Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığı
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Konu başlıkları |
[değiştir] I. Ulusal Mimarlık Akımı
1908 yılında ilan edilen II. Meşrutiyet ile birlikte gelişme gösteren milliyetçilik eğilimleri mimarlıkta yeni arayışlara yol açmıştır. Mimar Kemalettin ve Vedat Bey’lerin öncülüğünde gelişen bu akımla birlikte Türk Mimarlığı’nın Milli Mimari Rönesansı diyebileceğmiz yeniklasik dönemi başlar. 1970’ler ve sonrasında Birinci Ulusal Mimarlık adını alacak bu tarz, özünde klasik Osmanlı yapıları olan yeni bir mimarlık barındırmaya yönelir.
Bu dönemde klasik Türk Mimarlığı yapıtları diriltilerek bir Türk milli üslubu yaratılmaya çalışılmıştır. Bu süreç, ulus olma yolunda bilinçlenmenin bir sonucu olarak da nitelendirilebilir.
Milliyetçi unsurlar barındıran bu akımla, eski dinsel yapılardan alınan elemanlar (geniş saçaklar, kubbe, sivri kemer, sütun, çini kaplamalar vs.) sivil mimarlığa uygulanmaya çalışılmıştır. Daha çok kamu yapıtlarında görülen bu akım, konutları pek fazla etkilememiştir.
Mimar Kemalettin ve Vedat Bey’( Vedat Tek )ler, ülke mimarlığını yabancı etkilerden arındırmayı amaçlayıp, yalnızca Osmanlı’nın son dönemini değil, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki türk mimarlığını da büyük ölçüde etkilemişlerdir. Ziya Gökalp ’le başlayan Türkçülük hareketi, bu akımın Cumhuriyet’in ilk yıllarında canlı kalmasını sağlamıştır. Bunlara ek olarak daha sonrasında Arif Hikmet (Koyunoğlu) Bey ile İtalyan asıllı Giulio Mongeri de akıma katılmışlardır.
Mimar Kemalettin, İstanbul'da 4. Vakıf Hanı 'nı, Bostancı ve Bebek Camileri ile Tarlabaşı'ndaki Kemer Hatun Camisi'ni, Eyüp'te 5. Mehmet Türbesi ile Şişli Hürriyet Tepesi'nde Mahmut Şevket Paşa'nın açık türbesini, Lâleli Tayyare apartmanlarını (bugünkü Merit Antik Oteli), Ankara'da DDY merkez binası ile Gazi Terbiye Enstitüsü'nü yapmıştır.
Mimar Vedat'ın en önemli yapıtları ise Sirkeci'deki Büyük Postane, Karaköy'de bugünkü Denizcilik İşletmeleri binası,Edirne Karaağaç Tren İstasyonu (Şimdiki Trakya Üniversitesi Rektörlük Binası) Nişantaşı'ndaki kendi evi, Haydarpaşa Vapur İskelesi ve başladığı fakat bitiremediği Ankara Palas 'tır.
Arif Hikmet Bey, Ankara Türk Ocağı (Bugün Devlet Resim ve Heykel Müzesi 1927-30) ile Etnoğrafya Müzesi (1925-1928) ve eski Hariciye Vekâleti binalarını; Mongeri de Ankara-Ulus'ta Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü (1926) ile Osmanlı Bankası (1926), İş Bankası (1928) ve İnhisarlar Başmüdürlüğü (1928) binalarını yapmışlardır.
Birinci Ulusal Mimarlık akımı meslek elitince değişen teknolojiye ayak uydurmaktan uzak ve çağın gereksinimlerini karşılayamayan bir akım olarak değerlendiriliyorsa da , bu dönemin yapıları günümüzde hizmet vermeye devam etmektedir.
[değiştir] Cumhuriyet’in ilk Dönemlerinin Yabancı Mimarlari
Başta başkent Ankara olmak üzere yapılaşma gereksiniminin hızla artması, fakat yeterli mimar olmaması nedeniyle 1927 ve sonrasında bir yabancı mimar egemenliğine girilir. Clemens Holzmeister , Ernst Egli ,Theodor Jost, Hermann Jansen,Martin Wagner, Martin Elsaesser, Bruno Taut , R. Oerley gibi mimarlar, genç Cumhuriyet’in mimarlığını kişisel eğilimleri doğrultusunda etkilemişlerdir. Bu dönemde Türkiye mimarlığına, daha çok Orta Avrupa-Viyana ekolünden ithal edilen klasik biçimciliğe dayalı bir yeniklasikçilik egemen olmuştur. Süslemeden arınmış ve yalın hatlar taşıyan yapılar bu dönemin karakteristiklerindendir.
