Bunsen beki

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bunsen beki

Bunsen beki (Bunsen lambası olarak da bilinir), tutuşucu bir gaz ile havayı, yanmadan önce, istenen oranda karıştıran aygıt. Yalnızca gaz ile çevredeki havanın karışarak yanmasına oranla daha sıcak bir alev oluşmasını sağlar.


Adını, Peter Desdega ya da Michael Faraday'ın tasarımlarından yararlanarak aygıtı 1855'te geliştiren Alman kimyacı Robert Bunsen'den alır. Gazlı ocak ve fırın yakıcılarının öncüsüdür. Bunsen beki, bir ayak üstüne oturtulmuş metal bir borudan ve borunun alt bölümündeki üzerindeki ayar vanası da bulunabilen, bir gaz girişinden oluşur; borunun yanlarındaki delikler, bir halka yardımıyla istendiği kadar havayı içeri alacak biçimde ayarlanabilirler. Hava ve gaz karışımı gazın basıncıyla borunun tepesine çıkar, burada da bir kibritle tutuşturulur. En iyi sonucu yaklaşık 1 birim gaz ile 3 birim hava karışımı sağlar. Birincil alev olan açık mavi alev, içte küçük bir koni olarak görülür; hemen hemen renksiz ikincil alev ise geriye kalan gazın çevredeki hava tarafından tümüyle yükseltgenmesi sonucu oluşur ve dışta, daha büyük bir koni olarak görülür.

Bunsen alevinin en sıcak bölümü olan birincil alevin ucunun hemen üstünde sıcaklık 1.500°C'ye ulaşır. Havası çok az olursa, gaz karışımı tümüyle yanmaz ve minik karbon parçacıkları oluşturur, bunlar akkora kadar ısınarak alevi parlaklaştırır. Hava oranının çok yüksek olduğu durumda ise, alev bekin içinde yanabilir; yani geri tepebilir. Bunsen bekinin çeşitlemeleri olan Meker ve Fisher beklerinde, karışımın dolaşımını artırmak ve alevi borunun tepesinde tutmak için metal ızgaralar vardır. Fisher bekinde basınçlı hava kullanılır. Çevredeki havaya bağlı olan ikincil alev yoktur, çünkü bu düzeltmeler sonucunda tam yanma için yeterli hava sağlanmıştır; ayrıca birincil alevin sıcaklığı daha yüksektir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]