Damal, Ardahan
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Tanınır: "Petereke" | |
| Yeri | |
|---|---|
 |
|
| İdari Yapı: ilçe | |
| Bağlı: il | Ardahan |
| Özellikleri | |
| Alanı | |
| Toplam | km² |
| Rakımı | 2200 m |
| Nüfus | |
| () | |
| Merkez | 6000 |
| Alan kodu: 0478 | |
| Plaka kodu: 75 | |
Damal Ardahan ilinin bir ilçesidir.İlçe Orta Asya kökenli ve tamami olmamakla beraber Bektaşi Türkmen'lerden oluşmaktadır. Tek bir köyü İkizdere(Nunus) ise Sünni Türk'lerden oluşmaktadır. Damal Dağları'nda beliren Atatürk silüeti ile ünlüdür. Her yıl Haziran ayının 15 ile Temmuz ayının 15’ine kadar saat 18’den itibaren Karadağ sırtlarında Atatürk’ün bu silueti net olarak yaklaşık 20 dakika izlenmektedir.[1] Ardahan'da bu tarihlerde Atatürk'ün İzinde-Gölgesinde Damal Müzik Şenlikleri düzenleniyor. Halk Eğitim etkinliklerinin yoğun olduğu ilçemizde bu alanda dünya çapında bir de başarı elde edilmiştir. 2001 senesinde Japonya`da düzenlenen en iyi yerel kıyafetler yarışmasında, Damallı Halk Eğitim öğrencilerinin yaptığı "Damal Türkmen Bebeği" birinci seçilmiştir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Tarihi
Tarihi seyir içinde Damal, Türkmenler'den önceki adı “Petereke” dir, Türkmenlerin yurdu olduktan sonra ormanlık olan yörede çam ağacını orta direk yaparak taş ve topraktan basit damlar (evler) yapan Türkmen ustaları çadırda yaşayanlara ve konar göçer hayat sürenlere "gelin dam alın“ diyerek Damal adını ortaya çıkarmışlardır.
Damal, eski tarihlerde Kafkaslardan Orta Asya'ya ve Avrupa ya gidip gelenler için uğurlama ve konaklama yeri olmuştur.
Bir çok kez yöre el değiştirmiş, Medler, Persler, Romalılar, Bizanslar, sonraki yıllarda Gürcü, Ermeni ve Rus işgallerine uğramış Çıldır eyaletine bağlı sancak beyliği olarak idare edilmiş.
Daha sonra XV.yy 'da Türkmenler Damal' a yerleşmişler. Damal'da "geliyorum, gidiyorum, konuşuyorum" vb. İstanbul şivesine yakın bir Türkçe ile konuşulur.
Damal, 1972 yılına kadar üç Damal olup ; Aşağı Damal, Yukarı Damal ve küçük Damal olarak adlandırılıp bağımsız köylerdi.
Üç köyün (A. Damal, Y. Damal, K. Damal) birleşmesi ile belediye kurulur ve kasaba statüsüne kavuşur 1992 yılında Ardahan'ın İl olması ile ilçe olan kasabamız da idari kademelenmede Ardahan iline bağlı ilçe olur Hanak ilçesinden ayrılır. Damal'a bağlı köyler, Kalenderdere, Aşağıgündeş, Yukarıgündeş, Seyitören, Tepeköy, Otağlı (Erzade), Dereköy, Burmadere (Sors), Obrucak (Çikora), Üçdere (Samıtha), İkizdere(Nunus), Eskikılıç (Kirpeşen) köyleri ile Çaybaşı, Konuksever, Serhat Mahallelerinden oluşmaktadır.
Ancak, 2005 yılında belediye başkanı Gülcemal FİDAN'ın çalışmalarıyla Mahalle sayısı üçten sekize çıkmıştır. Obrucak, Üçdere, Kalenderdere, Aşağıgündeş ve Yukarıgündeş köyleri Damal Belediyesinin Mahalleleri olmuştur. Böylece il merkezinde Göle ilçe merkezinden sonra merkez nüfusunun en çok olduğu ilçe olmuştur yaklaşık Damal ilçesinin nüfusu(merkez) 6000 (altı bin) olmuştur.