Bu dönemde C. Holzmeister, 1928-1936 yılları arasında Ankara'da Millî Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı , Orduevi, Harp Okulu, Cumhurbaşkanlığı Köşkü, Merkez Bankası, İçişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Yargıtay, Emlak Bankası, Avusturya Büyükelçiliği binalarını yapmış, 1938'de de TBMM proje yarışmasını kazanmıştır. T. Jost, Sağlık Bakanlığı binasını (1926), E. Egli Musiki Muallim Mektebi, Sayıştay ve İsmet Paşa Kız Enstitüsü binalarını (1927-1930), B. Taut ise Ankara'da Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi binasını yapmıştır (1937).
[değiştir] Çağa Uygun Anlayış
Batıda gelişen ilerici düşünceler Türkiye’ye de ulaşmakta gecikmemiştir. 1930’larda bazı Türk mimarları uluslar arası üslup doğrultusunda yaklaşık on yıl süreyle betonarmeye dayalı yeni batıcılık örnekleri vermişlerdir.
Ankara Sergievi (Şevki Balmumcu, 1933), İstanbul Üniversitesi Gözlemevi ( Arif Hikmet Holtay, 1934), Florya Deniz Köşkü (Seyfi Arkan , 1934), Taksim Belediye Gazinosu ve başta Kadıköy Halkevi (Rüknettin Güney, 1938) olmak üzere pek çok halkevi binası ve Yalova Termal Oteli ( Sedad H. Eldem , 1935-38) bu dönemin dikkate değer yapıları arasındadır. 1940'ta Türk mimarlarının sayısı 150'dir.
[değiştir] Yeni bir Ulusal Mimarlık Anlayışı:II. Ulusal Mimarlık Akımı
Dünya mimarlığındaki olumlu gelişmelere ayak uyduran ve yaklaşık on yıl süren bu dönemden (1930-1940) sonra, İtalya'daki faşist, Almanya'daki nasyonal sosyalist ortamın ve totaliter düşüncelerin etkileriyle beslenen bir Milli Mimari akımı başlar. Bu akım, yeni bir ulusal mimarlık yaratmak amacına yönelerek 1939-50 yılları arasında Türk mimarlığını etkisi altında almıştır. Bu akım önceleri Milli Mimari, sonraları İkinci Ulusal Mimarlık adıyla anılmıştır. Sedad H. Eldem 'in Güzel Sanatlar Akademisi içinde kurup yürüttüğü Millî Mimari Semineri adlı çalışmalarda özellikle geleneksel Türk sivil mimarlığı üzerinde yoğunlaşan çalışmaların bu akımın düşünce temelinin oluşturulmasında önemli etkileri olmuştur.
1950'li yıllara dek süren bu akım, dönemin yepyeni teknolojisine ve gereksinmelerine kısacası, çağdaş mimarlık anlayışına ayak uyduramayarak sona ermiştir.
1939 Uluslararası New York Sergisi 'ndeki Türkiye Pavyonu (Sedad H. Eldem), Anıtkabir ( Emin Onat , Orhan Arda, yarışma, 1942), İ. Ü. Fen ve Edebiyat Fakültesi binaları ile Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi (E. Onat, Sedad H. Eldem, 1943), Çanakkale Zafer Anıtı (Doğan Erginbaş, yarışma 1944), İstanbul Radyoevi (İsmail Utkular, Doğan Erginbaş, Ömer Günay, yarışma 1945),Şişli Camisi (Vasfi Egeli, 1945-1949), İstanbul Spor ve Sergi Sarayı gibi yapılar bu akımın dikkate değer örnekleridir.
İkinci Ulusal Mimarlık'taki çözülme 1948'de İstanbul Adalet Sarayı için açılan üçüncü yarışmada S. H. Eldem ile E. Onat'ın ortaklaşa düzenledikleri rasyonel nitelikteki projenin birinci seçilmesiyle başlamış, akım, 1952'deki İstanbul Belediye Sarayı yarışmasıyla kesin olarak son bulmuştur.
