De Moivre formülü

Vikipedi, özgür ansiklopedi

De Moivre formülü 18. yüzyıl Fransız matematikçisi Abraham de Moivre anısına isimlendirilmiş ve herhangi bir karmaşık sayı (özellikle herhangi bir gerçel sayı x ve herhangi bir tamsayı n) için şu ifadenin geçerli olduğunu önerir:

$\left(\cos x+i\sin x\right)^n=\cos\left(nx\right)+i\sin\left(nx\right).\,$

Bu formülün önemi (burada önünde i sanal birim ifade ile verilmiş olan) karmaşık sayılar ile trigonometri arasındaki bağlantıyı açıklamasındadır.

Bu formülde "cos x + i sin x" bazan "cis x" olarak kısaltılabilir.

Formülün sol tarafi binom teoremi kullanarak açılıp gerçel kısmına ve sanal kısmına yeni şekil verilirse, cos(nx) ve sin(nx) için yalnızca sin(x) ve cos(x) kullanan uygulamalı matematikde çok önemli ifadeler elde edilir.

Bu formülün diğer bir uygulaması ise De Moivre sayısı adı verilen birimin köklerini (yani 1in köklerini) karmaşık sayılar (yani zⁿ = 1 ise zkarmaşık sayıları) ile ifade edilmesini sağlamasıdır

Tarihi olarak başka şekilde isbat edilmekle beraber, de Moivre'in formülü Euler'in formülünü kullanarak hemen şöyle isbat edilebilir:

$e^{ix} = \cos x + i\sin x\,$

ve üstel yasaya göre

$\left( e^{ix} \right)^n = e^{inx} .\,$

O halde Euler'in formülü ile,

$e^{i(nx)} = \cos(nx) + i\sin(nx)\,$ .

olur.

Konu başlıkları

1 Endüksiyon ile isbat
2 Kosinus ve sinus için tek tek formüller
3 Genelleştirme
4 Uygulamalar
5 Ayrıca bakınız
6 Dış bağlantılar

[değiştir] Endüksiyon ile isbat

Üç değişik hal ele alınabilir:

Eğer n > 0 ise, matematiksel endüksiyon ile şöyle ilerliyebiliriz.

Eğer n = 1 ise, sonuç açıkca geçerlidir. Hipotezimiz icin, sonucun bir tamsayı olan k için geçerli olduğunu varsayalım. Yani varsayımız şu olsun:

$\left(\cos x + i \sin x\right)^k = \cos\left(kx\right) + i \sin\left(kx\right). \,$

Şimdi n = k + 1 halini ele alalim:

$\begin{alignat}{2} \left(\cos x+i\sin x\right)^{k+1} & = \left(\cos x+i\sin x\right)^{k} \left(\cos x+i\sin x\right)\\ & = \left[\cos\left(kx\right) + i\sin\left(kx\right)\right] \left(\cos x+i\sin x\right) &&\qquad \mbox{enduksiyon hipotezine gore}\\ & = \cos \left(kx\right) \cos x - \sin \left(kx\right) \sin x + i \left[\cos \left(kx\right) \sin x + \sin \left(kx\right) \cos x\right]\\ & = \cos \left[ \left(k+1\right) x \right] + i\sin \left[ \left(k+1\right) x \right] &&\qquad \mbox{ trigonometrik ozdesliklere gore} \end{alignat}$

Bundan, eğer sonucun, n = k için geçerli olması halinde, n = k + 1 için de geçerli olduğu anlamına varılır. Öyle ise, matematik endüksiyon prensipine göre, tüm pozitif tamsayılar için (yani n≥1 için) bu sonuç geçerli olur.

Eğer n = 0 ise, $cos(0 x) + i sin(0 x) = 1 + i 0 = 1$ olduğu için ve konvansiyonel olarak $z 0 = 1$ olarak verildiği için, bu formül geçerlidir.

Eğer n < 0 ise, n = -m olduğu zaman bir pozitif tamsayı m ele alsın. O halde

$\begin{align} \left(\cos x + i\sin x\right)^{n} & = \left(\cos x + i\sin x\right)^{-m}\\ & = \frac{1}{\left(\cos x + i\sin x\right)^{m}}\\ & = \frac{1}{\left(\cos mx + i\sin mx\right)}\\ & = \cos\left(mx\right) - i\sin\left(mx\right)\\ & = \cos\left(-mx\right) + i\sin\left(-mx\right)\\ & = \cos\left(nx\right) + i\sin\left(nx\right). \end{align}$

Böylelikle, teorem nin tüm tamsayı değerleri için geçerlidir.

