Develi

Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. Sayfayı Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Not: Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Kasım 2008 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.

Başlığın diğer anlamları için Develi (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Develi
Kayseri İdari Bölümler Haritası
Harita
Türkiye'de yeri
Bilgiler
İlçe nüfusu:	64.908
Şehir nüfusu:	37.348
Köy ve belde nüfusu:	27.560
Nüfus itibarıyla:	2011
Nüfus Kaynak:	TÜİK
Yüzölçümü:	1887 km²
Nüfus yoğunluğu:	34,69/km²
Rakım:	1330 metre
Koordinatlar	38°23′20,38″N, 35°29′31,3″E
Genel bilgiler
Ülke:	Türkiye
Coğrafi Bölge:	İç Anadolu
İl:	Kayseri
Posta kodu:	38400
Alan kodu:	352
Plaka:	38
Kaymakam:	Enver ÜNLÜ
Belediye başkanı:	Recep ÖZKAN (AKP)
Belediye web sitesi: http://www.develi.bel.tr
Kaymakamlık web sitesi: http://www.develi.gov.tr

Develi, Kayseri ilinin il merkezinden sonraki en büyük yerleşim yeri olup, İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak bölümünde bulunmaktadir. Eski adı Everek'tir. Erciyes Dağı’nın 6 km güneyinde kurulmuştur. Bugünkü sınırları; doğusunda Tomarza İlçesi ve Adana İlinin Tufanbeyli İlçesi, güneyinde Yahyalı İlçesi ile Adana İlinin Saimbeyli ve Feke İlçeleri, batısında Yeşilhisar İlçesi, kuzeybatisinda İncesu İlçesi yer alır. 1926'ya Kadar Kozan'a Bağlı Olan Develi Kozan İlinin 1926'da İlçeye Dönüştürülmesiyle Kayseri'ye Bağlanmıştır

İlçe, Tekir Yaylası güzergâhından Kayseri’ye 45 km İncesu güzergâhından 86 km uzaklıkta olup, Kayseri'nin en büyük ilçesidir. Yüzölçümü 1887 km² olup, deniz seviyesinden yüksekligi 1150 metredir. En büyük dağı Kayseri'nin sembolü durumundaki Erciyes Dağı, Karasivri Dağı, Büyük Kartın (Peri Kartın), Göktepe (Yeşil Tepe), Sümengen (Süvegen) ve Bakır Dağı’dır. En önemli akarsuları Seyhan Nehri'nin en büyük kolu olan Zamantı Irmağı, Develi Çayı (Fenese Suyu), Elbiz ve Köşkpınarı’dır. En önemli gölleri Kurbağa Gölü ile Sultan Sazlığı’dır.

Tarih

Kasabanın tarihi adı Everek olup, Ermenice Averak (ören, harabe) adından Türkçeleştirilmiştir. Develi adı Cumhuriyet döneminde benimsenmiştir.

Tarihi kaynaklara göre Develi M.Ö.2500-2000 yıllarında yaşayan uygarlıkların kültür izlerine rastlanmıştır.Bakır Çağı,Bronz Çağı ile Selçuklu Dönemi arasındaki tarihi süreç içerisinde bir çok uygarlığı içinde barındıran Develi'de,halen bilimsel araştırmalara ihtiyaç vardır.

1071 yılında Türklerin Anadolu'ya girmesiyle Oğuz boylarından Develioğulları Obasının bölgeye yerleştiği bilinmektedir.Selçuklu Sultanı Alparslan'ın yeğeni DEVALİ'nin şimdiki develi bölgesini fethetmesiyle Selçuklu topraklarına eklenmiş olup, beldenin adı DEVELİ olarak kalmıştır. Halen Devali'nin türbesi bulunmaktadır.

Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı topraklarına katılan ilçe Kurtuluş Savaşı sırasında Haçin cephesi gibi önemli mücadelelerin geçtiği bir cephede aktif rol almıştır.

