. 
  57. ^ a b c U.S. Department of Energy and U.S. Environmental Protection Agency (2012). "Most Efficient EPA-Certified Vehicles - Current Model Year". fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/extremeMPG.jsp. Erişim tarihi: 2012-12-09. 
  58. ^ U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-12-06). "Model Year 2013 Fuel Economy Guide". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/pdfs/guides/FEG2013.pdf. Erişim tarihi: 2012-12-09.  See "5-Year Fuel Cost Savings" page 1.
  59. ^ U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-11-30 (last updated)). "2013 Scion iQ EV". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=33307. Erişim tarihi: 2012-12-02. 
  60. ^ U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-09-17 (last updated)). "2013 Honda Fit EV". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=33265. Erişim tarihi: 2012-09-17. 
  61. ^ U.S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-06-27 (last updated)). "2011–12 Electric Vehicles- 2012 Mitsubishi i-MiEV". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/evsbs.shtml. Erişim tarihi: 2012-06-27. 
  62. ^ U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-11-30 (last updated)). "2013 smart fortwo electric drive coupe". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=33306. Erişim tarihi: 2012-12-02. 
  63. ^ U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-06-27 (last updated)). "2012 Ford Focus BEV". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=32278. Erişim tarihi: 2012-06-27. 
  64. ^ U.S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-11-30 (last updated)). "2011 BMW Acive E". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=32276. Erişim tarihi: 2012-12-02. 
  65. ^ U.S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-11-30 (last updated)). "2012 Nissan Leaf". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=32154. Erişim tarihi: 2012-12-02. 
  66. ^ U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-12-05 (last updated)). "2013 Tesla Model S (60 kW-hr batarya paketi)". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=33367&id=33368. Erişim tarihi: 2012-12-07. 
  67. ^ U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-06-27 (last updated)). "2012 Tesla Model S". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=32557. Erişim tarihi: 2012-06-27. 
  68. ^ U.S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-11-30 (last updated)). "2012 Toyota RAV4 EV". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=33308. Erişim tarihi: 2012-12-02. 
  69. ^ U.S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-06-27 (last updated)). "2012 CODA Automotive CODA". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=32277. Erişim tarihi: 2012-06-28. 
  70. ^ U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-11-30 (last updated)). "2013 Chevrolet Volt". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=32655. Erişim tarihi: 2012-12-02. 
  71. ^ U.S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-11-30 (last updated)). "2013 Toyota Prius". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=33324. Erişim tarihi: 2012-12-02. 
  72. ^ U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-11-30 (last updated)). "Comparison Side-by-Side - 2013 Toyota Prius c and 2013 Toyota Prius". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=33315&id=33324. Erişim tarihi: 2012-12-09. 
  73. ^ a b U. S. Environmental Protection Agency and U.S. Department of Energy (2012-11-30 (last updated)). "Comparison Side-by-Side -2013 Chrysler 200, 2013 Ford Taurus FWD, 2013 Toyota Venza, and 2013 Hyundai Santa Fe Sport 2WD". Fueleconomy.gov. http://www.fueleconomy.gov/feg/Find.do?action=sbs&id=32972&id=32235&id=32551&id=32817. Erişim tarihi: 2012-12-09. 
  74. ^ Erickson, Glenn (10 January 2009). "DVD Savant Review:Who Killed the Electric Car?". dvdtalk.com. http://www.dvdtalk.com/dvdsavant/s2798who.html. Erişim tarihi: 17 November 2009.  See main article Who killed the electric car
  75. ^ "Roadster / features and specs". http://www.teslamotors.com/roadster/specs. 
  76. ^ "How the Tesla Roadster Works". http://auto.howstuffworks.com/tesla-roadster.htm. 
  77. ^ "Tokyo battery swap trials". http://green.autoblog.com/2010/08/27/better-place-expands-tokyo-battery-swap-trials-taxis-have-chang/. 
  78. ^ "Better Place, battery switch stations". http://www.betterplace.com/the-solution-switch-stations. 
  79. ^ "Is there really a need for a charging Infrastructure?". http://www.green-and-energy.com/blog/is-there-really-a-need-for-infrastructure/. 
  80. ^ "Better Place, the solution". http://www.betterplace.com/the-solution. 
  81. ^ "Tesla’s Model S Battery Is Swappable, Just in Case". Reuters. 2011-03-18. http://www.reuters.com/article/2011/03/18/idUS245189596520110318. Erişim tarihi: 2011-03-18. 
  82. ^ "Tesla Model S customers will be able to swap batteries at Tesla dealerships with the possibility to rent 300 mile batteries for longer trips.". http://www.autoweek.com/article/20090327/CARNEWS/903279971. 
  83. ^ "Better Place Extends Tokyo Trial for Additional Three Months". http://www.betterplace.com/the-company-pressroom-pressreleases-detail/index/id/better-place-extends-tokyo-trial-for-additional-three-months. 
  84. ^ "Better Place to Bring Electric Taxi Program to the San Francisco Bay Area". http://www.betterplace.com/the-company-pressroom-pressreleases-detail/index/id/better-place-to-bring-electric-taxi-program-to-the-san-francisco-bay-area. 
  85. ^ "DC Fast Charger". http://www.ecotality.com/pressreleases/10132010_Blink_DC_Fast_Charger.pdf. 
  86. ^ "13 Key Questions and Answers about Nissan Leaf Battery Pack and Ordering". http://www.hybridcars.com/news/13-key-questions-and-answers-about-nissan-leaf-battery-pack-and-ordering-28007.html. 
  87. ^ "The EV Project. The largest development of EVECOtalitys and charge infrastructure". http://www.theevproject.com/. 
  88. ^ "BP and ARCO to Install 45 Electric Car Fast Charging Stations as Part of EV Project". http://www.plugincars.com/bp-and-arco-install-45-electric-car-fast-charging-stations-part-ev-project-91336.html. 
  89. ^ "ECOtality to create a pilot network of Blink DC fast charging stations". ECOtality. -2010-10-13. http://www.ecotality.com/pressreleases/10132010_BP_Blink_DC_Fast_Charger.pdf. Erişim tarihi: 2011-01-04. 
