Doğu Çerkesleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Doğu Çerkesleri
Адыгэхэр
Kabardin dance.jpg
[Dans eden Kabardey Çerkesleri
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Rusya Rusya
Türkiye Türkiye
Diller

Doğu Çerkesçesi, Rusça, Türkçe

Din

çoğu Sünni İslam, azı Hristiyan

İlgili etnik gruplar

Kabardeyler, Besleneyler

Doğu Çerkesleri ya da Doğu Adığeleri (Çerkesçe Адыгэхэр), Çerkeslerin doğu kolu olup Doğu Çerkesçesini konuşan ve Rusya Federasyonu'na bağlı Karaçay-Çerkesya ile Kabartay-Balkarya Cumhuriyetlerinde yaşayan ve Çerkes Sürgünü'nde Çarlık Rusyası döneminde Kafkasya'dan Osmanlı İmparatorluğu topraklarına sürülüp tehcir ettirilen ve bugün Türkiye'de diasporayı (хэхэс) oluşturan Kuzey Kafkas halkı. Günümüzde Kafkasya'daki Çerkeslerin çoğu Doğu Çerkesleri azı Batı Çerkesleri iken, diasporada bunun tam tersidir. [1] Kafkasya’da Kuzey Osetya’nın Mozdok bölgesinde yaşayan 3 bin kişilik bir Hıristiyan Kabardey topluluk dışında Çerkeslerin tamamı Sünni Hanefi Müslümandır.[2]

Ana boyu Kabardeyler ile onlardan ayrılan Besleneylerdir. Kabardey-Balkarya ve Karaçay-Çerkesya Çerkeslerinin neredeyse tamamına yakını Kabardeydir. İki Besleney köyü (Beçmızaye ile Kurğokuaye) Krasnodar Krayı'nın Uspensk rayonundadır.[3]

Rusya Federasyonunda resmî kullanımda idarî birimine göre iki ayrı halk olarak kabul edilirler: Karaçay-Çerkesya'dakiler черкесы («çerkesler») ve Kabartay-Balkarya'dakiler кабардинцы («kabardinler»).

Karaçay-Çerkesya Çerkesleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Karaçay-Çerkesya içinde 2010 etnik nüfus sayımına göre Karaçaylar %41,Ruslar %31,6 Çerkezler %11,9'du. Abazalar ise %7,8 idi. Çerkezler ve Abazalar genellikle ülkenin kuzey bölgesinde Abazinsky, Adige-Khablsky, Habezsky bölgelerinde yaşarlar.

Kabartay-Balkarya Çerkesleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Diyasporada Doğu Çerkesçesi konuşanların sayısı az olup Kafkasya'dakiyle ters orantılıdır. Türkiye’deki Çerkesler içinde dillerini en iyi koruyan grup olan Kabardeylerin en yoğun yaşadığı bölge, esas olarak Kayseri ve Sivas’a bağlı köylerin bulunduğu Uzunyayla ile Maraş-Göksun ilçesidir.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Papşu, Murat (2003). Çerkes dillerine genel bir bakış Kafkasya ve Türkiye. Nart Dergisi, Mart-Nisan 2003, Sayı:35
  2. ^ cerkesarastirmalari.org : Adlandırma
  3. ^ Do. Dr. Vınereko Mir. Ülke anne gibidir (Хэгъэгур ным фэд). Адыгэ Хабз, Maykop, 2007