Cucumis metuliferus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Boynuzlu kavun (Kivano-İng:Kiwano)
Cucumis metuliferus meyvesi
Cucumis metuliferus meyvesi
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Cucurbitales
Familya: Cucurbitaceae
(Kabakgiller)
Cins: Cucumis
Tür: C. metuliferus
İkili adı
Cucumis metuliferus
E. Mey
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Cucumis metuliferus ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Cucumis metuliferus ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Boynuzlu kavun (Cucumis metuliferus), Afrika boynuzlu kavunu ya da kavun, jelli kavun, hedged gourd, İngiliz Domatesi, melano, ya da kiwano veya "cherie" gibi adlarla bilinir. Güney ve Orta Afrika’da doğal olarak yetişen tek yıllık tırmanıcı bir bitkidir. Çevre düzenleme, güzel görünüşü ve meyvesi için İsrail, Kenya, Yeni Zelanda, ve Amerika'da yetiştirilir.

Türkiye'ye yeni gelmiştir. Manisa, Alanya gibi yerlerde yetiştirilmektedir. Alanya kavunu adıyla da tanıtımı da yapılmaktadır.[1][2][3] Meyvesinin tadı salatalık, kabak arası veyahut salatalık, muz, limon karışımı bir lezzet olarak tanımlanmaktadır.[4][5] Yaprakları tüylü olup ovaldir. Monoik çiçekleri vardır ve kendi kendini tozlayabilir. Boynuzlu kavun olarak bilinen kiwano oval 10 cm çapında ilginç görünüşlü bir meyveye sahiptir. Olgunlaştığında sarımsı portakal renkli kabuk ve kabuk üzerinde mahmuzlar (çıkıntı, boynuz) vardır. Sulu, etli meyve içinde tohumlar bulunur. Tohumlar jelimsi bir madde ile sarılıdır. Meyvesi çiğ ya da meyve suyu şeklinde değerlendirilir. Tohum yoluyla yetiştirilir.

Besin değeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Boynuzlu Kavun (Kivano-Kiwano) (pişirilmemiş) 100g için besin değeri
kJ 183
su 88.97 g
protein 1.78 g
yağ 1.26 g
kül 0.44 g
karbonhidrat 7.56 g
kalsiyum_mg 13 mg
demir_mg 1.13 mg
magnezyum_mg 40 mg
fosfor_mg 37 mg
potasyum_mg 123 mg
sodyum_mg 2 mg
çinko_mg 0.48 mg
bakır_mg 0.020 mg
mangan_mg 0.039 mg
C vitamini_mg 5.3 mg
tiamin_mg 0.025 mg
riboflavin_mg 0.015 mg
niasin_mg 0.565 mg
pantothenik_asit_mg 0.183 mg
vitB6_mg 0.063 mg
folate_ug 3 ug
A vitamini_ug 7 ug
betakaroten_ug 88 ug
Kaynak: ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verileri

Kullanım alanı[değiştir | kaynağı değiştir]

Afrika'da yetiştirilen geleneksel bir bitkidir. Cildin, saçların, tırnakların, diş etlerinin, dişlerin ve kemiklerin sağlıklı kalmasını sağladığı, idrar yolları, solunum yolları enfeksiyonlarında vücudun direncini arttırdığı söylenmektedir.[6] Bununla birlikte meyve çiğ olarak kullanılabildiği gibi yemeklerde de pişirilerek kullanılabilir ancak her ne kadar yenilebilir olsa da çiğ yerken insanlar, meyve özünü yemekte, tohumlarını yememektedir bununla birlikte tadının lezzetinin artması bakımından bir miktar tuz veya şeker bu meyveyi yerken ilave edilmektedir.

Yetiştirilmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kiwano tohumu 20-30C sıcaklık aralığında çimlendirilir. Toprak sıcaklığı 15 dereceye geldiğinde açık araziye dikimi yapılır. Sarılıcı bir bitki olduğundan gövdenin bir desteğe ihtiyacı vardır. Bir dönüme 1000 adet dikilebilir ve bir dönümden 5 ton meyve alınabilir. Ekim ile hasat arası 3 ile 6 ay arasında değişebilir. İlk çiçeklenme evresinde haftada 2 defa sulanır. Daha sonraki evrelerde haftada bir sulanır. Yetiştirmesi özen ister.[3]

Saklama Süresi ve Koşulları[değiştir | kaynağı değiştir]

Dalında portakal rengine dönmeye yüz tutmuş meyveler toplanarak 15-20 derece oda sıcaklığında 3-4 ay süreyle saklanabilir.[3]

Galleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Refereranslar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]