Dutasterid

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
?
Dutasterid
[[Dosya:|px]]
Sistematik (IUPAC) adı
(5α, 17β)-N-{2,5 bis(trifluorometil) fenil}-3-okso-4-azaandrost-1-en-17-karboksamid
Kimlik belirteçleri
CAS numarası 164656-23-9
ATC kodu G04 CB02
PubChem 152945
DrugBank APRD00385
Kimyasal özellikler
Kimyasal formül C27H30O2N2F6
Moleküler ağırlık 528.53 g/mol g/mol
Fiziksel özellikler
Yoğunluk  ?
Ergime noktası  ?
Kaynama noktası  ?
Çözünürlük (suda)  ?
Farmakokinetik özellikler
Biyoyararlanım  %60
Proteine bağlanma  %99
Metabolizma Hepatik ,CYP3A4 aracılı
Yarılanma ömrü 5 hafta
Atılma Fekal
Tedavi bilgileri
Gebelik kategorisi ABD - X
Yasal durum
Uygulama yolu Oral

Dutasteride (müstahzar adlar Avodart®, Avidart®, Avolve®, Duagen®, Dutas®, Dutagen®, Duprost®) bir 5-alfa redüktaz inhibitörü ilaçtır, dihidrotestosteronun (DHT) testosterona dönüşümünü engellemektedir. Benign prostat hiperplazisi gibi DHT'nin sorumlu olduğu tıbbi durumlarda kullanılır.

Sınıflandırılma ve etki mekanizması[değiştir | kaynağı değiştir]

Dutasterid 5-alfa redüktaz inhibitörleri sınıfına ait bir ilaçtır, finasterid ile aynı gruptadır. Dutasterid hem tip 1 hem tip 2 üzerine finasterid ise yalnız tip 2 üzerine etkilidir. Ama GlaxoSmithKline tarafından yapılan bir klinik deneme, EPICS denemesi, dutasteridin finasteridden daha etkili olmadığını ortaya koymuştur.

Kullanımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dutasterid prostat bezinin istenmeyen büyümesini önlemek için çıkarılmış bir ilaç olmasına rağmen, saç kaybında kullanımı da düşünülmüştü ancak 2002 yılının sonlarında vazgeçildi. Bunun sebebi tam olarak bilinmiyor. Yapılan spekülasyonlara göre ilacın finasteridden daha etkili ve ucuz olmadığı için bu kullanımına yönelik klinik denemelerin durdurulduğu söyleniyor. Oysa 12-24 haftalık bir denemenin sonuçlarına göre 2,5 mg dutasteridin saç kaybını önlemede 5mg finasteridden bile daha etkili olduğu gösterilmiştir.[1]

Aralık 2006'da, Avodart üreticisi GlaxoSmithKline yeni bir Faz3 çalışma başlatmıştır, Kore'de başlatılan 6 aylık klinik denemede günde bir kez 0,5 mg dutasterid kullanımının Hamilton-Norwood ölçeği tip 3,4,5 erkek vortex(kafanın en tepesi) kelliğinin önlenmesinde güvenilirliği,tolere edilebilirliği ve etkisi araştırılmıştır.[2] Bu çalışmanın erkek tipi kellik tedavisinde ABD'de FDA'nın ilacı onaylayıp onaylamayacağı üzerine nasıl bir etkisi olacağı bilinmemektedir.

Dutasteridin prostat kanseri riskini önelemede de kullanımı düşünülmekte ve araştırılmaktadır.[3]

YANETKİLER[değiştir | kaynağı değiştir]

Dutasterid kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan yanetkiler, finasterid gibi diğer 5 Alfa Redüktaz inhibitörlerinde de görülebilse de, dutasterid kullanımında bu yanetkilerin insidansı çok daha yüksektir. Bunun nedeni finasteridin DHT hormonunu tek yönlü olarak serumda yüzde 70 bloke ederken, dutasteridin standart dozajda DHT hormonunu serumda çift yönlü olarak yüzde 90 bloke etmesidir. Bu nedenle dutasteridin yanetkileri, serum DHT oranlarını dramatik bir biçimde düşürmesine bağlı olarak finasteride oranla bariz bir biçimde daha fazladır.Dutasteridin, yarılanma ömrünün de fazla olması, hepatik sistemi olumsuz etkileyebilmektedir.