  90. ^ "The EV Project". http://www.theevproject.com/. 
  91. ^ "Nissan announces 49 kW quick charger for EVs". http://green.autoblog.com/2010/05/21/nissan-announces-49-kw-quick-charger-for-evs/. 
  92. ^ "CO2 Intensity". Eirgrid. http://www.eirgrid.com/operations/systemperformancedata/co2intensity/. Erişim tarihi: 2010-12-12. 
  93. ^ Clark, Duncan (2009-07-17). "Real-time "CO2 intensity" site makes the case for midnight dishwashing". London: Guardian. http://www.guardian.co.uk/environment/2009/jul/17/realtime-carbon-counter. Erişim tarihi: 2010-12-12. 
  94. ^ "Electric Power Monthly - Table 1.1. Net Generation by Energy Source". Eia.doe.gov. http://www.eia.doe.gov/cneaf/electricity/epm/table1_1.html. Erişim tarihi: 2010-04-18. [ölü/kırık bağlantı]
  95. ^ "Wheel to Well Analysis of EVs" (PDF). MIT Electric Vehicle Team. MIT. April 2008. http://web.mit.edu/evt/summary_wtw.pdf. Erişim tarihi: 2009-07-09. 
  96. ^ a b Don Anair and Amine Mahmassani (April 2012). "State of Charge: Electric Vehicles’ Global Warming Emissions and Fuel-Cost Savings across the United States". Union of Concerned Scientists. http://www.ucsusa.org/assets/documents/clean_vehicles/electric-car-global-warming-emissions-report.pdf. Erişim tarihi: 2012-08-08.  pp. 5, 11, 16-20.
  97. ^ a b Paul Stenquist (2012-04-13). "How Green Are Electric Cars? Depends on Where You Plug In". The New York Times. http://www.nytimes.com/2012/04/15/automobiles/how-green-are-electric-cars-depends-on-where-you-plug-in.html?_r=1&emc=eta1&pagewanted=all. Erişim tarihi: 2012-04-14. 
  98. ^ Paul Stenquist (2012-04-13). "Carbon In, Carbon Out: Sorting Out the Power Grid". The New York Times. http://www.nytimes.com/interactive/2012/04/13/automobiles/Sorting-Out-the-Power-Grid.html?emc=eta1. Erişim tarihi: 2012-04-14.  See map
  99. ^ Paul Stenquist (2012-04-13). "When it Comes to Carbon Dioxide, Lower is Better and Zero is Perfect". The New York Times. http://www.nytimes.com/imagepages/2012/04/15/automobiles/15POWERemissions-ch.html?ref=automobiles. Erişim tarihi: 2012-04-14. 
  100. ^ "Investigation into the Scope for the Transport Sector to Switch to Electric Vehicles and Plug-in Hybrid Vehicles". Department for Business Enterprise and Regulatory Reform: Department for Transport, UK. October 2008. http://www.berr.gov.uk/files/file48653.pdf. Erişim tarihi: 2011-01-04. 
  101. ^ "Electric vehicles given thumbs up". Physorg. 2010-05-19. http://www.physorg.com/news193501752.html. Erişim tarihi: 2010-10-15. 
  102. ^ a b Palm, Erik (1 May 2009). "Study: Electric cars not as green as you think". CNET Networks. http://news.cnet.com/8301-11128_3-10231102-54.html. Erişim tarihi: 2009-05-04. 
  103. ^ "Renault to sell electric cars for the same price as diesels | Motoring News". Honest John. 2010-09-16. http://www.honestjohn.co.uk/news/green-motoring/2010-09/renault-ze. Erişim tarihi: 2011-01-03. 
  104. ^ http://www.tuik.gov.tr/Kitap.do?metod=KitapDetay&KT_ID=3&KITAP_ID=243
  105. ^ http://www.arabam.com/Test/Renault-Fluence-ZE/Detay-295792
  106. ^ http://www.rec.org.tr/dyn_files/32/351-Oguz-Can-ISTAC.pdf
  107. ^ "Ricardo study finds electric and hybrid cars have a higher carbon footprint during production than conventional vehicles, but still offer a lower footprint over the full life cycle". Green Car Congress. 2011-06-08. http://www.greencarcongress.com/2011/06/lowcvp-20110608.html. Erişim tarihi: 2011-06-11. 
  108. ^ "Next: the Voltswagon?". Time. 1967-12-22. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,899945,00.html. Erişim tarihi: 2011-01-04. 
  109. ^ Contact Wes Siler: Comment Email Facebook Twitter (2010-04-13). "Helsinki Metropolia University's RaceAbout". Jalopnik.com. http://jalopnik.com/5515071/raceabout-finlands-first-electric-sports-car. Erişim tarihi: 2011-12-06. 
  110. ^ Contact Mike Spinelli: Comment (2007-10-05). "Nissan Pivo 2". Jalopnik.com. http://jalopnik.com/307457/nissan-pivo-2-360-degrees-no-reverse. Erişim tarihi: 2011-12-06. 
  111. ^ "Charles Perry's Plug-In Hybrid Retrofit Kit". Gizmag.com. http://www.gizmag.com/plug-in-hybrid-retrofit-kit-ice-vehicle/11631/. Erişim tarihi: 2011-12-06. 
  112. ^ Hedlund, R. (November 2008). "The Roger Hedlund 100 MPH Club". National Electric Drag Racing Association. http://nedra.com/100mph_club.html. Erişim tarihi: 9009-04-25. 
  113. ^ "Roadster Sport 2.5 Specifications". http://www.teslamotors.com/roadster/specs#specs-2. 
  114. ^ "Wrightspeed X1 Prototype Overview". http://www.wrightspeed.com/wrightspeed-inc. [ölü/kırık bağlantı]
  115. ^ "Wrightspeed X1 Specifications". http://www.wrightspeed.com/specifications. [ölü/kırık bağlantı]
  116. ^ "X1 Prototype Videos". http://www.wrightspeed.com/video. [ölü/kırık bağlantı]
  117. ^ "Full Size Electric Vehicles". Idaho National Laboratory. 30 May 2006. http://avt.inel.gov/fsev.html. Erişim tarihi: 2009-04-25. 
