Dede Korkut hikâyeleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Dede Korkut hikâyeleri (Hakaniye Türkçesi:Kitab-ı Dedem Korkut Alâ Lisan-ı Tâife-i Oğuzhan), Oğuz Türklerinin en bilinen epik destanlarındandır. Bu türün ilk örnekleri 15-16. yüzyılda yazıya geçirilmiştir. Dede Korkut Kitabındaki hikâyeler tarih boyunca dilden dile, anlatıcıdan anlatıcıya aktarılan bir sözlü gelenek ürünüdür. Bu süreç içerisinde değişikliklere uğrayan hikâyeler 16. yüzyılda yazıya geçirilmişlerdir.

Dede Korkut, Kırım Tatarı^{[kaynak belirtilmeli]} olup, destanların ilk anlatıcısıdır. Dede Korkut, hikâyelerinde veli bir kişi olarak ortaya çıkar. Oğuzlar önemli meseleleri ona danışırlar. Keramet sahibi olduğuna inanılır. Gelecekten haberler verdiği söylenir. Ozan ve kamdır. Oğuzname’de, Dede Korkut’un 295 yıl yaşadığı ve peygamber Muhammed’e elçi olarak gönderildiği anlatılmaktadır. Oğuz Han’a vezirlik yapmış olduğu da bilinir. Kopuz çalıp, hikmetli sözler söyler. Kopuzuna da kendine duyulduğu gibi saygı duyulur.

Konu başlıkları 1 Dede Korkut Destanlarında Yer Alan Eski Türk Gelenekleri 2 Destanlardan günlük hayata 3 Destanlar 4 Dış bağlantılar

[değiştir] Dede Korkut Destanlarında Yer Alan Eski Türk Gelenekleri

[değiştir] Destanlardan günlük hayata

Destanlarda geçen bazı öğütler atasözü olarak Türkçeye sonradan girmiştir.

• Ecel vakti ermeyince can çıkmaz.
• Çıkan can geri gelmez.
• Yığılı malın mülkün olsa da nasibinden fazlasını yiyemezsin.
• Kara eşek başına gem vursan katır olmaz, hizmetçiye elbise giydirsen hanım olmaz.
• Yalan söyleyip kurtulunca, kendini uyanık mı sanıyorsun asıl uyanıklar kendini kandırmayanlardır.

[değiştir] Destanlar

Yüz temel içinde yer alan Dede Korkut Kitabı; Dresten yazması kısa bir giriş ve 12 öyküden oluşur. Öyküler sırasıyla:

1. Dirse Han Oğlu Boğaç Han
2. Salur Kazan'ın Evi Yağmalanması
3. Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrek
4. Kazan Bey Oğlu Uruz'un Tutsak Olması
5. Duha Koca Oğlu Deli Dumrul
6. Kanlı Koca Oğlu Kanturalı
7. Kazılık Koca Oğlu Yegenek
8. Basat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi
9. Begin Oğlu Emren
10. Uşun Koca Oğlu Segrek
11. Salur Kazan'ın Tutsak Olup Uruz'un Çıkarması
12. İç Oğuz Dış Oğuz'un Asi Olup Beyrek'in Ölmesi

Vatikan yazmasında kısa bir giriş ve altı öykü vardır: 1 Hikayet-i Han Oğlu Boğaç Han 2 Hikayet-i Bamsı Beyrek 3 Hikayet-i Salur Kazan'ın Evi Yağmalanduğudur 4 Hikayet-i Kazan Begün Oğlu Uruz Han Tutsak Olduğudur 5 Hikayet-i Kazılık Koca Oğlu Yegenek Bey 6 Hikayet-i Taş Oğuz İç Oğuz'a Asi Olup Beyrek Vefatı

[değiştir] Dış bağlantılar

• TRT arşivinden
• Cagribeykantura Arsivinden[1]