[değiştir] Kosinus ve sinus için tek tek formüller

Karmaşık sayıların eşitliğini gösterdiği için bu denklemin hem gerçel kısımları hem de sanal kısımları ayrı ayrı birbirine eşit olmalıdır. Eğer x (ve bundan dolayı $cos x$ ve $sin x$ ) gerçel sayılar ise, o zaman bu kısımların özdeşlikleri (taraf değiştirilerek) şöyle yazılabilir:

$\begin{alignat}2 \cos(nx)&=\sum_{i=0}^{\lfloor n/2\rfloor}{\tbinom{n}{2i}}(-1)^i(\cos{x})^{n-2i}(\sin{x})^{2i}& &=\sum_{i=0}^{\lfloor n/2\rfloor}{\tbinom{n}{2i}}(\cos{x})^{n-2i}((\cos{x})^2-1)^i\\ \sin(nx)&=\sum_{i=0}^{\lfloor (n-1)/2\rfloor}{\tbinom{n}{2i+1}}(-1)^i(\cos{x})^{n-2i-1}(\sin{x})^{2i+1}& &=(\sin{x})\sum_{i=0}^{\lfloor(n-1)/2\rfloor}{\tbinom{n}{2i+1}}(\cos{x})^{n-2i-1}((\cos{x})^2-1)^i\\ \end{alignat}$

Bu denklemler xin karmaşık değerleri için geçerlidir. Buna neden, her iki tarafın da x in holomorf fonksiyonları olması ve gerçel eksende birbiriyle çakışan bu şekildeki iki fonksiyonun karmaşık düzeyde de mutlaka birbiriyle çakışması gereğidir.

Bu denklemlerin örnek ifadeleri olarak $n = 2$ ve $n = 3$ için şu sonuçlar çıkarılır:

$\begin{alignat}2 \cos(2x) &= (\cos{x})^2 +((\cos{x})^2-1) &&= 2(\cos{x})^2-1\\ \sin(2x) &= 2(\sin{x})(\cos{x})\\ \cos(3x) &= (\cos{x})^3 +3\cos{x}((\cos{x})^2-1) &&= 4(\cos{x})^3-3\cos{x}\\ \sin(3x) &= 3(\cos{x})^2(\sin{x})-(\sin{x})^3 &&= 3\sin{x}-4(\sin{x})^3\\ \end{alignat}$

$cos(n x)$ için formülün sağ tarafı gerçekte $cos x$ değerli Çebişev polinomu olan $T n$ ifadesinin n(cosx) değeridir.

[değiştir] Genelleştirme

Bu formül yukarıda verilen hallerden daha geniş hallerde de geçerlidir. Eğer z ve w karmaşık sayılarsa, o halde

$\left(\cos z + i\sin z\right)^w$

bir çokludeğerli fonksiyon olur ve

$\cos (wz) + i \sin (wz)\,$

ise bir çokludeğerli fonksiyon olmaz. Böylece

$\cos (wz) + i \sin (wz) \,$ ifadesi sunun bir parcasidir $\left(\cos z + i\sin z\right)^w\,$ .

1 in küpköklerinin karmaşık düzeyde gösterimi.

[değiştir] Uygulamalar

Bu formül bir karmaşık sayı için ninci kökleri bulmak için kullanılabilir. Eğer $z$ bir karmaşık sayı ise bu polar koordinatlı olarak şu şekilde yazılabilir:

$z=r\left(\cos x+i\sin x\right),\,$

O halde

$z^{{}^{\frac{1}{n}}}= \left[ r\left( \cos x+i\sin x \right) \right]^ {{}^{\frac{1}{n}}}= r^{{}^{\frac{1}{n}}} \left[ \cos \left( \frac{x+2k\pi}{n} \right) + i\sin \left( \frac{x+2k\pi}{n} \right) \right]$

olur. Burada $k$ tamsayıdır. $z$ için $n$ tane değişik kök bulmak için $k$ nin $0$ den $n - 1$ e aralığını incelemek gerekir.

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Dış bağlantılar

Abramowitzm,M. ve Stegun,I.A. (1964) Handbook of Mathematical Functions, New York, Dover Publications, say. 74 (ISBN 0-486-61272-4) İngilizce.
De Moivre's Theorem for Trig Identities haz.: Michael Croucher, Wolfram Gösterim Projesi İngilizce.

De Moivre formülü

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Konu başlıkları

[değiştir] Endüksiyon ile isbat

[değiştir] Kosinus ve sinus için tek tek formüller

[değiştir] Genelleştirme

[değiştir] Uygulamalar

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Dış bağlantılar

Görünüm

Kişisel aletler

gezinti

katılım

Ara

Araçlar

Diğer diller