  118. ^ "Energy Efficiency of Tesla Electric Vehicles". Tesla Motors. http://www.teslamotors.com/goelectric/efficiency. Erişim tarihi: 2009-04-25. 
  119. ^ General Motors (2011-01-19). "Detroit First Responders Get Electric Vehicle Safety Training". General Motors News. http://media.gm.com/content/media/us/en/gm/news.detail.html/content/Pages/news/us/en/2011/Jan/0118_NFPA. Erişim tarihi: 2011-11-12. 
  120. ^ "General Motors Kicks Off National Electric Vehicle Training Tour For First Responders". Green Car Congress. 2010-08-27. http://www.greencarcongress.com/2010/08/gmfr-20100827.html. Erişim tarihi: 2011-11-11. 
  121. ^ General Motors (2011-03-31). "First Responder Vehicle Guides". U.S. Fire Administration. http://www.usfa.fema.gov/fireservice/subjects/emr-isac/infograms/ig2011/13-11.shtm. Erişim tarihi: 2011-11-12. 
  122. ^ a b AOL Autos (2011-12-16). "Chevy Volt Unplugged: When To Depower Your EV After a Crash". Translogic. http://translogic.aolautos.com/2011/12/16/chevy-volt-unplugged-when-to-depower-your-ev-after-a-crash/?ncid. Erişim tarihi: 2011-12-20. 
  123. ^ Nissan (2010). "2011 LEAF First Responder's Guide". Nissan North America. http://www.nissan-techinfo.com/refgh0v/og/FRG/2011-Nissan-LEAF-FRG.pdf. Erişim tarihi: 2011-12-20. 
  124. ^ David Welch (2011-12-01). "GM’s Volt Battery Fires Threaten to Disrupt ‘Moon Shot’: Cars". Bloomberg Businessweek. http://www.businessweek.com/news/2011-12-01/gm-s-volt-battery-fires-threaten-to-disrupt-moon-shot-cars.html. Erişim tarihi: 2011-12-08. 
  125. ^ Christopher Jensen (2011-11-11). "Chevy Volt Fire Prompts Federal Investigation Into Lithium-Ion Batteries". The New York Times. http://wheels.blogs.nytimes.com/2011/11/11/chevy-volt-fire-prompts-federal-investigation-into-lithium-ion-batteries/?ref=automobiles. Erişim tarihi: 2011-11-11. 
  126. ^ a b Jeff Green, David Welch and Angela Greiling Keane (2011-11-11). "GM Volt Fire Prompts Probe of Lithium Batteries". Bloomberg. http://www.bloomberg.com/news/2011-11-11/gm-volt-battery-fire-is-said-to-prompt-u-s-probe-into-electric-car-safety.html. Erişim tarihi: 2011-11-11. 
  127. ^ Nick Bunkley (2011-11-11). "Batteries in Electric Cars Examined After Chevy Volt Fire". The New York Times. http://www.nytimes.com/2011/11/12/business/energy-environment/regulators-examine-electric-car-batteries-after-fire.html?_r=1&ref=electricvehicles. Erişim tarihi: 2011-11-11. 
  128. ^ Nick Bunkley (2011-11-25). "Formal Defect Inquiry of Volt Battery Begins". The New York Times. http://www.nytimes.com/2011/11/26/business/regulators-investigate-chevrolet-volt-battery.html?_r=2&ref=automobiles. Erişim tarihi: 2011-11-27. 
  129. ^ Tim Dobbyn (2011-11-25). "U.S. opening formal probe into GM Volt fire risk". Reuters. http://www.reuters.com/article/2011/11/26/us-gm-volt-idUSTRE7AO1SH20111126?type=GCA-GreenBusiness&feedType=RSS&feedName=GCA-GreenBusiness&rpc=43. Erişim tarihi: 2011-11-27. 
  130. ^ National Highway Traffic Safety Administration (2011-11-25). "Defect Investigations Results - NHTSA Action Number : PE11037". Safercar.com. http://www-odi.nhtsa.dot.gov/defects/results.cfm?action_number=PE11037&SearchType=QuickSearch&summary=true. Erişim tarihi: 2011-11-27. 
  131. ^ Bill Vlasic and Nick Bunkley (2011-12-07). "G.M. Re-examines Volt as Safety Concerns Rise". The New York Times. http://www.nytimes.com/2011/12/08/business/general-motors-to-re-examine-volts-welded-parts.html?scp=1&sq=Chevrolet%20Volt&st=cse. Erişim tarihi: 2011-12-08. 
  132. ^ Nick Bunkley (2011-12-21). "Tsunami Reveals Durability of Nissan’s Leaf". The New York Times. http://www.nytimes.com/2011/12/22/business/tsunami-reveals-durability-of-nissans-leaf.html?_r=1&ref=automobiles. Erişim tarihi: 2012-01-02. 
  133. ^ Nick Bunkley (2012-01-05). "G.M. to Reinforce Battery in Hybrid Car". The New York Times. http://www.nytimes.com/2012/01/06/business/gm-to-reinforce-battery-in-hybrid-car.html?ref=automobiles. Erişim tarihi: 2012-01-07. 
  134. ^ "GM makes modifications to Chevrolet Volt vehicle structure and battery coolant system to further protect from delayed electrical fire after severe crash". Green Car Congress. 2012-01-05. http://www.greencarcongress.com/2012/01/volt-20120105.html. Erişim tarihi: 2012-01-07. 
  135. ^ Nick Bunkley and Bill Vlasic (2012-01-20). "In Fire Investigation, Regulators Say They Found No Defect in Volt". The New York Times. http://www.nytimes.com/2012/01/21/business/us-finds-no-defect-in-volt.html?_r=1&ref=automobiles. Erişim tarihi: 2012-01-21. 
  136. ^ "NHTSA concludes safety defect investigation into post-crash fire risk of the Volt". Green Car Congress. 2012-01-20. http://www.greencarcongress.com/2012/01/nhtsa-concludes-safety-defect-investigation-into-post-crash-fire-risk-of-the-volt.html. Erişim tarihi: 2012-01-21. 
