Devlet Hatun

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Devlet Şah hatun sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Devlet Hatun
Oğlu Beşinci Osmanlı Padişahı I. Mehmed tarafından Bursa'da inşa ettirilen Devlet Hâtûn Türbesi.
Oğlu Beşinci Osmanlı Padişahı I. Mehmed tarafından Bursa'da inşa ettirilen Devlet Hâtûn Türbesi.
Doğum Devlet
?
Kütahya, Germiyanoğulları Beyliği
Ölüm 1413
Bursa
Yattığı yer Bursa'daki Devlet Hâtûn Türbesi'nde
Din Islam
Ebeveyn(ler)i Germiyanoğlu Süleyman Şah ile Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’in oğlu Sultan Veled’in kızı Abide Mutahhara Hâtûn
Eşi Yıldırım Bayezid
Çocukları Çelebi Mehmed Han, İsa Çelebi,[kaynak belirtilmeli] Mustafa Çelebi (Düzmece),[kaynak belirtilmeli], Büyük Musa Çelebi[kaynak belirtilmeli]

Devlet Hâtûn (Osmanlıca: دولت خاتون) veya Devlet Şah Hâtûn (Osmanlıca: دولت شاه خاتون) ; (doğumu: ? - ölümü: 1413); Yıldırım Bayezid'in Onikinci eşi ve Osmanlı Padişahı I. Mehmet’in öz annesidir.[1]

Hayâtı[değiştir | kaynağı değiştir]

Annesi, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin oğlu Sultan Veled’in kızı Mutahhara Hâtûn; babası Germiyanoğlu Süleyman Şah'tır. [2] 1381 yılında Yıldırım Bayezid'ile evlenmiştir. 1413'te vefat etmiştir.[3] I. Mehmed'in tahta geçtiğini göremediği için Valide Sultan olamadı. Cenazesi Bursa’da yapılan Devlet Hâtûn Türbesi’ne defnedildi.

Yıldırım Bayezid ile evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Karaman ve Osmanlı Devleti gibi iki kuvvetli hükümetin arasında kalmış olan Germiyan Devleti, bu iki hükümetin saldırılarına daima açıktı. Bu tehlikeli vaziyeti gören ve her iki devletle de dostluk ilişkileri iyi olmayan, bilhassa Karaman oğlunun düşmanca tutumundan fevkalade tedirgin olan Süleyman Şah, kızını I. Murad'ın oğlu Yıldırım Bayezid'e vermek isteyerek Edirne'ye bir heyet gönderdi ve kızına çeyiz olarak da en güzel memleketlerini Osmanlılar'a armağan etti. Geri kalanlarının da oğlu II. Yakub Bey'de kalmasını rica etti.[4][5]

Süleyman Şah, ulemadan Cemaleddin İshak Fakih'i bir heyetle I. Murad'a gönderdi. Beraberinde meşhur Germiyan atları, Denizli'nin ak bezleri ve Alaşehir'in kızıl üzümlerinden hediyeler takdim etti.[6] I. Murad bu teklifi kabul etti. Gelini getirmek için Bursa Kadısı Koca Mahmut Efendi ve kapıkullarından Emir-i Alem Aksungur Ağa, Çavuşbaşı Demir Han[7], Yıldırım Bayezid'in dadısı, Kadı Mahmut ve Ak Sungur'ın zevceleri ile üç binden fazla kapıkulu Kütahya'ya gittiler.[8] Bunlardan bazıları çeyiz olarak verilen şehirleri teslim alacak muhafız askerlerden oluşuyordu. Süleyman Şah, düğünün kendisine ait olanını Kütahya'da yaptı. Büyük ziyafetler verildi, hediyeler alındı-verildi ve nihayetinde gelin Ak Sungur ile Bayezid'in dadısına teslim edildi. Çeyiz olarak verilen şehirler teslim edildi ve Osmanlılar da oralar asker yerleştirdiler. Süleyman Şah, çaşnigirbaşısını ve onun zevcesini de beraberinde gönderdi. Çaşnigirbaşı ve zevcesi Devlet Hatun'un ricası üzerine geri dönmeyerek Sultan Bayezid'in hizmetinde kaldılar. Daha sonra kendisi Kütahya'yı terkederek Karahisar'a çekildi.[9] Osmanlılar'ın 1381'de yaptıkları asıl düğün çok gösterişli oldu. Düğüne Mısır hükümdarı ile etraftaki Anadolu hükümdarları davet edildi. Nişan merasiminden sonra Rumeli sıkıntıları dolayısıyla düğün gecikmiştir.[10] Bu izdivaçtan Sultan Çelebi Mehmed doğmuştur.

Devlet Hâtûn Türbesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet Hâtûn'un ecdâdı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Uzunçarşılı, İ.H. Kütahya Şehri, sayfa 48, İstanbul Devlet Matbaası, 1932.
  2. ^ Sâkıb Mustafa Dede, Hâzâ kitab-ı Sefine-yi nefise-yi Mevleviyan
  3. ^ Bursa'da Yeşil Cami civarındaki türbesinin Selçuk tarzındaki mermer kabir taşı ve ayakucu kitabesinde yazılan yazıya göre 816 H. 1413 M.'de vefatı anlaşılır. (İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Kütahya Şehri, İstanbul Devlet Matbaası, 1932, sayfa, 49)
  4. ^ Neşrî, Kitab-ı Cihannüma
  5. ^ Âşıkpaşazâde, Tevârîh-i Âl-i Osman
  6. ^ ...Hemen İshak Fakihi Sültan Murada elçi gönderüp âlâ atlar ve pişkeşler saldı. Ol zamanda Anadoluda altın ve gümüş az olurdu. Muteber olan (Denizli) bezidi. Bir kimseye hil'at kiydirseler olbezden nice hil'atler diktirup hazır dururudu-munhal vaki oldukta giydirirlerdi. Bu İshak Fakih ol bezlerden mübalaga getirmişti. Murat Hana etti, Sultan eğer reva görürsen kızımızı oğlun Sultan Beyazşde karvaşlığa viriyoruz ve birkaç hisarı cihazına tuta virelümki (Kütahya) ve (Simav)ı ve (Eğri göz)ü ve (Tavşanlu) diyicek Sultan Murat dahi hoş ola deyup kabul idüp...(Neşrî, Kitab-ı Cihannüma')
  7. ^ Hadîdî, Tevârih-i Âl-i Osman
  8. ^ Hadidi, "Didi bir gün şehre erkânı devlet, Arusu almaga kimin ola hizmet, Şeh, işittikte baktı saga, sola, Didi miri alem Ak Sungur ağa, Çavuşbaşı Turanhan ağa bile, Sipahtan yarar bin kişiyle, Dahi kadii Bursa pir Efendi, Bile gitmek gerek hatunu, kendi, Suvar olsun bile hem dayi hatun, Ana tabi olup haylı kavatun, Şah emretti Çeri oldu revane, Çeri irişti şahı Germiyane
  9. ^ Sahîh Ahmed Dede, Mecmuat-ü`t-Tevarihi`l-Mevleviyye
  10. ^ Hayrullah Efendi, Tarih-i Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye