Damal

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Damal, Ardahan sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°21′K 42°50′D / 41.35°K 42.833°D / 41.35; 42.833

Damal
—  İlçe  —
Damal.JPG
Ardahan in Turkey.svg
Ülke Türkiye
İl Ardahan
Coğrafî bölge Doğu Anadolu
Yönetim
 - Kaymakam Mehmet Nuri Çetin[1]
 - Belediye başkanı Gülcemal Fidan[2] (CHP)
Rakım 2.100 m (6.890 ft)
Nüfus (2013)[3]
 - Toplam 5,897
 - Kır 2,687
 - Şehir 3,210
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İnternet sitesi: www.damal.gov.tr

Damal, Ardahan ilinin bir ilçesidir. İlçe merkezi ve buna bağlı bütün köylerde Dadali Türkmenleri yaşamaktadır.[4][5]

Damal, dağlarında beliren Atatürk silüeti ile ünlüdür. Her yıl Haziran ayının 15 ile Temmuz ayının 15'ine kadar saat 18’den itibaren Karadağ sırtlarında Atatürk’ün bu silueti net olarak yaklaşık 20 dakika izlenmektedir.

Ardahan'da bu tarihlerde Atatürk'ün İzinde-Gölgesinde Damal Müzik Şenlikleri düzenlenmektedir.

2001 senesinde Japonya`da düzenlenen en iyi yerel kıyafetler yarışmasında, Damal Halk Eğitim müdürlüğü usta öğreticilerinin yaptığı, ilçenin adıyla özdeşleşen Damal Türkmen Bebeği birinci seçilmiştir.

Cumhuriyetin ilanından sonra Damal, nahiye olarak 21 köyle birlikte Kars'ın Posof İlçesine bağlanmıştır. Damal 1954-1958 tarihleri arasında Kars'tan ayrılarak Ardahan İlçesine bağlanmıştır. Hanak Nahiyesinin 1958 tarihinde İlçe statüsüne getirilmesi sonucu köyleriyle birlikte Hanak İlçesine bağlanmış, 1972 yılında belediye kurularak kasaba statüsüne dönüşmüştür. 1992 yılında Ardahan'ın il olması ile Damal da ilçe konumuna getirilmiştir.

İlçede günümüze gelebilen eserler arasında; Seyitören Köyü Kızlar Kalesi, Otağlı Köyü Gacibe Kalesi, Üçdere Köyünde yıkılmış durumda olan Karanlık Kale ve Çala Manastırı vardır. Konuksever Mahallesinde bulunan kilise ve Obrucak Köyü içerisinde bulunan anıt mezar bulunmaktadır.

Coğrafî konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Damal ilçesi, Ardahan ile Posof ilçesi karayolu üzerinde kurulmuştur. İlçe batı ve güneyde Hanak ilçe sınırı, doğuda Çıldır ilçe sınırı ve Gürcistan sınırı, kuzeyde de Posof ilçe sınırı ile çevrilidir. Arazi engebeli olup her tarafı tepelerle çevrili, yılın 7 ayı karlarla kaplı kuzey batısında kar ve dumanıyla ünlü Ilgar Dağı (2918 m), doğusunda Sivridağ (2885 m) ve Keldağ’ın (3033 m) yer aldığı tipik bir Doğu Anadolu ilçesidir.

İlçenin yüz ölçümü tahmini olarak 280 km²'dir. İlçenin suyu Ilgar Dağından alınan Patpat adı verilen membadan temin edilmektedir. Yeni geliştirilen diğer bir su kaynağı da Araplar mevkiindeki Harun’un yataklarıdır.

Yörede karasal iklim hüküm sürmektedir. Yağış ülke ortalamasının altındadır. Kışın -30 dereceye düşen soğuk, yöreyi olumsuz etkilemektedir. Rakım ilçe merkezinde 2.200, yaylalarda 2.500 metreyi bulmaktadır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
2000[6] 8.677 2.571 6.106
2007[7] 7.606 4.450 3.156
2008[8] 7.108 3.882 3.226
2009[9] 6.977 3.804 3.173
2010[10] 6.737 3.672 3.065
2011[11] 6.544 3.601 2.943

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçeni ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Bunun yanı sıra büyük kentlere mevsimlik işçilik için gidiş de gelir kaynakları arasındadır.

Karasal iklimin hüküm sürmesi, kışın sert ve uzun geçmesi nedeniyle sebze, bağ ve bahçe ziraatı yapılamamaktadır.

İlçe genelinde ekilir biçilir arazi toplamı 73.735 dekar olup bunun %34.8'inde arpa, % 19,4'ünde çavdar, % 8'inde buğday, % 1,85 inde yem bitkileri ve çok az miktarda yulaf ve patates üretimi yapılmaktadır.

İlçede bitki florası çok kaliteli bal üretimine müsait olmasına rağmen arıcılık sadece köylerde bir yan gelir olarak yapılmaktadır.

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaymakam
  2. ^ Bel. Başkanı
  3. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVahWXM. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  4. ^ Kalafat, Yaşar (2007), “Karşılaştırmalı Dadali Türkmen Halk İnançları”, GAP Bölgesinde Alevi Bektaşi Yerleşmeleri ve Şanlıurfa Kültür Mozayığında Kısas Uluslar arası Sempozyum Bildirileri, 25–27 Mayıs 2007 Şanlıurfa, Cem Vakfı, İstanbul, sayfa: 209-215.
  5. ^ Dadalı Türk Halk İnançları & kendi sitesindeki tekrarı (17.01.2008)
  6. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1SvCWP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3ISROg. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCUYeiy. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEVy29U. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGAKOAT. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHMiPa2. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.