Crusader tankı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Crusader tank sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Mk VI Kruvazör Tank, Crusader
IWM-E-17616-Crusader-19421002.jpg
Çeşidi Kruvazör Tank
Uyruğu Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Özellikler
Ağırlık 19.1 ile 20.1 ton arası
Uzunluk 5.97 m
Genişlik 2.77 m
Yükseklik 2.24 m
Mürettebat Mk III: 3 (komutan, silahçı, sürücü)
Mk I,II: 4 ya da 5 (+ yükleyici, gövde mt silahçısı)


Zırhı Mk I: 26 mm
Mk II,III: 32 mm
Ana silahı Mk I,II: QF 2 pdr (40 mm) 110 mermi
Mk III: QF 6 pdr (57 mm) 65 mermi
Diğer silahları 1 veya 2 adet Besa makineli tüfek 5,000 mermi
Motor Nuffield Liberty L-12
340 beygir (254 kW)
Süspansiyon donanımı Christie süspansiyon
Harekat menzili 322 km
Azami hızı 42 km/s (karayolu)
24 km/s (arazi)


Mk VI Kruvazör Tankı, Crusader (A15) , Birleşik Krallık ordusu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan kruvazör tank sınıfında bir zırhlı savaş aracıydı. Özellikle İngiliz ordusu tarafından Kuzey Afrika Cephesinde kullanılan en önemli zırhlı araçtı. Toplamda 5,300 adetten fazla üretildi.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

1939 yılında Nuffield Mechanisation and Aero firması A13 Mk III (ileride adı, Mk V Kruvazör Tank "Covenanter" olacaktı) modelinin üretimine iştirak etmek istiyordu. Bu arada Nuffield, kendi bu aşamada kendi tasarımı olan A13 üzerinde çalışmaya kadar verdi. Bu tasarım daha sonra Mk VI Kruvazör Tankı Crusaderadını aldı. İngiliz genelkurmayı ise bu araca A15 adını verdi. Crusader ile Covenanter aynı zamanda tasarlanmaya başlandı. Buna rağmen Crusader tankına ait ilk prototip Covenanter tasarımında altı hafta önce üretildi.

Daha önceki "Christie süspansiyonlu" kruvazör tanklarının aksine, Crusader tankının her iki yandaki beşer adet tekerleği aracın yük dağılımını çok iyi sağlıyordu. Covenanter tankından farklı motoru, direksiyon sistemi ile geleneksel olarak radyatörler ile motor aynı kompartımanda bulunuyordu. Gövdenin sol ön kısmında – Covenanter tankında burada radyatör bulunuyordu – üzerinde BESA makineli tüfek bulunan elle döndürülebilen küçük bir taret daha bulunuyordu. Bu kullanışsız yardımcı taret çoğu zaman sökülüyor ya da kullanılmadan bırakılıyordu. Her iki (A13 Mk III) ve (A15) tasarımları aynı ana taret modelini kullanıyordu. İlk üretilen araçlarda kullanılan yarı-iç döküm zırh aracın açık noktalarında daha iyi koruma sağlıyordu. Bu açık noktalar ana top, eş eksenli Besa makineli tüfek yuvası ve menzil teleskopu delikleriydi.

Görev Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Crusader tankı Batı Çölün, 26 Kasım 1941

Bu tanklar ilk olarak Savaş Baltası Harekatında ardından daha sonra adını verecekleri Crusader Harekatı sırasında kullanıldı.

Her ne kadar Crusader tankı sınıfı içerisinde çok hızlı bir araç olsa da, taşıdığı hafif 2-pounder top, ince zırh ve mekanik sorunlardan ötürü pekte başarılı bir tank olamadı. En önemli eksikliği ana silahının Yüksek patlayıcılı tanksavar mermisi kullanamamasıydı. Aslında bu tip mermi üretildi ancak hiçbir zaman iletilemedi. Mihver ülkelerine ait tank birlikleri İngiliz tankçı birliklerine karşı çok başarılı savaş taktikleri uyguladı. Alman tanklarını kovalayan İngiliz tankları, kaçan Alman tankları yerine tanksavar topları ile karşılaşıyordu. İngiliz tanklarının tanksavar top mürettebatına karşı kullanabileceği yüksek patlayıcılı mermileri yoktu ve makineli tüfeklerinin menzili bu iş için kısa kalıyordu. Sonuçta bunlarla savaşamayan İngiliz tankları topların üzerine gitmek yerine geri çekiliyor ya da sağa sola kaçışıyorlardı.

Kuzey Afrika Cephesindeki görevlerini tamamlayan Crusader tanklarının yerlerine ondan daha sağlam Sherman ve Cromwell tankları kullanıldı. Crusader modeli ise farklı bir görevlere verildi. Savaşın sonuna kadar Uçaksavar takılan bu araçlar ayrıca top çekme traktörü olarak kullanıldı.

Modelleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Crusader I (Mk VI Kruvazör)[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk üretilen model. Renkli çizimi

  • Crusader I CS (Mk VI Kruvazör CS) - Modelin adında geçen CS harfleri İngilizce "Close Support" ("Türkçesi" Yakın Destek) anlamına geliyordu. Silahı 3-inçlik obüstü.
Crusader I. Yedek taretli model

Crusader II (Mk VIA Kruvazör)[değiştir | kaynağı değiştir]

Crusader II modelinin zırh kalınlığı gövdenin ve taretin ön kısımlarında arttırıldı. Mk I gibi gövdenin ön kısmında bulunan yedek taret çıkartıldı. renkli çizimi

  • Crusader II CS (Mk VIA Kruvazör CS) 3 - inçlik obüs ile silahlandırıldı.
  • Komuta tank modelinde sahte top ve iki adet No. 19 telsiz bulunuyordu.

Crusader III[değiştir | kaynağı değiştir]

Cavalier tankındaki gecikmeden ötürü , Crusader tankının topu büyütülerek 6-pounder top takıldı. Renkli çizimi Burada ilk kez bir İngiliz tankında bu büyüklükte bir top kullanıldı. Topun büyük olmasından ötürü tank mürettebatı sayısı düşürülerek üç kişiye indi. Çatışma esnasında tank komutanı ayrıca top mermisini yüklüyordu. Crusader III tankı ilk olarak 2. El Alameyn Savaşı sırasında kullanıldı.

  • Keşif tank modelinde sahte top, iki adet No. 19 ve bir adet No. 18 telsiz bulunuyordu.
Crusader Mk III.

Crusader III, Mk I Uçaksavar[değiştir | kaynağı değiştir]

6-pounder topun yerine Bofors 40 mm uçaksavar topu ile Otomatik yükleyici takıldı. Tank mürettebatı dört kişiden oluşuyordu. Komutan, yükleyici, sürücü, silahçı

Crusader uçaksavar 40 mm Bofors top, Dorset, 25 Mart 1943.

Crusader III, Mk II / Mk III Uçaksavar[değiştir | kaynağı değiştir]

Crusader gövdesi uçaksavar olarak kullanılmak üzerine iki adet Oerlikon 20 mm top takıldı. Mk III ile Mk II arasındaki tek fark telsizlerinin yerlerinin gövde değil taret içi olmasıydı. Daha sonra üçlü kolulan Oerlikon modelinden çok fazla üretilmedi. Müttefik kuvvetlerin hava üstünlüğünü ele geçirmesi ile uçaksavar modellerine pek iş düşmedi.

Crusader Ağustos 1944.
Crusader uçaksavar üzerinde üçlü Oerlikon top bulunuyor, gövde aşağıda kalmış, 19 Haziran 1944.

Crusader II, Top Traktörü Mk I[değiştir | kaynağı değiştir]

Crusader tank gövdesi ve basit bir üst yapıdan oluşan bu araç 17 pounder tanksavar topunu çekiyordu.

Crusader top traktörü

Crusader ARV Mk I[değiştir | kaynağı değiştir]

Zırhlı levazım aracı olarak kullanılan bu model tareti olmayan bir Crusader gövdesinden ibaretti. Tek prototip1942 yılında üretildi.

Crusader ARV.

Crusader Kundağı Motorlu Top[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sadece test amaçlı olarak savaştan sonra üretilen bu aracın 5.5 inçlik topu gövdenin ön tarafında ve arkaya bakılı şekilde monte edildi.
  • Bazı Crusader tankları üzerilerinde değişiklikler yapılarak savaştan sonra Arjantin ne kundağı motorlu top olarak satıldı. Araçlara Fransız yapımı 75 mm veya 105 mm top takılıydı. Büyük bir üst kompartımanları vardı.

İlave ekipmanları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Anti-Mine Roller Attachment (AMRA) Mk Id (Türkçesi Tanksavar Mayın Temizleyici) - Üzerinde dört adet ağır tekerlek bulunan bir çerçeveden oluşuyordu. Su ve toprak ile dolan çerçevenin ağırlığı oldukça artıyordu.
  • Yüzdürme ekipmanı: İki dubadan oluşan bu ekipman araç gövdesinin iki tarafına takılıyordu. Takılan özel pervane ile araç suda ilerliyordu. Takılan özel bir baca sayesinde motor hava alıyordu.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Fletcher, David, and Peter Sarson. Crusader and Covenanter Cruiser Tank 1939–1945 (New Vanguard 14). Botley, Oxford: Osprey Publishing, 2000. ISBN 1-85532-512-8.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Crusader tankı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]