Kurtuluş Savaşı mücadelesinde Kanberli Osman Bey, Osman Çoşkun Bey, Yakup Kenan Bey, Hadi Bey, Paşazade Osman Bey, Op.Dr.Osman Bey, Atıf Bey, Numan Efendi(Kara Müftü), A.Hazım Bey ve Veli Civan Bey gibi kahramanlar da Develilidir.

Böylesi geniş bir tarihi süreç yaşayan ilçede çok önemli tarihi eserler günümüze ulaşmıştır. Bunlar Sivasi Hatun Camii, Devali Türbesi, Seydi Şerif Türbesi, Hızır İlyas Türbesi, Şeyh Ümmi Türbesi, Ebçe Sultan Türbesi, Hamidiye Medresesi, Havadan Külliyesi, Gereme Harabeleri, Çomaklı Yer Altı Şehri, Şahmelik, Ayşepınar, Tombak, Develi ve Gazi, Develi Kasabası Kaya Oyma Mağaraları, Fıraktın Yazılı Kayaları, Öksüt Kalesi gibi nice tarihi eserlerdir.

İklim

İlçede karasal iklim hüküm sürer. Yazları sıcak ve kurak, kışları soguk ve kar yağışlı geçer. Yağışlar daha çok ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde görülür. İlkbahar ve Sonbahar mevsimlerinin sakin ve açık günlerinde kırağı ve don olayı müşahade edilir. Bu olaylar tarımı olumsuz etkiler. Ortalama yağış miktarı 366,6 mm’dir.

İlçe topraklarında genellikle bozkır bitki örtüsü hakimdir. Yüksek kesimlerde yer yer orman alanlarına rastlanılsa da bozkır ve çalılıktır. İlçede meyveciliğe yönelik meyve bahçeleri gelişmiş durumdadır. öksüt Köyünden geçen Zamantı Irmağı

Nüfus

TÜİK ( Türkiye İstatistik Kurumu ) 2009 verilerine göre şehir merkezi nüfusu 36.439, köylerin nüfusu 29.105 olup, toplam nüfus 65.544’dir. Yıllık nüfuş artış hızı şehir merkezinde binde 6.24, köylerde ise -10.72 olup, toplamda ise –2.69 nüfus azalması görülmektedir.Develi dışında başta İstanbul ve Ankara olmak üzere 300.000'den fazla Develili vardır.

Nüfus
Develi
Yıl	Kent Nüfusu	Artış (%)	Köy Nüfusu	Artış (%)	Toplam Nüfus	Artış (%)
1330	17.689	-	-	-	-	-
1518	1.570	-91,12	-	-	-	-
1530	5.289	336,88	-	-	-	-
1878	6.612	125.01	-	-	-	-
1880	16.036	142,53	-	-	-	-
1894	17.519	9,25	17.187	-	34.706	-
1927	9.506	-45,74	-	-	-	-
1935	10.100	6,25	50.600	194,41	60.700	74,90
1940	10.885	7,77	54.518	7,74	65.403	7,75
1945	11.362	4,38	56,660	3,93	68.022	4
1950	11.127	-2,07	59.739	5,43	70.866	4,18
1955	11.610	4,34	30.941*	-48,21	42.551*	-39,96
1960	12.923	11,31	36.826	19,02	49.749	16,92
1965	13.411	3,78	40.748	10,65	54.159	8,86
1970	15.553	15,97	41.478	1,79	57.031	5,30
1975	17.323	11,38	45.412	9,48	62.735	10
1980	22.491	29,83	43.557	-4,08	66.048	5,28
1985	25.944	15,35	43.857	0,69	69.801	5,68
1990	32.961	27,05	39.864	-9,10	72.825	4,33
1997	34.637	5,08	34.903	-12,44	69.540	-4,51
2000	35.084	1,29	35.809	2,60	70.893	1,95
2002	35.420	0,96	36.400	1,65	71.820	1,31
2007	36.121	1,98	29.574	-18,75	65.695	-8,53
2008	36.072	-0,14	29.380	-0,66	65.452	-0,37
2009	36.439	1,02	29.105	-0,94	65.544	0,14
2010	36.708	0,74	28.128	-3,47	64.836	-1,09
Y & G

• Yahyalı ve Tomarza beldeleri ilçe olarak ayrıldığından nüfus fazla düşmüştür.