  137. ^ Sebastian Blanco (2012-01-05). "Chevy Volt will receive safety enhancements, but don't call it a recall". Autoblog Green. http://green.autoblog.com/2012/01/05/chevy-volt-will-receive-safety-enhancements-but-dont-call-it-a/. Erişim tarihi: 2012-01-07.  See GM Press Release.
  138. ^ John Voelcker (2012-01-05). "Chevrolet To Offer Volt Modifications Against Battery Fire Risk". Green Car Reports. http://www.greencarreports.com/news/1071348_chevrolet-to-offer-volt-modifications-against-battery-fire-risk. Erişim tarihi: 2012-01-07. 
  139. ^ Christopher Jensen (2011-12-30). "Fisker Recalling 239 Karma Plug-In Hybrids for Fire Hazard". The New York Times. http://wheels.blogs.nytimes.com/2011/12/30/fisker-recalling-239-karma-electric-cars-for-fire-hazard/?ref=automobiles. Erişim tarihi: 2012-01-02. 
  140. ^ David Arnouts (2012-05-08). "Official claims Fisker Karma to blame in Texas house fire". Autoweek. http://www.autoweek.com/article/20120508/CARNEWS/120509860. Erişim tarihi: 2012-05-09. 
  141. ^ Angela Greiling Keane (2012-05-18). "Fisker Karma Fire In Texas Garage Being Probed By NHTSA". Bloomberg L.P. News. http://www.bloomberg.com/news/2012-05-18/fisker-karma-fire-in-texas-garage-being-probed-by-nhtsa.html. Erişim tarihi: 2012-05-23. 
  142. ^ Lavrinc, Damon (2012-08-11). "Another Fisker Karma Goes Up in Flames". Wired Autopia. http://www.wired.com/autopia/2012/08/fisker-karma-fire-part-deux/?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A%20wiredautopia%20%28Wired%3A%20Blog%20-%20Autopia%29. Erişim tarihi: 2012-08-12. 
  143. ^ John Voelcker (2012-08-13). "Second Fisker Karma Fire Casts Fresh Doubt On Plug-In Hybrid". Green Car Reports. http://www.greencarreports.com/news/1078412_second-fisker-karma-fire-casts-fresh-doubt-on-plug-in-hybrid. Erişim tarihi: 2012-08-13. 
  144. ^ Fisker Automotive Press Release (2012-08-13). "Fisker: recent Karma fire not caused by battery pack, new tech or exhaust routing". Green Car Congress. http://www.greencarcongress.com/2012/08/fisker-recent-karma-fire-not-caused-by-battery-pack-new-tech-or-exhaust-routing.html. Erişim tarihi: 2012-08-14. 
  145. ^ Brandon Hill (2012-08-18). "FaultyCooling Fan to Blame for Latest Fisker Karma Fire, Recall Initiated". Daily Tech News. http://www.dailytech.com/Faulty+Cooling+Fan+to+Blame+for+Latest+Fisker+Karma+Fire+Recall+Initiated/article25448.htm. Erişim tarihi: 2012-08-19. 
  146. ^ Fisker Automotive (2012-08-18). "Fisker: Karma fire caused by fault in low-temperature cooling fan; initiates recall". Green Car Congress. http://www.greencarcongress.com/2012/08/fisker-20120818.html. Erişim tarihi: 2012-08-19. 
  147. ^ China Autoweb (2012-05-28). "Initial details on fiery crash involving BYD e6 that killed 3". Green Car Congress. http://www.greencarcongress.com/2012/05/bydcrash-20120528.html. Erişim tarihi: 2012-08-13. 
  148. ^ "Investigation concludes fire in BYD e6 collision caused by electric arcs from short circuit igniting interior materials and part of power battery". Green Car Congress. 2012-08-10. http://www.greencarcongress.com/2012/08/byde6-20120810.html. Erişim tarihi: 2012-08-13. 
  149. ^ Effectiveness and impact of .... Books.google.com.au. 2002-08. ISBN 978-0-309-07601-2. http://books.google.com/?id=yRybeDbz8R8C&lpg=PA71&dq=effect%20of%20mass%20on%20a%20vehicle's%20performance&pg=PA71#v=onepage&q=effect%20of%20mass%20on%20a%20vehicle's%20performance. Erişim tarihi: 2009-10-17. 
  150. ^ Ehsani, Mehrdad (2005). Modern electric, hybrid electric ... - Google Books. Books.google.com.au. ISBN 978-0-8493-3154-1. http://books.google.com/?id=a76NLkq-QwIC&lpg=PA22&dq=effect%20of%20mass%20on%20a%20vehicle's%20performance&pg=PA22#v=onepage&q=. Erişim tarihi: 2009-10-17. 
  151. ^ "Vehicle Weight, Fatality Risk and Crash Compatibility of Model Year 1991-99 Passenger Cars and Light Trucks" (PDF). National Highway Traffic Safety Administration. October 2003. http://www.nhtsa.dot.gov/cars/rules/regrev/evaluate/pdf/809662.pdf. Erişim tarihi: 2009-04-25. 
  152. ^ "Low-rolling-resistance tires". Consumer Reports. November 2007. http://www.consumerreports.org/cro/cars/tires-auto-parts/tires/low-rolling-resistance-tires-8-06/overview/0608_low-rolling-resistance-tires_ov.htm. Erişim tarihi: 2009-04-25.  (subscription required for full access)
  153. ^ Crowe, Paul (21 July 2008). "Low Rolling Resistance Tires Save Gas". HorsePower Sports. http://horsepowersports.com/low-rolling-resistance-tires-save-gas/. Erişim tarihi: 2009-04-25. 
  154. ^ "Planned EU Requirements for Tires Would Reduce Road Traffic Safety". Continental AG. 12 November 2007. http://www.conti-online.com/generator/www/de/en/continental/automobile/themes/news/archive/2007/pr_2007_11_12_reifen_sicherheit_en.html. Erişim tarihi: 7 December 2011. 
  155. ^ Shunk, Chris (2010-05-21). "IIHS condemns use of mini trucks and low-speed vehicles on public roads". Green.autoblog.com. http://green.autoblog.com/2010/05/21/iihs-condemns-use-of-mini-trucks-and-low-speed-vehicles-on-publi/. Erişim tarihi: 2010-10-15. 
