Edvard Beneš

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Edvard Beneš

Edvard Beneš (d. 28 Mayıs 1884, Kožlany, Bohemya – ö. 3 Eylül 1948, Sezimovo Ústí, Çekoslovakya), Çekoslovak bağımsızlık hareketi lideri, Dışişleri Bakanı ve Çekoslovakya ikinci Cumhurbaşkanı. Beneš yetenekli bir diplomat olarak biliniyordu.

Edvard Beneš Prag'ın Vinohrady ilçesinde gençlik yıllarını geçirdi. 1896'dan 1904'e kadar bir dilbilgisi okuluna gitti. Bu süre zarfında Slavia Prag SK takımında futbol oynadı. Prag'daki Charles Üniversitesi Felsefe Fakültesi çalışmalardan sonra Paris'e gitti ve Sorbonne Üniversitesi'nde Siyaset ve Sosyal Bilimler (Ecole Libre des Sciences Politiques) Bağımsız Okulu'nda çalışmalarını sürdürdü. Dijon bölgesindeki ilk lisansını tamamladı. 1908 yılında Doktora derecesini aldı. Daha sonra Prag Ticaret Akademisi'nde üç yıl boyunca öğretmenlik yaptı. 1912 yılında felsefe alanında yaptığı Habilitasyon sonra Charles Üniversitesi'nde sosyoloji öğretim görevlisi oldu.

Edvard Beneš I. Dünya Savaşı sırasında yurt dışında bağımsız bir Çekoslovakya'nın önde gelen organizatörlerinden biriydi. "Maffia" olarak adlandırılan Çek bağımsızlık yanlısı anti-Avusturya gizli direniş hareketini düzenledi. Eylül 1915 yılında Paris'e sürgüne gitti. 1916-1918 yılları arasında Paris'de Çekoslovak Ulusal Konseyi Sekreteri oldu.

Benes, 1920-1925 ve 1929-1935 arası Parlamento üyesi ve 1918-1935 yılları arasında itibaren Çekoslovakya'nın ilk ve en uzun hizmet veren Dışişleri Bakanı oldu. Çekoslovakya'yı Versailles Antlaşması görüşmelerinde temsil etti. 1921 yılında profesör ve 1921-1922'de ülkenin Başbakanı oldu. 1923-1927 yılları arasında Milletler Cemiyeti (1927-1928 yıllarında komitenin başkanı olarak hizmet etti) üyesiydi. 1922 Cenova, 1925 Locarno, 19630 Lahey, ve 1932 yılında Lozan gibi uluslararası konferanslarda ünlü ve etkili bir figür oldu.

Benes, Çekoslovak Ulusal Sosyalist Partisi'nin (1925 yılına kadar Çekoslovak Sosyalist Partisi olarak adlandırılıyordu) güçlü bir Çekooslovakist bir üyesi olarak Slovakların ve Çeklerin ayrı etnik olduğunu dikkate almadı.

1935 yılında Çekoslovakya'nın kurucusu ve babası olarak adlandırılan Devlet Başkanı Tomáš Garrigue Masaryk'in yerine göreve atandı. Nazi Almanyası'nın 1938 yılında Almanca konuşulan bölge olan Sudetenland'ı alma iddialarına karşı çıktı. Ekim ayında, Südet Krizi Avrupa'yı savaşın eşiğine getirdi. Münih Anlaşması imzalandı ve Almanya tarafından Sudetenland'ı hemen ilhakı ve askeri işgali için izin vermek zorunda bırakıldı. Anlaşmada Çekoslovakya'nın katılımı olmadan devam bu Anlaşma sonrasında Benes, Alman baskısı altında 5 Ekim 1938 tarihinde istifa etmek zorunda kaldı ve Emil Hácha Devlet Başkanı seçildi. Mart 1939 yılında, Hácha hükümeti sırasında Almanlar Çek Cumhuriyetinin kalan topraklarını işgal etti ve Slovakya Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti.

Edvard Beneš 22 Ekim 1938'de Londra'ya sürgüne gitti. Kasım 1940 yılında Londra Blitz'de, Benes, eşi, yeğenleri ve ev personeli ile beraber Buckinghamshire'da Aylesbury yakınlarında Aston Abbotts'da The Abbey'ya taşındı.

İkinci Dünya Savaşı'nın sonunda Prag Taarruzundan sonra Beneš evine döndü ve Başkan olarak eski konumunu yeniden kazandı. 28 Ekim 1945 tarihinde Millet Meclisi tarafından oybirliğiyle cumhuriyetin başkanı olarak yeniden görevlendirildi. 19 Haziran 1946 tarihinde resmen Cumhurbaşkanı olarak ikinci dönem için seçildi. Benes, 1947'de başbakan olarak Komünist lider Klement Gottwald başkanlığında bir koalisyon hükümetine başkanlık etti. Beneš 7 Haziran 1948 tarihinde Devlet Başkanı olarak istifa etti ve Gottwald yerine getirildi.

Beneš'in 1947 yılında sağlık durumu kötü olmuştu. 3 Eylül 1948 tarihinde Çekoslovakya'da Sezimovo Ústí'de villasında doğal nedenlerden dolayı öldü. Villanın bahçesinde eşi (2 Aralık 1974 yılına kadar yaşamıştır) kendisi ile birlikte gömüldü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Edvard Beneš İngilizce Wikipedia maddesi
Siyasi görevi
Önce gelen:
Önce gelen yoktur.
Çekoslovakya Dışişleri Bakanı
1918-1935
Sonra gelen:
Milan Hodža
Önce gelen:
Tomáš Garrigue Masaryk
Çekoslovakya Devlet Başkanı
1935-1938
Sonra gelen:
Emil Hácha
Önce gelen:
Emil Hácha
Sürgündeki Çekoslovakya Hükümeti Devlet başkanı ve Çekoslovakya Devlet Başkanı
1940-1945 ve 1945-1948
Sonra gelen:
Klement Gottwald
Ödüller ve başarılar
Önce gelen
{{{before}}}
{{{title}}} Sonra gelen
{{{after}}}