Cücenler
 |
Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. (Şubat 2008) |
 |
Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
| Cücenler 柔然 |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||
| Başkent | Belirlenmemiş | ||||||||||||||||
| Din | Tengricilik | ||||||||||||||||
| Yönetim | Konfederasyon | ||||||||||||||||
| Kağan | |||||||||||||||||
| - M.S. 330 - ? | Yùjiǔlǘ Mùgǔlǘ | ||||||||||||||||
| - M.S. ? - 555 | Yùjiǔlǘ Dèng Shūzǐ | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Moğol tarihi |
Hanlıklar
Günümüzde Moğollar
|
| Türk tarihi |
Ön Türkler
Bozkır imparatorlukları
Memlûkler / Türkmenler
Moğolların mirasçıları
Anadolu / Rumeli
Türk cumhuriyetleri
|
Cücenler (Çince: 柔然 pinyin: Róurán; Wade-Giles: Jou-jan ya da 蠕蠕 Ruǎnruǎn, 芮芮 Rúrú, 茹茹, 蝚蠕), Orta Asya kökenli bir kavimdir. Önce 3. yüzyıl ve 6. yüzyıl arasında Asya'nın kuzeyinde faaliyeti gösteren ve çeşitli Moğol ve Türk kavimlerini de içinde barındıran proto Türk hükümdarlığı. Tarihte ilk defa Kağan (可汗) unvanı bu devlette Shelun (郁久閭社侖 / 郁久闾社仑, Yùjiǔlǘ Shèlún) tarafından kullanılmıştır.[1]
Çinliler "Juan-Juan" (Cücen), Türkler "Apar" olarak adlandırıyordu. Çince'de Juan-Juan (Cücen) "çabucak büyüyen heryeri saran böcekler" anlamına gelmektedir[2].
Ancak 6.-9. yüzyıllar arasında Doğu Avrupa'da kuran ve Avrupalıların Avarnu adını verdiği kavim ile aynı olup olmaması kanıtlanmamaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Çin kaynaklarında “Juan Juan”, Arap ve Bizans kaynaklarında Avar olarak adlandırılan Cücenler, Göktürkler'ce de Apar olarak adlandırılıyordu.[kaynak belirtilmeli]Hiung-nulara bağlı boylardan doğan bu kabile, Uar ve Kun olmak üzere iki büyük kabileye dayanmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Cücenler, 6. yüzyıl sonlarında bugünkü Moğolistan, İç Moğolistan ve Koreye kadar olan toprakları içine alan büyük bir devlet kurdular.[kaynak belirtilmeli] Cücenler, esirlerini mankurtlaştırarak bilincini yitiren adeta robot bir köle yapan tek etnosdur. Özellikle esir edilen veya yurtlarından kaçırılan Kırgız ve Tabgaç Türkleri mankurtlaştırılmıştır. Hür bir insan Cücen topraklarında yaşamak istiyorsa, Tabgaçlardan nefret etmesi yeterliydi.
552 yılında Göktürkler Cücen hakimiyetine son verince Rouran sülaleleri batıya doğru göçtüler. 558 yılında Sabar Türkleriyle karşılaştılar ve Sabarları yağmaladılar. [kaynak belirtilmeli]Karadenizin kuzeyinden geçerek bugünkü Romanya ve Slovakya topraklarına girdiler. Bizansın boşluğundan yararlanarak Balkanları denetimi altına aldılar. [kaynak belirtilmeli]
Cücenler, Orta Asya’da, çeşitli Türk boylarını da egemenliği altına aldılar. 200'lerde Asya’da kurulan Cücenler, 400 yıllarında sınırları İrtiş Irmağı'ndan Kore Yarımadası'na kadar uzanan güçlü bir imparatorluğa dönüştü. Çinliler ile sürekli bir çatışma içinde bulunan Cücenler 458'de giriştikleri savaşı yitirince kuzeye çekilmek zorunda kaldılar. 551'de Bumin Kağan önderliğinde ayaklanan Göktürkler, bağlı oldukları Cücenleri yenerek bu devletin Asya'daki varlığına son verdiler.
Göktürkler tarafından yerlerinden edilen Cücenler, önlerine çıkan Sabarları sürerek Kafkasya bölgesine ulaştılar.[kaynak belirtilmeli]İlerleyen yıllarda ise Balkanlara kadar uzayıp Avar İmparatorluğunu kuran halk Cücenler (Juan-Juanlar) dan başkası değildi.Cücenler; asya steplerinde etnos bir halk olarak tarih sahnesine çıksa da 555 ve sonraki yıllarda batıya yönelmişler ve sabir Türkleriyle bütünleşerek proto Türklük kimliklerinden kurtulup tamamen Türkleşerek avrupada 8. yy' a kadar varlıklarını sürdürmüşlerdir...Frank kralı Şarlman tarafından avrupadaki siyasi devletleri yıkılarak yerli halk arasında hristiyanlaşarak eridiler.
Cücenlerin kağanları [değiştir]
Kaynakça [değiştir]
- ^ 魏書卷一百三〔一〕 列傳第九十一
- ^ Jean-Paul Roux, Orta Asya Tarih ve Uygarlığı, [kaynak belirtilmeli]