  156. ^ Nuckols, Ben (3 March 2007). "Blind people: Hybrid cars pose hazard". USA Today. http://www.usatoday.com/money/economy/2007-10-03-2698183585_x.htm. Erişim tarihi: 2009-05-08. 
  157. ^ a b c "Electric cars and noise: The sound of silence". Economist. 7 May 2009. http://www.economist.com/science/displaystory.cfm?story_id=13606446. Erişim tarihi: 2009-05-08. 
  158. ^ David Shepardson (2011-01-04). "Obama signs law to require 'quiet' cars to get noisier". The Detroit News. http://detnews.com/article/20110104/AUTO01/101040430/Obama-signs-law-to-require-%E2%80%98quiet%E2%80%99-cars-to-get-noisier. Erişim tarihi: 2011-01-05. [ölü/kırık bağlantı]
  159. ^ "TMC to Sell Approaching Vehicle Audible System for 'Prius'". Toyota Motor Company News Release. 2010-08-24. http://www2.toyota.co.jp/en/news/10/08/0824.html. Erişim tarihi: 2010-08-25. 
  160. ^ Jim Motavalli (2010-06-01). "Electric Car Warning Sounds: Don’t Expect Ring Tones". New York Times. http://wheels.blogs.nytimes.com/2010/06/01/electric-car-warning-sounds-dont-expect-ringtones/. Erişim tarihi: 2010-06-02. 
  161. ^ "Ford Focus BEV - Road test". Autocar.co.uk. http://www.autocar.co.uk/CarReviews/FirstDrives/Ford-Focus-BeV/245743/. Erişim tarihi: 2011-01-03. 
  162. ^ US 5889260, Golan, Gad & Yuly Galperin, "Electrical PTC heating device", yayın tarihi: 30 March 1999 
  163. ^ "2010 Options and Packages". Toyota Prius. Toyota. http://www.toyota.com/prius-hybrid/options.html. Erişim tarihi: 2009-07-09. 
  164. ^ a b Elad Benari and Yoni Kempinski (2012-01-23). "Better Place's Electric Cars Hit the Roads". http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/151996. Erişim tarihi: 2012-03-21. 
  165. ^ a b Sharon Udasin (2012-01-22). "First series of Better Place cars hit roads". The Jerusalem Post. http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=254671. Erişim tarihi: 2012-01-22. 
  166. ^ "Governor Lingle and Better Place Announce Partnership to Offer National Blueprint for Clean Energy in Transportation". 2008-12-02. http://www.betterplace.com/the-company-pressroom-pressreleases-detail/index/id/governor-lingle-and-better-place-announce-partnership-to-offer-national-blu. 
  167. ^ "BIT Attends the Delivery Ceremony of the 2008 Olympic Games Alternative Fuel Vehicles". Beijing Institute of Technology. 18 July 2008. http://english.bit.edu.cn/col399/article.htm1?id=25756. Erişim tarihi: 2009-07-13. 
  168. ^ "/ Reports - Electric and hybrid: Sales feed off hype and subsidy". Ft.com. 2010-10-01. http://www.ft.com/cms/s/0/4aec5d76-cce2-11df-9bf0-00144feab49a,dwp_uuid=63449a9a-cd10-11df-9bf0-00144feab49a.html. Erişim tarihi: 2010-10-15. 
  169. ^ "Electric Vehicles to represent a third of global sales by 2020: Deloitte". http://www.ibtimes.com/articles/74753/20101022/green-cars-deloitte-electrci-vehicles.htm. 
  170. ^ "Learn About Lithium – In 10 Bullet Points". ElectroVelocity. 2010-12-13. http://electrovelocity.com/2010/12/13/learn-about-lithium-in-10-bullet-points/. Erişim tarihi: 2011-01-03. 
  171. ^ Smith, Michael (2009-12-07). "Lithium for 4.8 Billion Electric Cars Lets Bolivia Upset Market". Bloomberg. http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aVqbD6T3XJeM. Erişim tarihi: 2011-01-03. 
  172. ^ Hively, Will (August 1996), "Reinventing the wheel - A flywheel may be the key to a car that's both powerful and efficient", Discover (magazine), http://discovermagazine.com/1996/aug/reinventingthewh842, erişim tarihi: 2009-04-24 
  173. ^ Schindall, Joel (November 2007). "The Charge of the Ultra - Capacitors Nanotechnology takes energy storage beyond batteries". IEEE Spectrum. http://spectrum.ieee.org/green-tech/advanced-cars/the-charge-of-the-ultra-capacitors. Erişim tarihi: 2010-08-12. 
  174. ^ "Rulemaking: 2001-06-26 Updated and Informative Digest ZEV Infrastructure and Standardization". title 13, California Code of Regulations. California Air Resources Board. 2002-05-13. http://www.arb.ca.gov/regact/charger/uid.pdf. Erişim tarihi: 2010-05-23. "Standardization of Charging Systems" 
  175. ^ "ARB Amends ZEV Rule: Standardizes Chargers & Addresses Automaker Mergers". California Air Resources Board. 2001-06-28. http://www.arb.ca.gov/newsrel/nr062801.htm. Erişim tarihi: 2010-05-23. "the ARB approved the staff proposal to select the conductive charging system used by Ford, Honda and several other manufacturers" 
  176. ^ "ACEA position and recommendations for the standardization of the charging of electrically chargeable vehicles", ACEA Brussels, 14 June 2010
  177. ^ Nick Chambers (2010-05-27). "Nissan LEAF Will Include Fast Charge Capability and Emergency Charging Cable at Launch". gas2.org. http://gas2.org/2010/05/27/nissan-leaf-will-include-fast-charge-capability-and-emergency-charging-cable-at-launch/. Erişim tarihi: 2010-06-13. 
  178. ^ "Electric Vehicle Charging Solutions". Tesla Motors. http://www.teslamotors.com/goelectric/charging/high-power-wall-connector. Erişim tarihi: 2012-06-10. 