[değiştir] 1950'ler ve Modernizm
1950’lere gelindiğinde Türk mimarlığı, Batı’da giderek yaygınlaşan modern mimarlığın etkisi altında ürünler verecektir. II. Dünya Savaşı sona ermiş, Türkiye siyasal ve kültürel olarak batıya iyice yakınlık duymaya başlamıştır.
İstanbul Belediye Sarayı (Nevzat Erol, yarışma, 1952), İstanbul Hilton Oteli (SOM ve Sedad H. Eldem , 1953), Büyükada Anadolu Kulübü (Turgut Cansever, Abdurrahman Hancı , 1953), Sakarya Hükümet Konağı (Enis Kortan, Nişan Yaubyan, 1956), Brüksel Dünya Sergisindeki Türkiye Pavyonu (Muhlis Türkmen, Utarit İzgi, Hamdi Şensoy, İlhan Türegün, 1958), DSİ Genel Müdürlüğü (Enver Tokay, Behruz Çinici , Teoman Doruk, 1959), İstanbul'da Tekel Genel Müdürlüğü (İlhan Tayman, Yılmaz Sanlı, 1959), Kızılay-Emek gökdeleni (Enver Tokay, 1959) bu dönemin kimi tipik örnekleridir.
1950'li yıllar, Türk mimarlığının, teknolojik, ekonomik, sosyal, çevresel verilere bakmaksızın daha çok, dış yayın ve etkilerle beslendiği bir dönemdir.
İleriki yıllarda Rohe, Wright, Aalto , Le Corbusier, Niemeyer, Scharoun gibi dünyaca ünlü mimarların düşünce ve yapıtları yayınlar yoluyla Türk mimarlarını geniş ölçüde etkilemişlerdir.
Yabancı yayınların yanısıra gelişen yerli yayınlar, özellikle de dergiler yoluyla, Türkiye'de 1960'tan sonraki düşünsel çeşitliliğe de paralel olarak bir tartışma ortamı doğurmuştur. Modern mimarlık görünüm olarak Türkiye'ye gelmiştir ama, teknolojik altyapı daha yoktur. Le Corbousier bu akım doğrultusunda birçok eser ortaya koymuştur.
[değiştir] 1960'lar
1960'lar rasyonalizmden uzaklaşma dönemi olmuştur.
1960-1970 döneminin dikkate değer yapıları arasında İstanbul Vakıflar Oteli (Bugünkü Ceylan Intercontinental, AHE, 1959), İstanbul Manifaturacılar Çarşısı (Doğan Tekeli, Sami Sisa, Metin Hepgüler, 1959), Büyük Ankara Oteli (Marc Saugey, Yüksel Okan, 1960), ODTÜ Kampüsü ( Behruz Çinici - Altuğ Çinici, 1961), SSK Zeyrek Tesisleri ( Sedad H. Eldem , 1963), Ankara MSB Tandoğan Öğrenci Yurdu (Şevki Vanlı, Ersen Gömleksizoğlu, 1966), Türk Tarih Kurumu (Turgut Cansever, Ertur Yener, 1967) sayılabilir.
[değiştir] 1970'lerden Günümüze
1970'lerden başlayarak, modern sonrası ve dış etkilere dayalı çoğulculuk örnekleri yaygınlaşmıştır. Bu dönemde Batı kökenli akımlar doğrultusunda yapılar gerçekleştiren mimarlar görülmüştür. Türkiye'nin ekonomik ve sosyal çalkantıları nedeniyle çağdaş Türk mimarlığı, toplumun düzensiz hızlı gelişiminden olumsuz etkilenmiştir.
Gecikmiş endüstri devrimi ve aşırı hızlı nüfus artışı; düzensiz, plansız, yoğun, anarşik kentleşme gibi sorunlara sebep olmuştur. Ortaya çıkan büyük konut açığı, gerekli ekonomik ve yönetimsel önlemlerin alınmaması nedeniyle, yapsat düzeni, kalfa yapıları, kaçak yapılar ve gecekondularla yeni, fakat anarşik bir anonim mimarlık yaratmıştır.
