Cafer el-Askerî

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Cafer el-Askerî
Irak Başbakanı
Görev süresi
22 Kasım 1923 – 3 Ağustos 1924
Hükümdar I. Faysal
Yerine geldiği Abdülmuhsin es-Sadun
Yerine gelen Yasin el-Haşimi
Görev süresi
21 Kasım 1926 – 31 Aralık 1927
Yerine geldiği Abdülmuhsin es-Sadun
Yerine gelen Abdülmuhsin es-Sadun
Kişi bilgileri
Doğum 1887
Ölüm 1936

Cafer el-Askeri, Cafer Paşa olarak da bilinir tam adı Cafer Mustafa İbn Abdurrahman el-Askeri (1887, Bağdat-30 Ekim 1936, Bağdat), Iraklı subay ve devlet adamı. I. Dünya Savaşı sırasında ve savaştan sonra, milliyetçi Arap hareketlerinde önemli rol oynamış, 1921'de kurulan Irak Krallığı'nın en baştan beri destek olmuş ve hizmet etmiştir.

Bağdat ve İstanbul'da eğitim gören Askeri, 1909'da Osmanlı ordusunda görev aldı. Gösterişli yapısı, dil konusundaki bilgi ve yeteneğiyle diplomasi alanında başarılı oldu. I. Dünya Savaşı sırasında, 1915'te, Osmanlı ordusuna katılmak üzere Sirenayka'ya (Berka) gitti. Orada yaralandı, İngilizlere tutsak düşerek Kahire'ye götürüldü. Osmanlıların, Suriye'deki Arap milliyetçilerine baskı uygulaması üzerine, İngilizlerin de desteğiyle Osmanlılara başkaldıran Mekke emiri Hüseyin bin Ali'ye katıldı. 1916'da Hüseyin'in ordusunu örgütleyerek başına geçti. Osmanlılara karşı yürütülen ayaklanmada, akrabası ve ömür boyu can yoldaşı olan Nuri Said Paşa da onun yanında yer aldı. 1916-18 Hicaz ve Suriye seferlerinde Hüseyin'in oğlu Emir Faysal'a kurmay başkanı ve başkomutan olarak önemli hizmetlerde bulundu. 1918-20 arasında ise Suriye'de, Faysal önderliğinde kurulan Arap devletinde Halep valisi oldu ve başka önemli görevler aldı.

Fransızların askeri müdahalesiyle bu devletin yıkılmasından sonra Faysal, İngilizlerin desteğiyle I. Faysal adıyla Irak kralı oldu. Bunun üzerine Irak'a giden Askeri, Büyük Britanya temsilcisi Sir Percy Cox'un denetimindeki ilk Irak hükümetinde savunma bakanlığına getirildi. Görevi sırasında ileride "babası" olarak anılacağı Irak ordusunu kurdu. Ağustos 1921'de ise yeni krallığın kurucuları arasında yer aldı.

1936'da Bakr Sidki önderliğinde Bağdat'ta ayaklanan askerler tarafından öldürülünceye değin, birçok kez bakanlık, başbakanlık ve büyükelçilik görevlerinde bulundu.

Yardımcı kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Abdülmuhsin es-Sadun
Irak Başbakanı
1923 - 1924
Sonra gelen:
Yasin el-Haşimi
Önce gelen:
Abdülmuhsin es-Sadun
Irak Başbakanı
1926 - 1927
Sonra gelen:
Abdülmuhsin es-Sadun
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Cafer el-Askerî ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.