Deniz Ezgisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Sefer Torah'da Deniz Ezgisi

Deniz Ezgisi (veya Meryem Ezgisi, Az Yaşir Moşe, İbranice: שירת הים, Şirat HaYam‎) Eski Ahit'in Çıkış kitabında yer alan bir şiirdir.[1] 20 ve 21. baplarda geçen daha kısa olan ilahi ise Miryam ve diğer kadınlar tarafından söylendi.[2] İddia edildiğine göre bu ezgi, İsrailoğulları Kızıldeniz'i geçip güvenliğe kavuştuğu zaman, denizi geçmeye çalışan Mısır ordularının yıkılmasından sonra ve Kenan topraklarını fethetmeden önce söylendi.

Yahudi dua kitaplarında yer alan bu şiir, her gün sabahları söylenen şahrit duasında tekrarlanır. Bu şiir ayrıca Doğu Ortodoks kanon müziğinin ilk ilahisini oluşturur ve buna Musa Kasidesi veya Ezgisi denir.[3] Roma Katolikleri de bunu ayinlerinde kullanıp buna Musa'nın Ezgisi der ve bu Tesniye'deki "Musa Ezgisi" ile karıştırılmamalıdır.

Köken[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu şiir Beşalah peraşasında yer almaktadır. Tevrat'ta metin basit sütunlar halinde yazılmasına rağmen bu ezgi, Musa Ezgisi ile birlikte, farklı yazılır ve yukarıdaki resimde de görüldüğü üzere kelimeler tuğla dizilişine benzer. Bu diziliş, Kızıldeniz'i ve denizin iki yakasını simgeler.

Tercüme[değiştir | kaynağı değiştir]

Ezginin İbranice/Türkçe tercümesi şöyledir:

Yom Vayyoşa ketubası[değiştir | kaynağı değiştir]

Ketubá del Seten Dia de Pesah (veya כתובה ליום השביעי של פסח - Ketuba Le-yom Ha-şebi`i şel Pesah - Pesah'ın yedinci günü ketubası) Ladino dilinde ayinsel bir şiirdir ve Firavun'un Sazlıklar Denizi'nde yenilgisini anlatır. Başta Türkiye Yahudileri olmak üzere bazı Sefaradlar, bu ezgiyi İbrani takvimine göre Pesah'ın yedinci günü olan 21 Nisan'da söylerler ve bu Yom Vayyoşa yani "Deniz Ezgisi Günü" olarak bilinir. Yahudi geleneğine göre, bu gün Firavun'un ordusunun Sazlıklar Denizi'nde boğulduğu gündür ve İsrailoğulları bu ezgiyi zafere şükranlık amacıyla söylediler.

Bir ihtimale göre metine ketuba (evlilik belgesi) denmesinin sebebi geleneksel olarak Tanrı ile Yahudi halkının ilişkisinin bir evlilik olarak tasvir edilmesidir ve Kızıldeniz'in yarılması bu birliktelikteki önemli kilometretaşlarından biridir. En nihayetinde "evlilik" bundan 42 gün sonra Sina Dağı'nda gerçekleşti.

Bu Ladino şiirinin ezgisi (metnin diğer kısımlarıyla birlikte) Isaac Levy'nin Anthology of Sepharadic Hazzanut eserinde bulunur.[5]

Bilimadamlarının yorumları[değiştir | kaynağı değiştir]

Belgesel hipoteze göre Deniz Ezgisi önceleri bağımsız bir metindi fakat sonradan Yahvist kaynağa ve ardından Tevrat'a eklendi.

Bu teoriye göre, metnin orijinalinde muhtemelen daha da çok bilgi bulunur. Bu metnin Elohist kaynağa eklendiği de görülür fakat derlendikten sonra Elohist kaynaktan sadece ilk iki satır alındığı ve geri kalanının Yahvist kaynaktan geldiği görülür.

Bazı bilimadamlarına göre ise de,[6] ezgide Edom, Moav ve Filist yerlilerinden bahsedildiği için, olaylar Mısır'dan ziyade Şeria Nehri yakınlarında gerçekleşen başka bir olayı anlatmaktadır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Çıkış 15:1-18
  2. ^ Çıkış 15:20-21
  3. ^ The Psalter According to the Seventy (1987). Boston: Holy Transfiguration Monastery. ISBN 0-943405-00-9.
  4. ^ This section is called the Mi Chamocha (İbranice: מִי-כָמֹכָה‎) and is song in congergations.
  5. ^ Isaac Levy's Anthology of Sepharadic Hazzanut (Antologiya shel Hazzanut Sefaradit, 1965), vol. on the Three Festivals, p. 409, #335.
  6. ^ e.g. James Kugel, The Bible as it Was.