Birinci Rzhev-Vyazma Muharebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Birinci Rzhev-Vyazma Muharebesi
Doğu Cephesi II. Dünya Savaşı
Eastern Front 1941-12 to 1942-05.png
Tarih 8 Ocak - 22 Mart 1942
Bölge Rjev, Vyazma Smolensk Oblastı
Sonuç Sovyetler Birliği kazandı.
Taraflar
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği SSCB Nazi Almanyası Nazi Almanyası
Komutanlar
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Georgi Jukov
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği İvan Konev
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Maksim Purkayev
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Mihail Efremov
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Vasili Sokolovski
Nazi Almanyası Günther von Kluge
Nazi Almanyası Walter Model
Doğu Cephesi

Birinci Rzhev-Vyazma Muharebesi (Rusça:Ржевская битва) II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesinde 8 Ocak – 22 Mart 1942 tarihleri arasında Sovyetler Birliği Kızılordusu ile Nazi Almanyası Wehrmacht arasında yaşanan kanlı[1] muharebeler. Bu muharebeler, Sovyet kuvvetlerince Rzhev - Syçevka - Vyazma genel istikametlerinde yürütülen bir diz karşı taarruz harekâtları sırasında yaşanan muharebelerdir ve Sovyet resmi tarihinde Rzhev-Vyazma Stratejik Taarruz Harekâtı olarak geçmektedir. Tüm bu muharebeler sonucunda Nazilerin Moskova’ya doğru ilerleyişi kesin olarak durdurulmuştur.

Muharebeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 8 Ocak – 28 Şubat 1942
Flag of the Soviet Union.svg Siçevsk-Vyazma Harekâtı (Сычевско-Вяземская наступательная операция)
  • 9 Ocak – 6 Şubat 1942
Flag of the Soviet Union.svg Toropets-Kholm Harekâtı (Торопецко-Холмская наступательная операция)
  • 10 Ocak – 28 Şubat 1942
Flag of the Soviet Union.svg Mozhaisk-Vyazma Harekâtı (Jupiter Harekâtı) (Можайско-Вяземская наступательная операция)
  • 18 Ocak – 28 Şubat 1942
Flag of German Reich (1935–1945).svg Vyazma Hava İndirme Harekâtı (Hannover Harekâtı)
  • 3 Mart – 20 Nisan 1942
İkinci Rzhev-Vyazma Muharebesi (Mars Harekâtı) (Ржевская наступательная операция)

Sovyet karşı saldırısı[değiştir | kaynağı değiştir]

1941 Kışında başlayan ve 1942 Bahar aylarına kadar süren Sovyet karşı saldırısında Rjev – Vyazma hattındaki saldırılar sonucunda Naziler Moskova bölgesinden atılmıştır. Moskova’ya doğru ilerleyen Naziler stratejik olarak öneme sahip bu bölgeye yığınak yapmışlardı. Bu kuvvetleri kıskaca almaya çalışan Sovyetler Birliği Kalinin ve Batı Cephelerinden kaydırdığı birliklerle saldırıya geçse de 23, 29 ve 39. Ordular kendileri kıskaca alınacaktır.

Seydlitz Harekâtı[değiştir | kaynağı değiştir]

Alman 9.Ordusunun 2 Temmuz 1942 günü başlattığı Seydlitz Harekâtı ile etrafı çevrilen Sovyet Orduları imha edilmeye başlanır. Sovyet Orduları bölgeye düzenlediği yeni saldırılarda başarı sağlayacak ve bölgedeki Zubtsov düşman işgalinden kurtarılacaktır.

Mars Harekâtı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Mars Harekâtı
Rjev’i kahraman şehir ilan eden berat

Bundan sonra 25 Kasım – 20 Aralık 1942 tarihleri arasındaki İkinci Rzhev-Vyazma Muharebesi yaşanır. Çok sayıda harekâtı içeren bu saldırılar askeri hedeflere ulaşılması anlamında başarısız olsa da Nazilerin zor durumda bulunan diğer bölgelerdeki özellikle Stalingrad’daki birliklerine yardım gönderme şansını ortadan kaldıracaktır. Bu açıdan bakıldığından Stalingrad Muharebesine etkisi büyük olmuştur. Savaşın genel gidişatının değişmesi üzerine Mart 1943’de Adolf Hitler bölgedeki tahkim edilmiş Nazi birliklerinin geri çekilmesini emredecek, geri çekilen birlikler Kızılordu ve Sovyet partizanlarının saldırılarına maruz kalacaktır.

Kayıplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüm Rjev Muharebelerinde kayıplara ilişkin kesin bir bilgi olmamasına rağmen Sovyet kayıplarının 500 bin ila 1 milyon arasında olduğu tahmin edilirken, Nazi kayıplarının ise 300 ila 500 bin civarından olduğu tahmin edilmektedir.

Geleneği[değiştir | kaynağı değiştir]

Muharebeler Sovyet şair Aleksandr Tvardovski’nin şiirinde ölümsüzleşmiştir.

Rjev’de vuruldum
İsimsiz bir bataklıkta
Beşinci bölükteydim, soldaki
Saldırdıklarında
Bir şey duymadım
Bir şey görmedim
Sadece uçurumdan boşluğa düşer gibi
Ne dibi var ne sonu.
...
Yazdı, 42’nin
Mezarsız gömüldüm.

—Aleksandr Tvardovski[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Muharebelere Rjev kıyma makinası anlamına gelen Ржевская мясорубка denmektedir.
  2. ^ Şiirin Rusça aslı, 28 Nisan 2010 tarihinde erişilmiştir

Konuyla ilgili yazılan eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Гланц Д. Крупнейшее поражение Жукова. Катастрофа Красной Армии в операции «Марс» 1942 г. — М.: АСТ, Астрель, 2006. — 672 с. — ISBN 5-17-034382-5.
  • Герасимова С.А. Ржевская бойня. Потерянная победа Жукова. — М.: Яуза, Эксмо, 2009. — 320 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-35203-6

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]