14. Dalay Lama

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Dalay Lama sayfasından yönlendirildi)

Atla: kullan, ara

Dalay Lama veya Dalai Lama (Tibetçe: taa-la’i bla-ma; Çince: 达赖喇嘛 / 達賴喇嘛, Pinyin: Dálài Lǎmā), Tibet'in ruhani dini lideri.

Konu başlıkları

1 Hayatı
2 WikiLeaks
3 Kaynakça
4 Ayrıca bakınız
5 İlgili filmler
6 İlgili medya
7 Resim galerisi
8 Dalai Lamalar
9 Notlar

[değiştir] Hayatı

14. Kutsal Dalai Lama, 6 Temmuz 1935'de kuzeydoğu Tibet'de dünyaya gelmiş, uzun aramalar sonucunda iki yaşındayken gösterdiği mucizelerle 13. Kutsal Dalai Lama'nın reenkarnasyonu olarak tanınmıştır. Ekim 1939'da Tibetin kutsal şehri Lhasa'ya yerleşmiştir.

1949'da yeni kurulan Çin Halk Cumhuriyeti hükümeti Tibet'i işgal etmeye başlayınca genç yaşına rağmen ulusal kabine başkanlığı görevini de üstlenmek durumunda kalan Kutsal Dalai Lama dokuz yıl boyunca Çinli işgalcilere karşı barışçıl, şiddet karşıtı bir politika izlemiş, fakat Çin hükümeti giderek artan bir şiddetle kendilerine direnen savunmasız onbinlerce Tibet'liyi katletmiştir. Çinlilerin kutsal şehir Lhasa'yı kuşatmaya almaya başlamasıyla, Hindistan başbakanı Nehru'nun daveti üzerine Kutsal Dalai Lama barışçıl mücadeleyi sürdürmek üzere himalayaları aşarak 31 mart 1959'da Hindistan'a geçiş yapmıştır.

Kutsal Dalai Lama ile birlikte yaklaşık 80.000 Tibetli Hindistan'a geçiş yapmış ve buradan Hindistan'ın değişik yerlerine, Nepal, Bhutan ve dünyanın değişik yerlerine mülteci olarak yerleşmiştir (Çin yönetiminden kaçabilenler bugün hala geçiş yapmaktadır).

Kutsal Dalai Lama, barışçıl politikaları ve Tibet'in özgürlüğü için şiddet karşıtı mücadelesi nedeniyle 10 Aralık 1989'da Nobel Barış Ödülü almıştır. Kutsal Dalai Lama'nın Sonsuz Şefkat Bodhisatvası'nın bedenli bir ifadesi olduğuna inanılır.

[değiştir] WikiLeaks

Ana madde: Amerika Birleşik Devletleri diplomatik belge sızıntısı

WikiLeaks internet sitesi tarafından ortaya çıkartılan ve Amerika Birleşik Devletleri diplomatik belge sızıntısı olarak adlandırılan belgelere göre ABD'nin Hindistan Elçisine açıklamalarda bulunan Tibet ruhanî lideri Dalay Lama, küresel ısınmanın daha acil ve önemli bir sorun olduğunu belirterek Tibet'teki siyasi çözüm için beş ila on yıl beklenebileceğini dile getirmiştir.^[1]

[değiştir] Kaynakça

^ 16 Aralık 2010 tarihli The Guardian haberi (İngilizce) 17 Aralık 2010 tarihinde erişilmiştir

[değiştir] Ayrıca bakınız

Tibet Budizmi

[değiştir] İlgili filmler

'Tibet'te Yedi Yıl, (İngilizce: Seven Years in Tibet)', (1997) Fragman
'Kundun', (1997) Açılış Kapanış

[değiştir] İlgili medya

Dalai Lama: The Soul of Tibet, Klip
TRT2 Kirmizi Hat Ozel - Dalai Lama ile röpörtaj, Klip

[değiştir] Resim galerisi

Tenzin Gyatso, 14. Dalai Lama
Tenzin Gyatso, 14. Dalai Lama
Tibet, Lhasa'daki Potala Manastırı
Khendrup Gyatso, 11. Dalay Lama (1838–1856)
Trinley Gyatso, 12. Dalay Lama (1857–1875)

[değiştir] Dalai Lamalar

Bugüne kadar tanınmış 14 Dalai Lama reenkarnasyonu vardır :

	Adı	Yaşadığı yıllar	Tanındığı yıl	Dalay Lama olduğu yıllar	Tibetçe/Wylie	PRC transcription	Diğer isimleri
1.	Gendun Drup	1391–1474	–	N/A^[1]	དགེ་འདུན་འགྲུབ་ dge ‘dun ‘grub	Gêdün Chub	• Gedun Drub • Gedün Drup • Gendun Drup
2.	Gendun Gyatso	1475–1541	–	1492–1541^[1]	དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ dge ‘dun rgya mtsho	Gêdün Gyaco	• Gedün Gyatso • Gendün Gyatso
3.	Sonam Gyatso	1543–1588	?	1578–1588	བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ bsod nams rgya mtsho	Soinam Gyaco	Sönam Gyatso
4.	Yonten Gyatso	1589–1616	?	1601–1616	ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ yon tan rgya mtsho	Yoindain Gyaco	Yontan Gyatso
5.	Lobsang Gyatso	1617–1682	1618	1642–1682	བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ blo bzang rgya mtsho	Lobsang Gyaco	• Lobzang Gyatso • Lopsang Gyatso
6.	Tsangyang Gyatso	1683–1706	1688	1697–1706	ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ tshang dbyangs rgya mtsho	Cangyang Gyaco
7.	Kelzang Gyatso	1708–1757	?	1720–1757	བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ bskal bzang rgya mtsho	Gaisang Gyaco	• Kelsang Gyatso • Kalsang Gyatso
8.	Jamphel Gyatso	1758–1804	1760	1762–1804	བྱམས་སྤེལ་རྒྱ་མཚོ་ byams spel rgya mtsho	Qambê Gyaco	• Jampel Gyatso • Jampal Gyatso
9.	Lungtok Gyatso	1806–1815	1807	1810–1815	ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་ lung rtogs rgya mtsho	Lungdog Gyaco	Lungtog Gyatso
10.	Tsultrim Gyatso	1816–1837	1820	1822–1837	ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ tshul khrim rgya mtsho	Cüchim Gyaco	Tshültrim Gyatso
11.	Khedrup Gyatso	1838–1856	1840	1844–1856	མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་ mkhas grub rgya mtsho	Kaichub Gyaco	Kedrub Gyatso
12.	Trinley Gyatso	1857–1875	1860	1873–1875	འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ ‘phrin las rgya mtsho	Chinlai Gyaco	Trinle Gyatso
13.	Thubten Gyatso	1876–1933	1878	1895–1933	ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ thub bstan rgya mtsho	Tubdain Gyaco	• Thubtan Gyatso • Thupten Gyatso
14.	Tenzin Gyatso	doğum 1935	1937	1950–bugün (şu anda sürgünde)	བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ bstan ‘dzin rgya mtsho	Dainzin Gyaco