[değiştir] Şuanki Yöre Halkının Bölgeye Yerleşmesi
Tarihçesi; Yöre kamill :D halkı, diğer yörelerde de bahsedildiği ve bilindiği üzere Orta Asya kökenlidir. Hazar denizinin güneyinden geçerek İran-Horasan şehrine yerleşmişlerdir. Buradaki kargaşa yüzünden bir kez daha coğrafya değiştirmek zorunda kalmış ve Anadolu’ya göç ederek Çukurova ve yöresine yerleşmişlerdir. Daha sonra Osmanlı devleti ile bazı sürtüşmelere düşmesi yüzünden tekrar Orta Asya’ya dönmek üzere Damal bölgesine gelmişlerdir. Bazıları burayı emniyetli ve sakin görüp bu bölgede kalmışlar, bazıları ise göçlerine devam etmişlerdir. Bu yerleşim takriben 1600 yıllarında olmuştur. Etnik olarak Türkmen vatandaşlarımızın yoğun olduğu ilçemizde Bektaşilik inancıda büyük bir oranla benimsenmiştir.
Tarihleri itibariyle;
- 93 Harbi döneminde Sovyetler hakimiyetinde kalmış ve o dönem çok sıkıntılar çekilmiştir.
- Cumhuriyet döneminde nahiye olarak Posof ilçesine bağlanmıştır.
- 1956 yılında Ardahan ilçesine bağlanmış,iki yıl sonra 1958 de Hanak nahiyesinin ilçe olması nedeniyle Hanak ilçesine bağlanmıştır.
- 1972 tarihinde belediyesi kurulmuş 3 Haziran 1992 tarihine kadar kasaba olarak kalmıştır. 3 Haziran 1992 tarih ve 21247 mükerrer sayılı resmi gazete ile ilçe olması kararlaştırılmıştır.
[değiştir] Coğrafyası
Damal ilçesi, Ardahan ile Posof ilçesi karayolu üzerinde kurulmuştur. İlçe batı ve güneyde Hanak ilçe sınırı, Doğuda Çıldır ilçe sınırı ve Gürcistan sınırı, Kuzeyde Posof ilçe sınırı ile çevrilidir. Arazi engebeli olup her tarafı tepelerle çevrili, yılın 7 ayı karlarla kaplı kuzey batısında kar ve dumanıyla ünlü Ilgar Dağı (2918 m), doğusunda Sivri dağı (2885 m) ve Keldağ (3033 m)’ın yer aldığı tipik bir Doğu Anadolu İlçesidir.
İlçenin yüz ölçümü tahmini olarak 280 km2 dir. İlçenin suyu Ilgar dağı’ndan alınan Patpat adı verilen membadan temin edilmektedir. Yeni geliştirilen diğer bir su kaynağı da Araplar mevkiinde ki Harun’un yatakları’dır.
Yörede karasal iklim hüküm sürmektedir. Yağış ülke ortalamasının altındadır. Kışın -30 dereceye düşen soğuk, yöreyi olumsuz etkilemektedir. Rakım ilçe merkezinde 2200, yaylalarda 2500 metreyi bulmaktadır.
[değiştir] Kaynakça
[değiştir] Dış bağlantı
[değiştir] İlçeye bağlı köyler
- Aşağıgündeş Ata mah.
- Burmadere
- Dereköy
- Eskikılıç (eski adı Kirpeşen)
- İkizdere
- Kalenderdere Kalender mah.
- Obrucak cumhuriyet mah.
- Otağlı
- Seyitören
- Tepeköy
- Üçdere
- Yukarıgündeş Mustafa Kemal mah.
|
Ardahan ilinin ilçeleri |  |
|---|---|---|
 |
Bu madde, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir. Maddeyi Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Bu madde Haziran 2007 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir. |
 |
İlçe ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