Empotans (iktidarsızlık)[değiştir | kaynağı değiştir]

Ereksiyon olamama ya da ereksiyonların ani şekilde kesilmesi. Kaliteli sertleşme sağlayamama

Libido azalması[değiştir | kaynağı değiştir]

Karşı cinse karşı olan seksüel isteğin, cinsel içerikli rüyaların ve fantezi kurma olayının azalması veya yok olması.

Sperm azalması[değiştir | kaynağı değiştir]

Sperm hareketliliğin ve doğurtganlık gücünün azalması. Bazı kişilerde geçici kısırlık dahi oluşabilmektedir.

Cinsel konsantrasyonun azalması[değiştir | kaynağı değiştir]

DHT'nin azalmasının cinsel ilişki sırasındaki cinsel konsantrasyon üzerinde negatif etkide bulunduğu, hayvanlar üzerinde yapılan deneylerden ve insanların yanetki bildirimlerinden bilinmektedir. DHT'nin azalması ani cinsel isteksizliğe, cinsel ilişkiden alınan hazzın azalmasına veya konsantrasyonun tamamen kaybolmasına yol açabilmektedir.

Boşalma bozuklukları[değiştir | kaynağı değiştir]

Meni hacminin azalması,renginin saydamlaşması veya kuru boşalma.

Jinekomasti[değiştir | kaynağı değiştir]

Erkekte meme büyümesinin meydana gelmesi

İlişki sırasında istenmeyen olaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

İlişki sırasında ani ereksiyon kaybı, ani isteksizlik, ilişkiye konsantre olamama gibi yanetkilerdir.

Orta kulak iltihabı[değiştir | kaynağı değiştir]

DHT, kulak içini tozdan,kirden ve bakterilerden koruyan buşon isimli maddenin salgılanmasından da sorumludur. Bu madde hiç salgılanmadığında ya da yeteri kadar salgılanmadığı zaman orta kulağa kadar ulaşan bakteri ve çeşitli mikroorganizmalar, orta ve hatta iç kulak iltihabına yol açabilmektedir. (Buşon maddesi halk arasında Kulak kiri ya da sarı madde olarak adlandırılmaktadır. Bu yanetki dutasterid kullanımında, finasterid kullanımına oranla çok daha fazla bildirilmiştir.)

Karaciğer yağlanması ve karaciğer enzimlerinin yükselmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Dutasterid, yarılanma ömrü finasteride göre çok daha uzun olan bir ilaçtır. Bu yüzden, uzun süre dolaşımda kalması birçok insanda karaciğeri yorabilmekte ve karaciğer enzim değerlerini yükselterek, alkolden bağımsız olarak karaciğer yağlanmasına sebebiyet verebilmektedir.

Cilt kuruluğu ve cilt yaşlanması[değiştir | kaynağı değiştir]

Belli miktarda sebum salgısı sağlıklı bir cilt için çok gereklidir. Sebum salgısı DHT'nin kontrolü altındadır. DHT azaldığı ya da hiç olmadığı zaman, sebum salgılanamayacak ya da yetersiz düzeyde salgılanacak ve bu durum cilt kuruluğuna ve hatta nemsiz kalan cildin erkenden kırışıp yaşlanmasına yol açacaktır.

Kas performansında/sertliğinde/gücünde azalma[değiştir | kaynağı değiştir]

Her ne kadar kas üstünde anabolik etkiyi sağlayan androjen testosteron olsa da, DHT'nin azaldığı ya da hiç olmadığı durumlarda kasların kıvrımlılığı, sertliği ve güçlülüğünün bariz bir biçimde azaldığı bilinen bir gerçektir. Testosteron'dan çok daha güçlü bir androjen hormon olan DHT'nin kasa olan olumlu etkisi, testosterondan az değildir ancak kasa olan faydası mekanizma açısından testosteron'dan daha farklıdır.

Teratojenik etkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Erkek fetus gelişiminde teratojenik etki gösterilmiştir. 5-alfa redüktaz eksikliği benzeri bir etki yapmaktadır.Çünkü tip 2 DHT sentezi bloke edilmektedir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ The importance of dual 5alpha-reductase inhibition...[J Am Acad Dermatol. 2006] - PubMed Result
  2. ^ Şablon:ClinicalTrialsGov
  3. ^ Sound bites for NCE Entries into Phase III