Edebiyat-ı Cedide

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Edebiyat-ı Cedide veya bilinen diğer ismiyle Servet-i Fünun Edebiyatı, II. Abdülhamid döneminde, Servet-i Fünun adlı derginin çevresinde toplanan sanatçıların Batı etkisinde geliştirdikleri bir edebiyat hareketidir. Bu hareket 1896'dan 1901'e kadar etkili olmuştur. 16 Ekim 1901 yılında Hüseyin Cahit Yalçın'ın Fransızcadan çevirdiği "Edebiyat ve Hukuk" başlıklı, Fransa'nın 1789 rejimine rastgele bir atıfta bulunan makalesi, sansürcüler tarafından fitneci olarak mahkum edildi ve dergi bir kaç haftalık kapatıldıktan sonra,yine Ahmet İhsan'ın sorumluluğunda derginin tekrar çıkmasına izin verildi. Fakat en iyi yazarlar gitmiş, dergi etkisini yetirmişti, dolayısıyla Servet-i Fünun topluluğunun faaliyetleri de son bulmuştu. 1908 Devrimi'nden sonra bir süre de günlük gazete olarak varlığını sürdürmeye çalıştı.[1]

Servet-i Fünun[değiştir | kaynağı değiştir]

Servet-i Fünun dergisi aslen bir bilim dergisi olarak, Recaizade Mahmud Ekrem'in Mekteb-i Mülkiye'den öğrencisi Ahmet İhsan Tokgöz tarafından 1891'de çıkarılmaya başlanır. Recaizade Mahmud Ekrem bu dergiyi bir edebiyat dergisi haline getirmek için Ahmet İhsan ile anlaşır. Galatasaray Lisesi'nden öğrencisi olan Tevfik Fikret'in derginin Kısm-ı edebi ser-muharrirliği (edebiyat bölümü başyazarlığı) görevine getirilmesini sağlar. Recaizade Mahmut Ekrem, 1895 sonunda, Malumat adlı bir dergide yazan Muallim Naci ve onun izleyicileriyle, kafiyenin göz için mi, yoksa kulak için mi olduğu tartışmasına giriştiğinde; bu gazeteye karşı cevaplarının bir kısmını Ser­vet-i Fünun dergisinde yayımlar. 1896'da yazarın etrafındaki gençlerin de dergi çevresinde toplanmasıyla Servet-i Fünun topluluğu meydana gelir ve bilim dergisi yerini tamamen bir edebi dergiye bırakır. Bu hareketin 1901 yılında, Hüseyin Cahit Yalçın’ın Fransızcadan çevirdiği “Edebiyat ve Hukuk” adlı makalesinin II. Abdülhamid yönetimince kışkırtıcı bulunarak, derginin kapatılmasıyla son bulduğu kabul edilir.[2] Bu hareket, derginin kapatılışından sonra, kendilerine Fecr-i Aticiler denilen Ahmet Haşim, Refik Halit Karay ve Ahmet Rasim gibi yazar ve şairler tarafından gözlemlenmiştir.

Dönemin başlıca sanatçıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Servet-i Fünun dergisinin 24 Aralık 1908 tarihindeki kapağı İkinci Meşrutiyet'in ilk meclis toplantısını duyuruyor.
Şairler
Yazarlar

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Lewis, Bernard (1996). Modern Türkiye'nin Doğuşu. Türk Tarih Kurumu. ss. 190. ISBN 975-16-0303-X. 
  2. ^ ibid. s. 190