Son yıllarda mimarlık, dış ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de etik değerlerin yavaş yavaş yitirilmesi nedeniyle başta turizm yapıları olmak üzere pek çok alanda her şeyin bilinçli-bilinçsiz denendiği bir kargaşaya sürüklenmiştir. Bu tutarsızlıkta malsahiplerinin görgü ve kültür düzeylerinin önemli bir rol oynadığı söylenebilir. Büyük projelerin yapımında ise tasarım işlerinde tercihler çoğu kez sıradan yabancı mimarlar lehine kullanılmaya başlanmıştır.
Genelde, ülke çapında yaygınlık kazanan kültürel yozlaşma, ülke mimarlık sanatının kendisini göstermesinin önündeki en önemli engel olarak durmaktadır. Ülkemizin cumhuriyet döneminde geçirdiği kimlik tereddütlerinin de bu yozlaşmaya katalizör görevi yaptığı açıktır.
Globalleşen yeni dünyada artık ülkelerin kültürel kimliklerinin daha önem kazandığı ve bu nedenle diğer tüm sanatlarda olduğu gibi mimarlıkta da çağdaş gelişmelerden uzak kalmadan kendi öz değerlerimize dönmemiz gerektiği az sayıda mimar tarafından desteklenmektedir.
CUMHURİYETİN KURULUŞUNDAN BU YANA YARIŞMA İLE SEÇİLEN VE ÜLKEMİZDE İNŞAA EDİLEN PROJELER VE MİMARLARI : . * TBMM yeni binası :(1938 de yapılan yarışmayla) Avusturyalı mimar Clemens Holzmeister * Ankara Havalimanı Terminal binası ; Alman mimar Paul Bonatz(1942-1954 arası ülkemizde yaşadı.) * Anıt Kabir ; Mimarları Emin Halid Onat ve Orhan Arda * İstanbul Sultanahmet Adliyesi ; Emin Halid Onat ve Sedat Hakkı Eldem * İstanbul zeyrek S.S.K binası ; Sedat Hakkı Eldem * Çanakkale Şehitleri anıtı ; Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular * İstanbul Radyoevi(1945) ; Doğan Erginbaş,İsmail Utkular ve Ömer Güney * İstanbul Taksim Sheraton oteli ; Kemal Ahmet Aru,Hande Suher * Malatya Bölge teknik Tarım okulu ; Hande Suher
[değiştir] Ünlü Türk Mimarlar
- Kemaleddin bey (1870-1927); İTÜ Mimarlık fak.nin ilk Türk Mimar öğretim üyelerinden.
- Emin Halid Onat, Anıtkabir mimarı, İTÜ rektörü
- Ahmet Orhan Arda, Anıtkabir mimarı
- Turgut Cansever; Türk Tarih Kurumu binası (1951-1967)
- Sedad Hakkı Eldem ,Mimari Eserlerinden bazıları;
- Maçka’daki Firdevs Hanım Evi (1934),
- Yalova Termal Oteli (1934-1937),
- Ankara Gümrük ve Tekel Müdürlüğü (1937-1938),
- Emin Onat’la Wsi (1944),
- Maçka’da Şark Kahvesi (1948),
- Emin Onat’la İstanbul Adliyesi binası(1950),
- Zeyrek’teki Sosyal Sigortalar Kurumu binaları (1962-1964),
- Vaniköy’deki Suna Kıraç yalısı ve Fındıklı’daki Akbank Genel Merkezi (1971),
- Hamdi Şensoy’la birlikte Taksim Atatürk Kitaplığı (1972-1974),
- Tarabya’da Rahmi Koç evi (1975-1980)
- Maslak’taki Alarko Holding büro binaları (1980-1988)'dır.
- Abdurrahman Hancı (d. 1923, İstanbul - ö. 2007, İstanbul);Dekorasyon projeleri ile ün yapmış bir mimardır,Çok sayıda önemli binaların dekorasyon projelerini çizmiştir.
- Fatin URAN ; İzmir Efes oteli yenileme projesi,İstanbul Taksim İntercontinental oteli,Ulus Akmerkez'in mimarıdır.
- Hayati Tabanlıoğlu ; İstanbul Taksim Atatürk Kültür merkezi,Yeşilköy havaalanı mimarıdır.
- Kemal Ahmet Aru ; İstanbul Taksim Shareton oteli mimarı
- Vedat Ali Dalokay ; Uluslar arası Cami yarışmasını kazanmış bir mimar.
