California Körfezi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
California Körfezi'nin uzaydan görünümü.

California Körfezi, (İspanyolca: Golfo de California, Cortés Denizi (mar de Cortés) de denir), Büyük Okyanusun doğusunda ve Meksika'nın kuzeybatı kıyısında büyük körfez.

Oluşumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Körfezin oluşumu ile ilgili iki ayrı görüş vardır. Bir görüşe göre körfez yapısal olarak Büyük Okyanusun bir parçasıdır. Öteki görüş ise, dağlık bir yarımada olan Baja California'nın giderek anakaradan ayrıldığını ve büyük San Andreas Kırığı boyunca kuzeye doğru kaydığını ileri sürer. Son 100 milyon yıl boyunca yaklaşık 480 km'lik bir kayma meyadan gelmiştir. Ayrıca, yarımadayı yukarıya, körfezi ise aşağıya doru iten dikey bir hareket de gerçekleşmiş olabilir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Uzunluğu yaklaşık 1.200 km, genişliği ortalama 153 km (ağzında yaklaşık 320 km) olan körfezin, toplam yüzölçümü 160.000 km²'dir. Angel de la Guarda ve Tiburón adlı büyük adaların bulunduğu dar bölüm körfezi ikiye ayırır. Kuzey bölümü sığdır ve derinlik çok az yerinde 180 m'yi aşar. Güney bölümünde en derini 3.000 metreyi aşan birkaç çöküntü bulunmaktadır. Bu iki bölüm arasındaki güçlü gelgit dalgaları, deniz ulaşımını engelleyen tehlikeli Salsipuedes Havzasını oluşturur.

Yarı çöl iklimi nedeniyle su bilançosu eksidedir. Ortalama tuzluluk oranı binde 35,5. sıcaklık ortalamaları, 15-20 C° (şubat) ve 25-30 C°'tır (yazın). Colorado Nehri geniş bir deltayla körfeze dökülür. Doğudan gelerek geniş bir kıyı düzlüğü boyunca akan Fuerte, Mayo, Sinaloa, Sonora ve Yaqui nehirleri körfeze dökülen öteki akarsulardır.

Avrupalıların keşfetmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

İspanyol fatihi (conquistador) Hernán Cortés'in gönderdiği Hernán Núñez de Toledo komutasındaki bir keşif heyeti 1532'de körfeze ulaştı; ama burasının bir körfez olduğunu anlayamadı. Üç yıl sonra bu kez Cortés'in kendisi, körfezi aşarak arkadaki yarımadaya ulaşan ikinci bir sefer gerçekleştirdi. Ama Baja California'nın bir ada olmadığı Francisco de Ulloa'nın 1539'daki gezisine değin belirlenemedi. Körfeze, sularındaki kırmızı planktonlardan ötürü Mar Bermejo (Kızıl Deniz) adını veren de Ulloa'dır

Balıkçılık[değiştir | kaynağı değiştir]

Körfezdeki başlıca limanlar Baja California Yarımadası'ndaki La Paz ve anakarada Meksika kıyısındaki Guaymas'tır. Körfezde amatör balıkçı teknelerini barındıran birçok küçük liman bulunmaktadır. Güneybatı kıyıları boyunca inci avcılığı da yapılmaktadır. Dünyada nadir görülen memeli deniz hayvanlarından biri olan Vaquita'nın (Meksika yunusu) doğal ortamıdır.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Koordinatlar: 28°K 112°B / 28°N 112°W / 28; -112