Elektrik akımı

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara

Elektrik akımı veya elektriksel akım, en kısa tanımıyla elektron hareketidir. Bir iletken üzerinden birim zamanda geçen elektron sayısını gösterir. Birimi Amper'dir (kısaltması A) Akım, üzerinden geçtiği dirençle ters orantılı, akımı oluşturan gerilim ile doğru orantılıdır

Konu başlıkları

[değiştir] Metal teldeki akım

Katı iletken metal, hareketli veya serbest elektronlara sahiptir. Bu elektronlar metal kafes etrafındadır fakat herhangi bir atom değillerdir. Herhangi bir dış elektriksel alan uygulamadan bile bu elektronlar ısı enerjisinden dolayı rastgele hareket ederler. Fakat normalde bir metaldeki net akım sıfırdır. Herhangi bir zamanda telin bir ucundan diğer ucuna doğru geçen elektron sayısı karşı yönden geçenlerin sayısına eşittir. Bir metal telin iki ucu arasıra batarya gibi bir DC kaynağı bağlandığında iletkende bir elektrik alanı oluşur.

I akımı amper olarak şu şekilde hesaplanabilir:

I = {Q \over t}

burada

Q \!\ elektrik yükü, coulomb (amper saniye) olarak ve
t \!\ zaman, saniye olarak

Devamında:

Q=It \!\ ve t = {Q \over I}

[değiştir] Akım yoğunluğu

Elektrik akımı yoğunluğunun bir ölçümüdür. Bu elektrik akımının seçili alana oranını veren bir vektörel büyüklüktür SI birimlerinde, akım yoğunluğu amper bölü metrekare ile ölçülür.

[değiştir] Elektrik yüklerinin hızı

Bir iletkenin içinde gezinen yüklü parçacıklar sürekli olarak rastgele yönlere doğru hareket ederler. Yükte net bir akış olabilmesi için, parçacıklar birlikte hareket etmelidirler. Elektronlar metalde taşıyıcıdırlar ve kararsız yolla akarlar (atomdan atoma sıçrarlar), fakat genellikle elektriksel alan yönünde akarlar. Akış hızları şöyle hesaplanabilir:

I=nAvQ \!\

burada

I \!\ elektrik akımı
n \!\ yüklü parçaçıkların sayısı birim hacim
A \!\ iletkenin kesit alanı
v \!\ akış hızı ve
Q \!\ her bir parçacığın yükü.

Katı maddedeki elektrik akışı tipik olarak çok yavaştır. Örneğin, 0.5 mm² kesitli bir bakır tel 5 A lik bir akım taşır.

Bunula beraber biz biliyoruz ki elektrik sinyalleri iletkenin dış yüzeyinde çok yüksek hızlarda yayılan elektromanyetik dalgalardır (Maxwell denklemlerine göre ışık hızıyla hareket ederler).

[değiştir] Ohm yasası

Ohm kanunu, ideal bir direnç veya diğer omik aygıtlarda uygulanan gerilimin dirençe oranıdır.


I = \frac {V}{R}

burada

I akım, birimi amperdir
V potansiyel fark, birimi voltdur
R direnç, Ohm ile ölçülür.