- Doğan Tekeli ; Çok sayıda büyük yapıların projelerini çizmiş olan bir mimardır.Eserleri ;
- 2002 Sanovel İlaç Fabrikası, Silivri, İstanbul
- 2002 Evlendirme Dairesi, İş ve Ticaret Merkezi, İzmit
- 2000 Nural Köşkü Konutları Sitesi, Göztepe, İstanbul, Türkiye
- 1999 Avrupa-Amerika Holding İdari Binası (show tv stüdyo ve Merkezi), Zincirlikuyu, İstanbul,
- 1999 Gosb Gebze Organize Sanayi Bölgesi Sosyal ve İdari Merkezi, Gebze, Kocaeli, Türkiye
- 1997 Logo Yazılım İdari Merkezi, Gebze, Kocaeli, Türkiye
- 1997 Sakosa Endüstriyel İplik ve Kordbezi Fabrikası, Alikahya, Kocaeli, Türkiye
- 1994 Metrocıty Konut ve alışveriş Merkezi kompleksi, Levent, İstanbul, Türkiye, (sınırlı yarışma
- 1993-2001 İş Bankası Genel Müdürlüğü Binası, Levent, İstanbul, Türkiye, (sınırlı yarışma Projesi,
- 1991-1998 Antalya Havalimanı Dış Hatlar Terminali, Antalya, Türkiye, (yarışma Projesi, 1.ödül)
- 1993 Gasprom Şirketi Yönetim Tesisleri, Moskova, Rusya
- 1993-1998 HalkBankası Genel Müdürlüğü Binası, Ankara, Türkiye
- 1993 Netaş Spor Tesisleri, Ümraniye, İstanbul, Türkiye,(sınırlı yarışma Projesi, 1.ödül)
- 1991-1992 Toplu Konut Projesi, Dikmen, Ankara, Türkiye
- 1991 Bufer-Legrand Elektrik Gereçleri Fabrikası, Gebze, İstanbul, Türkiye
- 1986-1990 Konut Sitesi, Etiler, İstanbul, Türkiye
- 1989 Eczacıbaşı İlaç Fabrikası, Lüleburgaz, Türkiye
- 1986-1989 İş Merkezi, Mecidiyeköy, İstanbul, Türkiye
- 1983-1991 T.c. Başbakanlık Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Binası (eski halkBankası Genel Müdürlüğü), Ankara, Türkiye, (sınırlı Yarışma Projesi, 1.ödül)
- 1985-1989 Poyraz Konut Sitesi, Ortaköy, İstanbul, Türkiye
- 1988 Finansbank Genel Müdürlük Binası, Gayrettepe, İstanbul, Türkiye
- 1987 Dusa Endüstriyel İplik Fabrikası, İzmit, Türkiye
- 1987 Apartman, Mecidiyeköy, İstanbul, Türkiye
- 1986 Hisartepe Evleri Konut Sitesi, Anadoluhisarı, İstanbul, Türkiye
- 1986 Anavatan Partisi Genel Merkezi, Ankara, Türkiye
- 1985 Chemıcal Mıtsuı Bank, Esentepe Şubesi, İstanbul, Türkiye
- 1985 Tepe Apartmanı, Etiler, İstanbul, Türkiye
- 1985 Cıtıbank Bankacılık Okulu, Dragos, İstanbul, Türkiye
- 1984 Amerikan express Bank Dekorasyonu, Harbiye, İstanbul, Türkiye, 1984.Bostonbank Gayrettepe Şubesi Dekorasyonu, İstanbul, Türkiye
- 1983-1984 İslam Ekonomi Araştırma Ens titüsü, Cidde, Suudi Arabistan
- 1982 Ülker bisküvi çikolata Fabrikası, Topkapı, İstanbul, Türkiye
- 1982 Birleşik Alman İlaç Fabrikaları Ek Blokları, Topkapı, İstanbul, Türkiye
- 1979-1982 Eczacıbaşı Serum Fabrikası, Ayazağa, İstanbul, Türkiye
- 1981 Cıtıbank Maçka Şubesi Dekorasyonu, İstanbul, Türkiye
- 1980-1981 Aea İnşaat, Yönetim Binası, Şişli, İstanbul, Türkiye
- 1979-1981 İgsaş Sitesi, Tütünçiftlik, İzmit
- 1978-1981 Aydınkent Tatil Sitesi, Yalova, İstanbul, Türkiye (b. Çinici ile)
- 1980 İlaç Fabrikası, Ayazağa, İstanbul, Türkiye
- 1979 Sigara Fabrikası, Akhisar, Manisa, Türkiye
- 1976-1979 İktisat Bankası (eski hisarbank) Merkez Şubesi ve Büro Binası, Zincirlikuyu, İstanbul, Türkiye
- 1972-1979 Bagfaş Gübre Fabrikası, Bandırma, Balıkesir, Türkiye