  179. ^ Buchmann, Isidor (November 2006). "The high-power lithium-ion". BatteryUniversity.com (sponsored bv Cadex Electronics). http://batteryuniversity.com/partone-5A.htm. Erişim tarihi: 2009-04-25. 
  180. ^ Franz, Paul. "Turning Old Gas Guzzlers into Electric Vehicles". TIME. http://www.time.com/time/video/player/0,32068,990054967001_2077261,00.html. Erişim tarihi: 2011-06-17. 
  181. ^ Dalloul, Motasem (29 May 2008). "Gaza Cars From Cooking Oil to Batteries". IslamOnline. http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?c=Article_C&cid=1209358045722&pagename=Zone-English-News/NWELayout. Erişim tarihi: 2009-04-27. [ölü/kırık bağlantı]
  182. ^ Stephanov, Rostik, ed. (21 August 2008). "Gaza Engineers Offer Alternative To Gaza Fuel Crisis". infolive.tv. http://www.infolive.tv/en/infolive.tv-22806-israelnews-gaza-engineers-offer-alternative-gaza-fuel-crisis. Erişim tarihi: 2009-04-27. 
  183. ^ "Video at eliica.com" (Japanese and English mixed). Eliica. http://www.eliica.com. 
  184. ^ Concept Or Not, Peugeot EX1 Is One Fast EV 0-60mag. Accessed: 6 January 2011.
  185. ^ Danny King (2011-06-20). "Neighborhood Electric Vehicle Sales To Climb". Edmunds.com Auto Observer. http://www.autoobserver.com/2011/06/neighborhood-electric-vehicle-sales-to-climb.html. Erişim tarihi: 2012-02-05. 
  186. ^ "Chrysler launches the 2011 GEM line". Green Car Congress. 2011-01-07. http://www.greencarcongress.com/2011/01/gem-20110107.html. Erişim tarihi: 2011-04-04. 
  187. ^ Dave Hurst and Clint Wheelock (2011). "Executive Summary: Neighborhood Electric Vehicles - Low Speed Electric Vehicles for Consumer and Fleet Markets". Pike Research. http://www.pikeresearch.com/wordpress/wp-content/uploads/2011/06/NEV-11-Executive-Summary.pdf. Erişim tarihi: 2012-02-05. 
  188. ^ a b Brian Reisinger (2012-12-12). "Nissan opens $1B Smyrna battery plant". Nashville Business Journal. http://www.bizjournals.com/nashville/news/2012/12/12/nissan-leaf-smyrna-franklin-tennessee.html. Erişim tarihi: 2012-12-13. 
  189. ^ Bertel Schmitt (2012-11-07). "Nissan's COO Airs Frustration Over Slow EV Sales". HybridCars.com. http://www.hybridcars.com/news/nissans-coo-airs-frustration-over-slow-ev-sales-59229.html. Erişim tarihi: 2012-11-07. 
  190. ^ "?? i-MiEV???2012?10?? ???? [October 2012 sales Mitsubishi i-MiEV]" (Japanese). Electric Vehicle News. 2012-11-29. http://evn.blog.eonet.jp/weblog/2012/11/mitsubishi-moto-25d6.html. Erişim tarihi: 2012-12-16. 
  191. ^ Mitsubishi Motors Corporation (2011-11-24). "Mitsubishi Motors to Launch New MINICAB-MiEV Commercial Electric Vehicle in Japan". MMC Press Release. http://www.mitsubishi-motors.com/publish/pressrelease_en/products/2011/news/detail0817.html. Erişim tarihi: 2011-12-06. 
  192. ^ John Voelcker (2012-08-01). "July Plug-In Electric Car Sales: Volt Steady, Leaf Lethargic (Again)". Green Car Reports. http://www.greencarreports.com/news/1078116_july-plug-in-electric-car-sales-volt-steady-leaf-lethargic-again. Erişim tarihi: 2012-08-02. 
  193. ^ HybridCars.com and Baum & Associates (2012-11-04). "October 2012 Dashboard". HybridCars.com. http://www.hybridcars.com/news/october-2012-dashboard-58806.html. Erişim tarihi: 2012-11-06. 
  194. ^ Ray Jing (2012-01-16). "China sold 8,159 NEVs in 2011". China Automotive Review. http://www.chinaautoreview.com/pub/CARArticle.aspx?ID=7083. Erişim tarihi: 2012-01-23. 
  195. ^ Xinhua News Agency (2012-07-11). "China's Auto Sales up Nearly 3% in First Half". CRIEnglish. http://english.cri.cn/6826/2012/07/11/2821s711311.htm. Erişim tarihi: 2012-07-20. 
  196. ^ a b Neil Winton (2012-02-06). "Europe's electric car sales stutter and stall; will 2012 be much better?". The Detroit News. http://blogs.detroitnews.com/overdrive/2012/02/06/europes-electric-car-sales-stutter-and-stall-will-2012-be-much-better/. Erişim tarihi: 2012-05-13. 
  197. ^ a b c d Ole Henrik Hannisdahl (2012-01-09). "Eventyrlig elbilsalg i 2011 [Adventurous electric vehicle sales in 2011]" (Norwegian). Grønn bil. http://gronnbil.no/nyheter/eventyrlig-elbilsalg-i-2011-article218-239.html. Erişim tarihi: 2012-01-14.  See table "Elbilsalg i 2011 fordelt på måned og merke" (Electric vehicle sales in 2011, by onth and brand) to see monthly sales for 2011.
  198. ^ a b Society of Motor Manufacturers and Traders(SMMT) (2012-01-06). "December 2011 – EV and AFV registrations". SMMT. http://www.smmt.co.uk/2012/01/december-2011-%E2%80%93-ev-and-afv-registrations/. Erişim tarihi: 2012-01-14. 
  199. ^ Frost & Sullivan (2012-12-17). "Frost & Sullivan consultant suggests European EV success will require radical lightweighting plus enabling legislation". Green Car Congress. http://www.greencarcongress.com/2012/12/meilhan-20121217.html. Erişim tarihi: 2012-12-17. 
