Dactylopius coccus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Cochineal sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Dactylopius coccus
Dişi (sol) ve erkek (sağ) Cochineal
Dişi (sol) ve erkek (sağ) Cochineal
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Arthropoda
(Eklem bacaklılar)
Alt şube: Hexapoda
Sınıf: Insecta
Takım: Hemiptera
(Yarım kanatlılar)
Üst familya: Coccoidea
Familya: Dactylopiidae
Cins: Dactylopius
Tür: D. coccus
Binominal adı
Dactylopius coccus
Costa, 1835
Sinonimler

Coccus cacti Linnaeus, 1758
Pseudococcus cacti Burmeister, 1839

Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Dactylopius coccus ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Dactylopius coccus ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Dactylopius coccus, Dactylopiidae ailesinden değişik kaktüslerde asalak olarak yaşamını sürdüren bir böcek türü. Çok eski yıllardan beridir bilinen ve kullanılan, kırmızı rengi veren bir böcektir. İlk olarak Aztek'ler[1] tarafından kök boyası olarak kırmızı rengi vermek amacı ile kullanılmıştır.

Avrupa'ya 16. yüzyılda gelmiştir ve başta çeşitli gıda maddelerine renk vermenin yanı sıra tekstil, kozmetik sanayinde de kullanılmaya ve yaygınlaşmaya başlamıştır. Karmin bu böceğinin dişilerinden veya yumurtalarından çıkartılan bir boya pigmentidir.

Elde edilmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

D. coccus; Kanarya Adaları'nda ve Meksika'da yaşayan bir böcektir. Doğal ortamında çoğaldığı gibi kültürel olarak da yetiştirilmektedir.

Kaktüs bitkisine kene gibi yapışarak hayatını sürdürür. D. coccus için özel tarlalar kurulur. Bu böcekler ve larvaları, Meksikalı köylüler tarafından toplanır.

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Böcekten elde edilen karmin maddesi gıda renklendirme ajani olarak kozmetiklerde, ilaç sanayiinde ve boyacılıkta kullanılmaktadır. Etleri, sosları, kırmızı deniz ve işlenmiş kanatlı ürünleri de içine alan geniş bir gıda ürünü yelpazesinde kullanılan karmin, sosisler ve işlenmiş kümes hayvanı gibi et ürünlerinde, meyve preperatlarında, reçel ve marmelatlarda, koruyucularda, jelatinli tatlılarda, pasta ve fırın ürünlerinde, dondurmalarda, kolalarda, şekerlemelerde ve süt ürünlerinde de doğal renklendirici olarak bulunabilir[2]. Bir insan yiyecekler ile birlikte yılda ortalama bir ilâ iki damla karminik asit tüketmektedir.[3].

Kozmetiklerde ise saç ve cilt bakım ürünlerinde, rujlarda, yüz pudralarında, allıklarda kullanılmaktadır[3][4].

Sağlığa zararı ve yan etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğal olduğu için yan etkileri çok azdır, toksik veya kanserojen değildir. Bununla birlikte, çok nadiren bazı duyarlı kişilerde anafilaktik şok tepkisine sebep olabilir [5][6]

Dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu böcekler Meksika, Bolivya, Şili, Kanarya Adaları ve Peru’da dikenli bir kaktüste yaşarlar.

Kaynakça ve notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://web.archive.org/web/20051028155009/http://threadsintyme.tripod.com/id63.htm
  2. ^ "Canary Islands cochineal producers homepage". http://www.arrakis.es/~rpdeblas/cochinea.htm. Erişim tarihi: 14 Temmuz. 
  3. ^ a b Wild Flavors, Inc.. "E120 Cochineal". The wild world of solutions. http://www.wildflavors.com/index.cfm?fuseaction=home.viewPage&page_id=E0EB7A7B-5004-D739-A5FAE84FEA76CA1C. Erişim tarihi: 19 Temmuz. 
  4. ^ Bruce MacEvoy. "Natural Organic Pigments". http://www.handprint.com/HP/WCL/pigmt1c.html. Erişim tarihi: 14 Temmuz. 
  5. ^ FDA
  6. ^ Food & Drug Administration. "Listing of Color Additives Exempt From Certification; Food, Drug, and Cosmetic Labeling: Cochineal Extract and Carmine Declaration". Federal Register. http://www.cfsan.fda.gov/~lrd/fr060130.html. Erişim tarihi: 26 Haziran.