Ego

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
"Buzdağından Bilinç" — Zihnin yapısal ve topografikal modeli

Freud'un sözüyle ego şahlanmış bir at üzerindeki şovalye gibidir. Diger bir ifadeyle bizim vicdanımızdır. İd ile süperegonun isteklerini uzlaştırmaya çalışan hakemdir.

İd, ego ve süperego insan bilincinin katmanlarıdır. Bu katmanlar birlikte yer almalarına karşın farklı düzlemlerde fonksiyon görürler.

ID, zevk temelli bir istekler ve aşırı ısrarcı temel enerjinin çıkış noktasıdır. Temel ve en ilkel benliktir. Ana kaynağı cinsellik, açlık gibi ihtiyaçların en bencilce doyurulmasıdır

EGO; ise id nin bu isteklerini gerçeklikle karşılayan kısımdır. Çeşitli savunma mekanizmaları ile idi dengeler. İd ve süperego arasında dengeleyici unsurdur. Temel görevi kişisel güvenlik sağlamak ve idin bazı isteklerine izin vermektir. Freud ilerki yıllarda gerçekliği test etmek, savunma, bilgi sentezi ve zeka fonksiyonları ile hafızayı bu merkeze bağlamıştır

Süperego baba figürünün ve kültürel adetlerin içselleştirilmiş bir sembolüdür. Id nin ihtiyaç ve talepleriyle çatışma halindedir. Id ye karşı saldırgandır. Tabuları ayakta tutar. Oidipus kompleksinin çözümü için baba figürünün içselleştirilmesidir.


Es, Ich, Über Ich- Zihnin olusumu,Freud'a göre

Sigmund Freud 1930'larda insan bilincinin olusum sürecleri üzerinde cok ciddi sosyolojik vede psikolojik arastirmalara imza atti. Insani toplumsal gelisim teorisi ekseninde ele alan Freud, altbilinc, bilinc vede merkezi bilinc olarak üc ayri ruhsal kategoriye ayirir. Alamanca bicimi ile ES, ICH vede ÜBER ICH. Buradan yola cikarak insanin toplum icerisindeki sosyal durumu analiz edilmektedir. Birinci dünya savasinin beraberinde getirdigi yikim vede binlerce insanin ortadan kaldirilmasi sonucu ciddi anlamda Vicdan olgusunu sorgulamaya giden Freud bu üc asama ile insanin karar vede yargi sistemini cözmeye calismistir. Insanlarin bir anda nasil bu üc asamayi tasidiklari ve nasilda duygularinin kurbani olabildiklerini yasayarak gören Freud buna yuzyildir tartisilan cürütülmez tezleri ile aciklik getirmeye calismistir. Öncelikle ES olgusuna kisa deginmek istiyorum. "Es" tabir yerinde ise icimizdeki doyumsuz hayvandir. Kendisini sadece vede sadece ihtiyaclara göre ayarlayan elestri kabul etmeyen, güdüsel, zapt edilmeyen yanimiz. Buna verilebilecek en iyi örnek Sex, agresiyon,aclik, kin,v.b.. Bu yönü agirlik basan bireyin insan olarak kabul edilmesi mümkün degildir, cünkü vicdan olgusuna sahip olamaz. Bilincin orta asamasi olarakda Freudun izah ettigi Bilinc yada ICH, doga yada cevre ile ES arasinda bir denge unsurudur. Cevrede yada dogada bulunan Objektlerin uygunlulugunu maddi bir zeminde kontrol eder vede bu nesnelerin uygun olup olmadigini belirler. Ayni zamanda elestri yapan bölüm olup güdüleri durdurma ile mesguldur. Bir nevi kontrol saglayici diyelim.Örnegin Altbilinc olarak izah ettigim Es aciktigi zaman hemen bir seyler bulup yemeyi hedefler. Bir kapali firin önünde gittiginizi düsüsnün, Es hic bir sey düsünmeden kapiyi kirip kendini doyurup ihtiyacini karsilamayi arzular. Ama Bilinc yada ICH ortami gözler, gerceklige göre hareket eder, örnegin derki: Dükkan kapisini kirmamalisin, ayrica biraz daha idare et, yada baska bir yerde ekmek ara felann....yani maddi gerceklige göre altbilinci yönlendirir, yada frenler... Merkezi Bilinc yada ÜBER ICH kural vede degerler bütünlügü icerisinde insana yön veren bölümdür.Bu bölüme VICDAN da denilebilinir. Bu bölüm daha cok emir vede yasaklara göre bir rota belirler.Icimizdeki Tanrinin sesidir. Iyi yada kötüyü birbirinden ayirmaya basladigimiz süreclerde gelisir vede kivamina gelir. Zamanla aile anne ve baba , cevre, okul, din, geleneklerden ögrendiklerimiz icsellestirilir vede Bizim deger vede Kurallar bütünlügümüzün olusmasina yardim eder. Insanlarin savas icerisinde olmalari, kin, nefret, aci, kavga ve benzeri tüm negativ olgularin kaynagi Merkezi Bilinc yada Über Ich olgusunun cok yetersiz olmasindandir. Bu acidan bu 3 temel bilinc sekillenmesinin belli düzeylerde bizlerde yetersiz olmasi demek, gercekten kiyamet demektir. Düsünün sadece altbilinc ile hareket ediyoruz, ,,, o zaman isteklerimiz ugruna ortalik kan gölüne döner, doyumsuzluk ugruna birbirimizi bitirir vede sonumuzu hazirlariz. Insan düsünen soylu bir varlik vede zarar ziyani önceden hesaplayabilecek, yada sonradan ögrenebilecek bir yapiya sahiptir. Kimi bunu Allah vergisi olarak niteler, kimide Freud gibi Evolution Theorisi seklinde izah eder. Ikisinde de ortak olgu Vicdandir. Vicdan icimizdeki Tanridir.

"http://tr.wikipedia.org/wiki/Ego" adresinden alındı.