  200. ^ Hans Håvard Kvisle (2012-12-07). "Elbilsalget i Europa og USA [Electric Vehicle Sales in Europe and the U.S.]" (Norwegian). Norsk Elbilforening (Norwegian Electric Vehicle Association. http://www.elbil.no/elbiler/865-elbilsalget-i-europa-og-usa. Erişim tarihi: 2012-12-20. 
  201. ^ a b Agence France-Presse (2011-05-15). "Electric cars take off in Norway". The Independent. http://www.independent.co.uk/life-style/motoring/electric-cars-take-off-in-norway-2284439.html. Erişim tarihi: 2011-10-09. 
  202. ^ AVERE (2012-06-07). "Norwegian Parliament extends electric car iniatives until 2018". AVERE. http://www.avere.org/www/newsMgr.php?action=view&frmNewsId=611&section=&type=&SGLSESSID=tqiice0pmjdclt7l4q0s3s1o27. Erişim tarihi: 2012-07-20. 
  203. ^ a b "Salgstall pr. sep 2012 [Sales Figures September 2012]" (Norwegian). Grønn bil. 2012-10-03. http://www.gronnbil.no/elbiluniverset/kart.php#zoom=4&tr=67.05180773239154,52.137835449218755&bl=46.53128773022859,-34.873883300781245&m=1&reg=0. Erişim tarihi: 2012-10-23. See graph sales per year and per quarter: Utvikling ladbare biler pr. jun 2012 and Salgstall pr. sep 2012 (Sales Figures September 2012) for details of monthly sales for 2012. A total of 212 Leafs were registered in January 2012, 215 in February, 179 in March, 124 in April, 190 in May, 148 in June, 184 in July, 228 in August and 257 in September.
  204. ^ Norwegian Road Federation (OFV). "Statistikk-Ladbare biler i Norge" (Norwegian). Gronnbil. http://www.gronnbil.no/elbiluniverset/kart.php#zoom=4&tr=69.1133398699771,52.137835449218755&bl=50.20095552371684,-34.873883300781245&m=1&reg=0. Erişim tarihi: 2012-01-13.  See "Anslag nov 2011" on the table at the left.
  205. ^ a b "Nok en ny salgsrekord for elbiler og plug-in hybrider i september [Probably a new sales record for electric vehicles and plug-in hybrids in September]" (Norwegian). Grønn bil. 2012-10-02. http://www.gronnbil.no/nyheter/nok-en-ny-salgsrekord-for-elbiler-og-plug-in-hybrider-i-september-article291-239.html. Erişim tarihi: 2012-10-24. 
  206. ^ a b Hans Håvard Kvisle (2012-08-14). "Internasjonale salgstall for elbil [International sales for EVs]" (Norwegian). Norsk Elbilforening (Norwegian Electric Vehicle Association. http://www.elbil.no/elbiler/734-internasjonale-salgstall-for-elbil. Erişim tarihi: 2012-10-24. 
  207. ^ a b c Autoactu.com. "Chiffres de vente & immatriculations de voitures électriques en France [Sales figures & electric car registrations in France]" (French). Automobile Propre. http://www.automobile-propre.com/dossiers/voitures-electriques/chiffres-vente-immatriculations-france/. Erişim tarihi: 2012-07-22.  See "Répartition des ventes de voitures électriques par modèle sur 2012, 2011 and 2010"
  208. ^ Laurent Meillaud (2012-01-14). "2630 voitures électriques immatriculées en 2011 [2630 electric cars registered in 2011]" (French). MSN France. http://automobile.fr.msn.com/article.aspx?cp-documentid=160203136. Erişim tarihi: 2012-01-14. 
  209. ^ Christophe Jaussaud (2012-10-26). "Les Renault ZE Encore En Charge [The Renault ZE still in charge]" (French). Journal Auto. http://www.journalauto.com/lja/article.view/15280/les-renault-ze-encore-en-charge/1/constructeurs. Erişim tarihi: 2012-10-28. 
  210. ^ Association pour l'Avenir du Véhicule Electrique Méditerranéen (AVEM) (2012-07-12). "Véhicules électriques – Les immatriculations en France au premier semestre 2012 [Electric vehicles - Registrations in France during the first half of 2012]" (French). AVEM. http://www.avem.fr/actualite-vehicules-electriques-les-immatriculations-en-france-au-premier-semestre-2012-3306.html. Erişim tarihi: 2012-07-21. 
  211. ^ a b Autobild (2012-01-12). "2011 Full Year Best-Selling Electric Cars in Germany in 2011". BestSellingCars.com. http://www.best-selling-cars.com/germany/2011-full-year-best-selling-electric-cars-in-germany-in-2011/. Erişim tarihi: 2012-10-31.  Cumulative number of registered electric cars was 4,541 as of January 1, 2012.
  212. ^ a b BestSellingCars.com (2012-10-16). "2012 Germany: Electric and Hybrid Car Sales". BestSellingCars.com. http://www.best-selling-cars.com/germany/2012-germany-electric-and-hybrid-car-sales/. Erişim tarihi: 2012-10-28. 
  213. ^ Kraftfahrt-Bundesamtes (KBA) (October 2012). "Neuzulassungen von Personenkraftwagen im September 2012 nach Marken und Modellreihen [New registrations of passenger cars in September 2012 by make and model series]" (German). KBA. http://www.kfz-betrieb.vogel.de/fileserver/vogelonline/issues/kfz/sonst/2012/4226.pdf. Erişim tarihi: 2012-10-28. 
  214. ^ Mat Gasnier (2012-09-27). "Europe: Renault Twizy sales update". Best Selling Car Blog. http://bestsellingcarsblog.com/2012/09/27/europe-renault-twizy-sales-update/. Erişim tarihi: 2012-10-28. 
  215. ^ Ministerie van Economische Zaken (2012-10-25). "Mobiliteit - Elektrisch rijden [Mobility - Electric Drive]" (Dutch). agentschap NL. http://www.agentschapnl.nl/onderwerp/elektrisch-rijden. Erişim tarihi: 2012-10-30. 