- 1976-1978 Katlı Mağaza Binası, Aksaray, İstanbul, Türkiye
- 1977 Büro Binası, Esentepe, İstanbul, Türkiye
- 1975-1977 Lassa Lastik Fabrikası, İzmit, Türkiye
- 1973-1976 Yapı ve Kredi Bankası Dinlenme Tesisleri, Bayramoğlu, İstanbul, Türkiye
- 1968-1976 Ktü Akademik Merkezi, Trabzon, Türkiye (yarışma Projesi, 1.ödül)
- 1975 Pamuk İpliği Fabrikası, Gediz, Kütahya, Türkiye
- 1975 Pamuk İpliği Fabrikası, Edirne, Türkiye
- 1975 Tarım Aletleri Fabrikası, Düzce, adapazarı, Türkiye
- 1974-1975 Olmuk kâğıt Fabrikası, Edirne, Türkiye
- 1973-1974 Yapı ve Kredi Bankası Üsküdar Şubesi, İstanbul, Türkiye
- 1973-1974 Hektaş iş Merkezi, Karaköy, İstanbul, Türkiye
- 1973-1974 Yalova Elyaf ve İplik Fabrikası, yalova, Türkiye
- 1972-1974 Kazlı Deri Fabrikası, Köseköy, İzmit, Türkiye
- 1973 Yapay Elyaf ve İplik Fabrikası, edirne, Türkiye
- 1967-1972 Pamukbank Binası, Galatasaray, İstanbul, Türkiye (yarışma Projesi, 1.ödül)
- 1971 T.c. Ziraat Bankası Haymana Şubesi, Ankara, Türkiye
- 1971 T.c. Ziraat Bankası Kilis Şubesi, Gaziantep, Türkiye
- 1971 Güven sigorta şirketi idare Binası, İstanbul, Türkiye (yarışma Projesi, 1.ödül)
- 1971 Şemsir Tül Fabrikası, Bomonti, İstanbul, Türkiye
- 1971 Oyak-Renault Otomobil Fabrikası, Bursa, Türkiye
- 1971 Yapı Kredi Bankası Çalışanları Yardım ve Emekli Sandığı Vakfı için Apartman, Nişantaşı, İstanbul, Türkiye (yarışma Projesi, 1.ödül)
- 1969-1970 Atlas-Copco Kompressör Montaj Fabrikası, Tuzla, İstanbul, Türkiye
- 1969-1970 Aks ve Dişli Kutusu Fabrikası, Tuzla, İstanbul, Türkiye
- 1967-1970 Birleşik Alman İlaç Fabrikası, Topkapı, İstanbul, Türkiye
- 1968 Oluklu Mukavva Fabrikası, Gebze, İstanbul, Türkiye
- 1966 Emin Onat Mezarı, İstanbul, Türkiye (yarışma Projesi, 1.ödül)
- 1966 Apa Ofset basımevi, Levent, İstanbul, Türkiye
- 1966-1978 Danıştay Binası, Ankara, Türkiye
- 1966-1967 Netaş Telekomünikasyon Fabrikası, İstanbul, Türkiye
Sami Sisa ; 1929 yılında İstanbul'da, Doğan Tekeli aynı yılda Isparta'da doğmuştur. Her ikisi de İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ni 1952 yılında bitirmişlerdir. Doğan Tekeli, mezuniyetinden sonra bir süre İzmir Belediyesi proje bürosunda mimar Rıza Aşkan'ın yönetiminde, Sami Sisa da aynı dönemde, İstanbul Belediyesi planlama bürosunda çalışmıştır. Birlikte geçen askerlik görevlerinden sonra 1954 yılında kurduklan SITE; Doğan Tekeli-Sami Sisa Mimarlik Kollektif Şirketi, bugün Limited Şirket olarak mimarlık çalışmalarını sürdürmektedir. Doğan Tekeli ve Sami Sisa 1955 yılında İzmir Belediyesi'nde Konak Sitesi projelerinin hazırlanmasında birlikte danışmanlık yapmışlardır. Sami Sisa, 1958 yılında İsviç- re'de Roland Rohn bürosunda bir süre çalışarak mesleki bilgi ve görgüsünü arttırmıştır. Doğan Tekeli, 1956 yılında Güzel Sanatlar Akademisi'nde Prof. A. Hikmet Holtay kürsüsünde asistanlık, 1957 yılında bir dönem için Mimarlar Odası başkanlığı, 1961-1971 yılları arasında İstanbul Teknik Üniversitesi Teknik Okulu Mimarlik Bölümü'nde proje dersi öğretmenliği yapmıştır. 