İdari

İlçe mülki sınırları içerisinde biri merkez olmak üzere 4 kasaba belediyesi, 45 köy ile 5 köye bağlı 7 mezra bulunmaktadır. 25’i ilçe merkezinde 11’i kasabalarda olmak üzere toplam 36 mahalle vardır. Develi 1957 yılından bu yana il olma çabası içerisindedir.

Ekonomi

İlçenin başlıca gelir kaynaklarından biri tarım ve hayvancılık olup; lokomotif iş kolu olan inşaat sektörü de önemli bir yer tutmaktadır. İlçe tarım arazisinin bitki örtüsü ve ekim alanlarına göre dağılımı 49.500 ha Hububat ekimi (buğday, arpa, çavdar, nohut, mercimek, ve fasulye) ayrıca sanayi bitkilerinden şeker pancarı ve ayçiçeği ekilmektedir. Meyve ve sebze üretimi de tarımda önemli sayılabilecek bir paya sahiptir. Epçe, Tombak, Sarıca, Gazi, Karacaviran, Sindelhöyük, Soysallı, Çayırözü, Zile ve Merkez olmak üzere 10 adet Sulama Kooperatifi mevcuttur. Ayrıca merkez, kasaba ve köylerde 10 adet Kalkınma Kooperatifi vardir.

İlçede yoğun olarak koyun ve sığır yetiştiriciliği yanında kanatlı ve tek tırnaklı hayvan yetiştiriciliği de yapılmaktadır.

Geleneksel el sanatları olarak köylerde halıcılık ve Sindelhöyük kasabası ile Yenihayat köyünde hasırcılık yapılmaktadir.

Develi’de Küçük Sanayi Sitesi’nin hizmete girmesi ile Halı Fabrikasının açılması adeta bir dönüm noktası olmuştur. Halen faaliyette bulunan ve ülke çapinda üretim yapan 3 firmada yaklaşık olarak 1600 kişi istihdam edilmektedir. İlçede bol miktarda çinko, kurşun, pomza yatakları mevcuttur. İlçede ayrıca tarım alet ve makineleri imal eden iki firma bulunmaktadır. Bu firmalar ürünlerini yurtiçine ve yurtdışına pazarlamaktadır.

Eğitim

Okuma-yazma oranı %97 civarındadır. Develi'de 69 ilköğretim okulu, Endüstri Meslek Lisesi, Ticaret Meslek Lisesi, Kız Meslek Lisesi, Sağlık Meslek Lisesi, İmam Hatip Lisesi, Anadolu Lisesi,Develi İMKB Anadolu Öğretmen Lisesi, Develi Lisesi, Milli Piyango Anadolu Lisesi ve bir çok yatılı ilköğretim okuluyla 1 İşitme Engelliler Okulu bulunmaktadır. Ayrıca Erciyes Üniversitesi'nin çeşitli fakülteleri de eğitim hizmeti vermektedir. Develi'nin edebiyat tarihinde önemli yer tutan bir çok şahsiyeti vardır. Adına festival düzenlenen 19.yy. halk şairi Âşık Seyrânî, ilâhiyatçı Mustafa Asım KÖKSAL, şair-yazar Nevzat ÜSTÜN, araştırmacı Ahmet GÜRLEK ve Âşık Ali ÇATAK gibi ünlü şahsiyetler Develilidir.

Sosyal

Konutlar genelde yığma, kargir ve betonarme olup, son yıllarda betonarme yapıların sayısı hızla artmaktadır. Yapı kooperatifçiliği ile toplu yaşama geçiş süreci hızlanmıştır.

Halk geleneklerine sıkı sıkıya bağlıdır. İlçe genelinde giyim kuşam çağdaş görünüm arz eder.

Yerleşim yerleri genel olarak toplu halde olup, kış, yaz rahatlıkla ulaşım saglanmaktadır.

