Direktör Ali Bey

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Direktör ali bey sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Tanzimat dönemi tiyatro yazarı. 1844'te İstanbul'da doğdu. Kapu Kethüdalarından Yusuf Cemil Efendi'nin oğludur. Babasının 1863 Eylül'ünde «Şam ve Halep ve Urfa Sancağı Kapu Kethüdalıği»na atandığı belgelerden anlaşılmaktadır. Kethüdalığın Tanzimat yıllarındaki görevi, illerle hükümet merkezi arasındaki haberleşmeyi sağlamaktır. Âli Bey, küçük yaşta Fransızca öğrendi. Müfettiş, mutasarrıf, vali olarak da Irak, Varna, Elâzığ, Trabzon bölgelerini dolaştı, «Direktör Ali Bey» lâkabı ile anılmasına neden olan Düyûnu Umumiye Direktörlüğünde bulundu. Teodor Kasap'ın yayımladığı «Diyojen» mizah gazetesine yazdığı mizahî yazılarla, tiyatro çalışmaları ile tanındı. İstanbul'da öldü (3 şubat). Mezarı Anadolu Hisarı'nda Göksu mezarlığında, babasının ya­nındadır. Şiirleri de vardır. Âli Bey; Tanzimat Tiyatrosu'nda, halk kaynaklarımızdan yararlanan ilk oyun yazarlarımız arasındadır. «Gedikpaşa Tiyatrosu»na çeviri oyunlar hazırlamış, Namık Kemal'le birlikte «Diyojen»e yazılar yazmış, birçok eserin sahneye konulmasına büyük emeği geçmiştir.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kokona Yatıyor (bir perdelik komedi, 1870);
  • Ayyar Hamza (Moliere'den adapte, 1871);
  • Misafir-i İstiskal (komedi, 1872);
  • Geveze Berber (oyun, 1873);
  • Lehçet-ül Hakayik (İlk Türkçe özdeyiş örneklerini içeren[1] mizahî sözlük, 1896);
  • Seyahat Jurnali (gezi notlan, 1897);
  • Letafet (üç perde opera komik, 1897).

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]