  216. ^ BOVAG-RAI (2012-10-15). "Mobiliteit in Cijfers -Auto’s 2010/2011 [Mobility in Figures - Cars 2010/2011]" (Dutch). BOVAG-RAI Foundation. http://www.bovagrai.info/auto/2010/images/micauto2010.pdf. Erişim tarihi: 2012-10-30.  See table 2.8: "Personenautoregistraties (verkopen) naar brandstof" (New Passenger Car Registrations by Type of Fuel Used), pp. 23 for the number of all-electric cars registered between 2007 and 2009. Other years show figures mixed with hybrid electric vehicles.
  217. ^ ECN Policy Studies and NL Agency (2012-07-23). "Elektrisch vervoer in Nederland in internationaal perspectief - Benchmark elektrisch rijden 2012 [Electric transport in the Netherlands in international perspective - Benchmark electric vehicles in 2012]" (Dutch). Rijksoverheid voor Nederland(The Netherlands Government). http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2012/07/23/elektrisch-vervoer-in-nederland-in-internationaal-perspectief.html. Erişim tarihi: 2012-10-30.  Download the pdf file "benchmark-elektrisch-rijden" - See Chapter 5, Table 4, pp. 19
  218. ^ Opel Media Europe (2012-06-26). "Opel says Ampera was Europe’s best-selling passenger electric-drive vehicle in May". Green Car Congress. http://www.greencarcongress.com/2012/06/ampera-20120626.html. Erişim tarihi: 2012-10-27. 
  219. ^ a b RAI (September 2012). "Verkoopstatistieken -nieuwverkoop personenautos [Sales Statistics - New passenger car sales]" (Dutch). RAI Vereniging. http://www.raivereniging.nl/markt-informatie/statistieken/verkoopstatistieken.aspx. Erişim tarihi: 2012-11-035.  Download pdf file for detailed sales by model in 2011 and 2012 CYTD through August.
  220. ^ a b RAI (October 2012). "Verkoopcijfers oktober 2012 - Modellenoverzicht [Sales October 2012 - Models overview]" (Dutch). Auto Week Netherlands. http://www.autoweek.nl/verkoopcijfers.php?verkoopjaar=2012&maand=10. Erişim tarihi: 2012-11-03.  Table shows September and October 2012 sales.
  221. ^ Society of Motor Manufacturers and Traders (SMMT) (April 2011). "Motor Industry Facts 2011". SMMT. https://www.smmt.co.uk/shop/motor-industry-facts-2011-2/. Erişim tarihi: 2012-01-14.  Download the pdf report. Data available by year in Table: AFV Registrations, pp.15.
  222. ^ Society of Motor Manufacturers and Traders(SMMT) (2012-10-04). "September 2012 – EV and AFV registrations". SMMT. http://www.smmt.co.uk/2012/10/september-2012-%E2%80%93-ev-and-afv-registrations/. Erişim tarihi: 2012-10-28. 
  223. ^ a b Mat Gasnier (2012-11-01). "UK 9 months 2012: Discover the Top 370 All-models ranking!". Best Selling Cars Blog. http://bestsellingcarsblog.com/2012/11/01/uk-9-months-2012-discover-the-top-370-all-models-ranking/. Erişim tarihi: 2012-11-06. 
  224. ^ Richard Bremner (2012-11-06). "Twizy sells well, but EV sales disappoint Renault". AutoCar.com. http://www.autocar.co.uk/car-news/green-cars/twizy-sells-well-ev-sales-disappoint-renault. Erişim tarihi: 2012-11-06. 
  225. ^ "UK First Quarter 2012: Now with Top 316 models Ranking!". Best Selling Car Blog. 2012-05-01. http://bestsellingcarsblog.com/2012/05/01/uk-first-quarter-2012-now-available-with-top-316-all-models-ranking/#more-16592. Erişim tarihi: 2012-11-06.  A total of 635 Leafs were sold in 2011
  226. ^ "Plug-in Vehicle Tracker: What's Coming, When". Plug In America. http://www.pluginamerica.org/vehicles. Erişim tarihi: 2012-01-15. 
  227. ^ "State and Federal Incentives for EVs, PHEVs and Charge Stations". Plug In America. http://action.pluginamerica.org/t/5960/content.jsp?content_KEY=5545. Erişim tarihi: 2010-05-29. 
  228. ^ Paul Hudson (2010-02-28). "£5,000 grant to buy plug-in electric cars". London: The Daily Telegraph. http://www.telegraph.co.uk/motoring/green-motoring/7316351/5000-grant-to-buy-plug-in-electric-cars.html. Erişim tarihi: 2010-04-23. 
  229. ^ "Ultra-low carbon cars: Next steps on delivering the £250 million consumer incentive programme for electric and plug-in hybrid cars". Department for Transport. July 2009. http://www.dft.gov.uk/adobepdf/163944/ulcc.pdf. Erişim tarihi: 2010-04-23. 
  230. ^ Paul Hockenos (2011-07-29). "Europe’s Incentive Plans for Spurring E.V. Sales". The New York Times. http://www.nytimes.com/2011/07/31/automobiles/europes-incentive-plans-for-spurring-ev-sales.html?_r=1&emc=eta1. Erişim tarihi: 2011-07-31. 
  231. ^ "Overview of Purchase and Tax Incentives for Electric Vehicles in the EU". European Automobile Manufacturers Association. 2011-03-14. http://www.acea.be/images/uploads/files/20110330_EV_tax_overview.pdf. Erişim tarihi: 2011-07-31. 
  232. ^ http://www.odd.org.tr/folders/2837/categorial1docs/526/BasinBulteni%205%20ARALIK%202012.pdf
  233. ^ http://www.sanayi.gov.tr/Files/Mevzuat/aitm-r-g-28-kasim-2008-cu-11062010104810.pdf
  234. ^ http://www.bdoto.com/chargeStations.aspx
  235. ^ http://www.borsagundem.com/haber/Elektrikli-otomobilde-vergi-indirimi/49356
  236. ^ http://www.aksam.com.tr/opel-amperanin-voltajini-maliye-bakanligi-dusurdu--115706h.html
  237. ^ http://www.sabah.com.tr/Ekonomi/2012/03/11/elektrikli-otomobilin-20-yili-var
  238. ^ http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1113835&CategoryID=80
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Elektrikli otomobil ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.