UNESCO Dünya Mirasları
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Dünya Mirası Listesi, UNESCO’ya bağlı Dünya MirasLarı Komitesi tarafından belirlenmiş ve bulundukları ülkenin devleti tarafından korunması garanti edilmiş, tüm dünya için önemli bir değer taşıdığı kabul edilen doğal ve kültürel varlıkların listesidir. Böyle bir liste oluşturmadaki amaç, tüm insanlığın malı olan değerlerin korunmasında uluslar arası işbirliğini mümkün kılmaktır. Düzenli olarak yenilenen listede 2004 yılı itibariyle 134 ülkeye ait 788 varlık bulunmaktadır; bunların 617'si kültürel, 154'u doğal, 23'ü ise kültürel ve doğal varlıktır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Dünya Miras Listesi Amblemi
Dünya Miras Komitesi tarafından korunan varlıklar, Dünya Miras Listesi Amblemi ile gösterilirler. Bu amblem, Belçikalı sanatçı Michel Olyff tarafından yaratılmıştır ve 1978’den beri resmi amblem olarak kullanılmaktadır. Ortadaki kare insan yeteneklerinin ve hayal gücünün sonuçlarını, onu çevreleyen yuvarlak ise doğanın sundukların simgeler ; amblemin yuvarlak oluşu, dünya mirasının küresel olarak korunmasını ifade eder.
[değiştir] Liste Nasıl Oluşturulur?
UNESCO'nun 1972 yılındaki genel konferansında hazırlanan 38 maddelik Dünya Doğal ve Kültürel Mirası Koruma Konvansiyonu'nu imzalayan 175'ten fazla ülkenin korumayı garanti ettikleri aday anıt ve sit arasından Dünya Mirası Kriterlerine uygun bulunanlar listede yer alır.
Konvansiyonu imzalayan ülkeler tarafından seçilen 21 ülke temsilcisinin oluşturduğu Dünya Mirası Komitesi, iki uluslararası kurumdan destek alarak (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi ICOMOS ile Dünya Koruma Birliği IUCN) aday gösterilen değerler arasından seçim yapar ve listeyi oluşturur; komite ayrıca Dünya Mirası Fonu'nu yönlendirerek listedeki değerlerin korunmasını sağlar. Dünya Mirası Listesi, her yıl yeni adayların listeye alınması ve yeni ülkelerin konvansiyonu imzalamasıyla büyümektedir.
[değiştir] Dünya Mirası Listesi Kriterleri
Dünya Miras Listesi'nde yer alma kriterleri düzenli olarak güncellenmektedir ancak listede yer alan her varlığın aşağıdaki kriterlerden en az birine uyması ve özgün olması beklenir:
- Yaratıcı insan dehasının ürünü olması
- Belli bir zaman diliminde veya kültürel mekanda, mimarinin veya teknolojinin, anıtsal sanatların gelişiminde, şehirlerin planlanmasında veya peyzajların yaratılmasında, insani değerler arasındaki önemli etkileşimi göstermesi
- Kültürel bir gelenek veya yaşayan ya da kayıp bir uygarlığın tek veya en azından istisnai tanıklığını yapması
- İnsanlık tarihinin bir veya birden fazla anlamlı dönemini temsil eden yapı tipinin ya da mimari veya teknolojik veya peyzaj topluluğunun değerli bir örneğini sunması
- Bir (veya birden fazla) kültürü temsil eden geleneksel insan yerleşimine veya toprağın kullanımına ilişkin önemli bir örnek sunması ve özellikle bu örneğin, geri dönüşü olmayan değişimlerin etkisiyle dayanıklılığını yitirmesi
- İstisnai düzeyde evrensel bir anlam taşıyan olaylar veya yaşayan gelenekler, fikirler, inançlar veya sanatsal ve edebi eserlerle doğrudan veya maddeten bağlantılı olması
Dünya Mirası Listesi'nden çıkarılma:
- Listede yer almalarına neden olan niteliklerini kaybedecek derecede bozulurlarsa
- Aday gösterilirken karşı karşıya oldukları tehlikelere karşı adaylık dosyasında önerilen önlemleri öngörülen zamanda almazlarsa listeden çıkarılırlar.
[değiştir] Dünya Mirasları Komitesi
Dünya Miras Listesi Komitesi, Dünya Mirası Konvansiyonuna imza atmış ülkelerden 21 tanesinin iki senede bir yapılan seçimlerle belirlenmiş temsilcilerinden oluşur. Yılda bir defa toplanır. Komitenin yıllık toplantısı, o dönem komite üyesi olan ülkelerden birisinde yapılır. Komite, Dünya Mirası Listesine girmeye aday gösterilen değerler arasında seçim yapmaktan ve Dünya Mirası Fonunu yönetmekten sorumludur.
[değiştir] Komite Üyesi Ülkeler
2007-2009 döneminde komitede aşağıdaki 21 ülkenin temsilcisi bulunmaktadır:
| ABD | Avustralya | Bahreyn | Barbados | Brezilya | Çin | Fas |
| İspanya | İsrail | İsveç | Kanada | Kenya | Kore | Küba |
| Madagaskar | Moritius | Mısır | Nijerya | Peru | Tunus | Ürdün |
[değiştir] İstatistikler
142 devlet içerisinde, Dünya Miras Listesinde bulunan 851 yapı bulunmaktadır. Bunların 660'ı kültürel, 166'sı tabii, 25'i ise kültürel ve tabii (karışık) yapılardır. İçerik, beş coğrafik bölgedeye ayrılmıştır: Afrika, Arap Devletleri (Kuzey Afrika ve Orta Doğu), Asya - Pasifik (Avustralya ve Okyanusu içerir), Avrupa ve Kuzey Amerika (Özellikle ABD ve Kanada), Latin Amerika ve Karaipler. Rusya ve Kafkasya, Avrupa ve Kuzey Amerika bölgesinde gösterilir.
Aşağıdaki tablo bölge ve sınıflama dağılımını göstermektedir.
| Bölge | Tabii | Kültürel | Karışık | Toplam | % |
| Afrika | 33 | 38 | 3 | 74 | % 9 |
| Asya, Avustralya ve Okyanusya | |||||
| Avrupa | |||||
| Amerika | |||||
| Toplam | 166 | 660 | 25 | 851 | %100 |
[değiştir] Türkiye'den bu listeye dahil olan yerler
- Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Peri Bacaları (1985'den beri)[1]
- Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (1985)[1]
- İstanbul'daki tarihi yerler (1985)[1]
- Hattuşaş: Hitit Başkenti (1986)[1]
- Nemrut Dağı (1987)[1]
- Hierapolis antik kenti ve Pamukkale (1988)[1]
- Fethiye yakınlarındaki Ksantos ve Letoon antik kentleri (1988)[1]
- Safranbolu ilçesi (1994)[1]
- Truva arkeolojik sitesi (1998)[1]
[değiştir] Bazı listeler
[değiştir] Dış Bağlantılar
- Dünya Mirası Haberleri
- İngilizce:Dünya Mirası Listesi
- Türkiye'den listeye dahil olan ve aday olan yerler Whc.Unesco.org. Erişim: 19 Mayıs 2009 (İngilizce)
[değiştir] Kaynakça
 |
Dünya Mirası Alanları Listesi | |
|---|---|---|
|
Amerika | Avrupa | Afrika | Asya, Avustralya ve Okyanusya | Tehlikedeki alanlar |
||