1981 yılında kendisine Dumlupınar Belediyesi tarafından fahri hemşehrilik beratı verilmiştir. 1984 yılında Uluslararası Arap Birliği Genel Merkezi proje yarışmasında jüri üyeliği, 1985-1988 yılları arasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Danışma Kurulu üyeliği yapmıştır. 1988 yılında Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Milli Komite üyeliğine seçilmiştir. 1992 ve 1998 yıllannda Ağa Han Mimarlık Ödülü Jürisi'nde bulunmuştur. 1995-1998 yılları arasında aynı kurumun yönetim kurulunda yer almıştır. Mesleki makaleleri, seminer bildirileri ve konferansları vardir. Her ikisi de çeşitli tarihlerde birçok ulusal yarışmada jüri üyeliği yapmışlar-dır. Tekeli-Sisa katıldıkları mimari proje yarışmalarında 26 birincilik ödülü, 43 kadar da derece ve mansiyon kazanmışlardır. 98'i uygulanmış, 165 projede imzaları vardır. Bazı eserleri 982 yılında Venedik Bienali'nde sergilenmiştir.
Dış ve iç mimarlık basınında çok sayıda yayında yapıları, projeleri yayınlanrnıştır. Eserlerinin ilk yirmi yıllık bölümünü içeren "D. Tekeli - S. Sisa Projeler-Uygularnalar (Architectural Works 1954-1974)" adlı İngilizce-Türkçe kitaplarının yanısıra, Projeler, Uygulamalar, 1954-1994 Doğan Tekeli-Sarni Sisa" adlı yayınları vardır. Her ikisi de evli ve birer çocuk babasıdır. Sami Sisa geçen yıl Aralık ayında vefat etmiştir. Doğan Tekeli'ye bu yıl Şubat ayında İ.T.Ü senatosu tarafından "Önemli mimarlık yapıtlarının tasarımında, ulusal ve uluslararası rnimari proje yarışma jürilerinde gösterdiği rasyonel ciddi tuturn ve başarılı çalışmalarıyla yurt kalkınmasına katkıda bulunması; rnimari proje yarışmalarında aldığı çok sayıda ödül, yapıtlarının yurtiçi ve yurtdışında yayımlanrnası ve sergilenrnesi ile rnesleğindeki çalışrnalarında üstün başarısının kanıtlanmış olması ve Türkiye'deki rneslek etiğinin oluşurnuna örnek olması" nedeniyle Fahri Doktor unvanı verilrniştir.
- Aydın Boysan ; rakı ve İstanbul sevdalısı mimar ve yazardır.
- Behruz Çinici ; ODTÜ yerleşkesinin ve TBMM lojmanlarındaki caminin mimarıdır.
[değiştir] Kaynakça
- Doğan Hasol, Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığı Sergisi http://www.mimarlikmuzesi.org/galeri_ayrinti.asp?id=6
- Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Cumhuriyet Döneminde Türk Mimarlığı, İletişim Yayınları, İstanbul, 1995
- İnci Aslanoğlu; Erken Cumhuriyet Dönemi Mimarlığı 1923-1938, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları, Ankara, 2001
- Metin Sözen; Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarisi, Türkiye İş Bankası Yayınları, Ankara, 1996
- Sibel Bozdoğan; Modernizm ve Ulusun İnşası, Metis Yayınları, İstanbul, 2002
- Aydan balamir, Mimarlık ve Kimlik Temrinleri- I: Türkiye’de Modern Yapı Kültürünün Bir Profili
[değiştir] Dış Bağlantılar
Doğan Hasol, Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığı Sergisi http://www.mimarlikmuzesi.org/galeri_ayrinti.asp?id=6
 Mimarlık ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
 |
Türk tarihi ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