İlçede üç önemli fabrika dışında, 1994 yılından itibaren yatırımlar nedeniyle artan fabrika sayısı 1999 yılında 11’e kadar çıkmışken bugün itibariyle 9’a düşmüştür. İş ve çalışma hayatını engelleyen ciddi bir problem bulunmamaktadır.

Sosyo-Kültürel yapılar olarak; bir kapalı spor salonu ile ilçe stadyumu bulunmaktadır. İşyerleri şehrin merkezi kısımlarında genellikle işhanı ve çarşılarda toplandığı görülür.

İlçede 1.Amatör kümede mücadele eden 2, ikinci amatör kümede mücadele eden 2 futbol takımı ilçeyi temsil etmektedir.

Kültürel değerlerin en önemlisi her yıl yapılmakta olan geleneksel Aşık Seyrani Kültür ve Sanat Festivalidir.

Eski Yöneticiler

Belediye Başkanları

• Nayip EFENDİ (1872 - 1877)
• Nayip Mustafa EFENDİ (1878 - 1880)
• Hacı Hasan EFENDİ (1881 - 1882)
• Hacı Parsık AĞA (1882 - 1883)
• Bekir EFENDİ (1891 - 1892)
• Osman Ziya EFENDİ (1893 - 1894)
• Ali EFENDİ (1900 - 1901)
• Mahmut Nedim EFENDİ (1902 - 1903)
• Mahmut EFENDİ (1907 - 1908)
• Feneseli Hacı Hüseyin EFENDİ ()
• Unkapanı Mahmut EFENDİ ()
• Paşazade Osman EFENDİ ()
• Ürgüplü Mahmut EFENDİ ()
• Mahmut BEY ()
• Reşit ( DEVELİOĞLU ) AĞA ()
• Kamberli Osman EFENDİ (1919 - 1921)
• Müsellim DEVELİOĞLU AĞA (1921 - 1923)
• Kamberli Osman EFENDİ (1924 - 1928)
• Osman COŞKUN (1928 - 1930)
• Hadi ERDOĞAN (1930 - 1935)
• Şükrü KAYA (1935 - 1938)
• Mehmet KÖSEOĞLU (1938 - 1941)
• İsmail MAVİ (1941 - 1946)
• Hadi ERDOĞAN (1946 - 1950)
• Ebubekir DEVELİOĞLU (1950 - 1955)
• Hayrettin İSTANBULLU (1955 - 1955)
• Mehmet GÖNENÇ (1955 - 1959)
• Mustafa ARIKAN ( KAYMAKAM ) (1960 - 1961)
• Mehmet ÖZSEÇEN ( KAYMAKAM ) (1961 - 1963)
• Musa Kazım BÖLÜKBAŞI (1963 - 1964)
• Mehmet ÖZDEMİR (1964 - 1968)
• Enver YOLAÇ (1968 - 1973)
• Mehmet ÖZDEMİR (1973 - 1977)
• Ebubekir DEVELİOĞLU (1977 - 1980)
• İbrahim KAYNAK ( KAYMAKAM ) (1980 - 1981)
• Hikmet GÜRYILDIZ ( KAYMAKAM ) (1981 - 1983)
• Mustafa BAŞARAN ( MÜFTÜ ) (1983 - 1983)
• Osman UYSAL ( VETERİNER HEKİM ) (1983 - 1984)
• Salih BOZKURT (1984 - 1987)
• Haluk YALÇIN (1987 - 1989)
• Ertuğrul GÖNENÇ (1989 - 1994)
• Ali AĞCA (1994 - 2004)
• Recep ÖZKAN (2004 - )

Tarihi Şahsiyetler

• Ahmet İslamoğlu
• Aşık Seyrani
• Dev Ali
• Hızır İlyas
• Kabak Şeyh
• Mustafa Asım Köksal
• Nasıf Binbaşıoğlu
• Nevzat Üstün

Yöresel yemekler

• Cıvıklı
• Pırtımpırt
• Pıtpıtı
• Makarna aşı
• Köfte aşı

Dış bağlantılar

• Develi Belediyesi
• Develi Kaymakamlığı