Cenğiş Çokusu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Cenğiş Çokusu (Cenğiş Tepesi)
Jengish Chokusu from BC.jpg
Cenğiş Çokusu kuzey tarafı
Diğer adlar {{{Diğer ad}}}
Konum Kırgızistan- Çin sınırında
Koordinatlar 42° 2′ 6″ K 80° 7′ 32″ D
Sıradağ Tanrı Dağları
Yükseklik 7.439 m
Çıkıntı
Tür
Son patlama
Jeolojik yaş
İlk çıkış 1956 Vitaly Mikhaylovich Abalakov
Oksijensiz ilk çıkış {{{Oksijensiz ilk çıkış}}}
En kolay rota {{{En kolay rota}}}

Cenğiş Çokusu (Cenğiş Tepesi, Cenğiş Doruğu), (Kırgızca: Жеңиш чокусу, Cеñiş çоkusu; Rusça: Пик победы; Türkçe: Zafer doruğu), Tanrı Dağları'nın en yüksek dağıdır. Bu tepe Kırgızistan-Çin sınırında, Tanrı Dağları'nın en yüksek parçası Kokşaal Dağları altsilsilesinde, Issık Gölün güneydoğusunda konumlanır.

İsimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırgızca Çoku: “Tepe kemiği, kafa” anlamına gelir. Bu kelime, yer adlarında dağın en yüksek noktasını, tepesini, zirvesini anlatır[1]. Kırgızca dağın resmi adı "Zafer Tepesi" veya "Zafer Doruğu" anlamına gelen Cеñiş çоkusu'dur; aynı anlamda Rusça adı Pik Pobedy (veya Peak Pobeda)'dir. Uygurca adı demir anlamına gelen تۆمۈر, tömür, aynı zamanda Çince adı demir zirve anlamında 托木尔峰 Tuōmù'ěr Fēng Çin'de dağın resmi adıdır. 1943 yılında Tanrı Dağları'nın en yüksek noktası (7,439 m) olarak belirlenen doruğa II. Dünya Savaşı'nda kazanılan zaferin anısına bugünkü adı verilmiştir.

Tanımlama[değiştir | kaynağı değiştir]

Cenğiş Çokusu, uzun sırtı boyunca birçok zirvesi olan bir yerküre parçasıdır. Bu dağ, güney Engilçek (Engil’çek veya Enil'çek) buzulları tarafından ayrılan, Han Tengri 16 km (10 mil) güneybatısında konumlanır. Yönetimsel olarak, dağ Kırgızistan tarafında Issık-Kul İli, Ak-Suu İlçesi ve Çin tarafında ise, Sincan Uygur Özerk Bölgesinde, Aksu İli Onsu İlçesi içinde kalır. Dev bir kubbe biçimindeki Zafer Doruğu buzullarla kaplıdır ve tepesi genellikle bulutlardan görünmez.

Kayıtlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Güney Engilçek buzulları ve yan buzulları Cenğiş Çokusu'nun tüm kuzey tarafını kaplar. Şu anda uzunluğu 62 km olan bu buzul, kutup bölgeleri dışında dünyanın dördüncü uzun buzuludur[2].

Tırmananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Doruğa ilk kez 1956 yılında Vitaly Mikhaylovich Abalakov gibi Sovyet dağcılar tırmanmıştır.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Konstantin K. Yudahin, (1965). Kirgizsko-Russkiy slovar’ Cilt II, s. 366.
  2. ^ Tajikistan's Fedchenko Glacier is 77 km long, and the Karakoram's Siachen and Biafo Glaciers are 70 and 63 km long respectively. Measurements are from recent imagery, with Russian 1:200,000 scale topographic mapping for reference as well as the 1990 ‘’Orographic Sketch Map: Karakoram: Sheets 1 & 2’’, Swiss Foundation for Alpine Research, Zurich.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]