Birinci Rzhev-Vyazma Muharebesi

Birinci Rzhev-Vyazma Muharebesi
Doğu Cephesi II. Dünya Savaşı
Tarih 8 Ocak - 22 Mart 1942 Bölge Rjev, Vyazma Smolensk Oblastı Sonuç Sovyetler Birliği kazandı.
Taraflar
SSCB	Nazi Almanyası
Komutanlar
Georgi Jukov İvan Konev Maksim Purkayev Mihail Efremov Vasili Sokolovski	Günther von Kluge Walter Model

Doğu Cephesi

1941 Barbarossa • Brest-Litovsk • Bialistok-Minsk • Raseiniai • Brodi • Smolensk • Uman • Kiev • Tallinn • Duhovşçina • Yelnya • Roslavl • Odessa • Leningrad • I. Harkov • Kırım • Rostov • Sivastopol • Moskova 1942 I. Rzhev-Vyazma • Toropets-Holm • Demyansk • Velikiye Luki • Mars • II. Harkov • Mavi • Stalingrad • Uranüs • Kış Fırtınası • Küçük Satürn • Tatsinskaya • Yüzük • Sinyavin 1943 III. Harkov • Kursk • Prohorovka • Kutuzov • Rumyantsev • Suvorov • II. Kiev 1944 Dinyeper • Korsun-Çerkassi • Narva • Dinyeper-Karpatlar • Jitomir-Berdiçev • Krasnoye • Uman-Botoşani • Kirovograd • Kamenets-Podolski • 1. Yaş-Kişinev • 1. Târgu Frumos • Bagration • Radzymin • Doppelkpf • Lvov-Sandomierz • Lublin-Brest • 2. Yaş-Kişinev • Debrecen • Belgrad • Panzerfaust • Budapeşte 1945 Seelow • Vistül-Oder • Doğu Prusya • Königsberg • Balaton • Doğu Pomeranya • Silezya • Viyana • Berlin • Prag

Birinci Rzhev-Vyazma Muharebesi (Rusça:Ржевская битва) II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesinde 8 Ocak – 22 Mart 1942 tarihleri arasında Sovyetler Birliği Kızılordusu ile Nazi Almanyası Wehrmacht arasında yaşanan kanlı muharebeler. Bu muharebeler, Sovyet kuvvetlerince Rzhev - Syçevka - Vyazma genel istikametlerinde yürütülen bir diz karşı taarruz harekâtları sırasında yaşanan muharebelerdir ve Sovyet resmi tarihinde Rzhev-Vyazma Stratejik Taarruz Harekâtı olarak geçmektedir. Tüm bu muharebeler sonucunda Nazilerin Moskova’ya doğru ilerleyişi kesin olarak durdurulmuştur.

Muharebeler

• 8 Ocak – 28 Şubat 1942

Siçevsk-Vyazma Harekâtı (Сычевско-Вяземская наступательная операция)

• 9 Ocak – 6 Şubat 1942

Toropets-Kholm Harekâtı (Торопецко-Холмская наступательная операция)

• 10 Ocak – 28 Şubat 1942

Mozhaisk-Vyazma Harekâtı (Jupiter Harekâtı) (Можайско-Вяземская наступательная операция)

• 18 Ocak – 28 Şubat 1942

Vyazma Hava İndirme Harekâtı (Hannover Harekâtı)

• 3 Mart – 20 Nisan 1942

İkinci Rzhev-Vyazma Muharebesi (Mars Harekâtı) (Ржевская наступательная операция)

Sovyet karşı saldırısı

1941 Kışında başlayan ve 1942 Bahar aylarına kadar süren Sovyet karşı saldırısında Rjev – Vyazma hattındaki saldırılar sonucunda Naziler Moskova bölgesinden atılmıştır. Moskova’ya doğru ilerleyen Naziler stratejik olarak öneme sahip bu bölgeye yığınak yapmışlardı. Bu kuvvetleri kıskaca almaya çalışan Sovyetler Birliği Kalinin ve Batı Cephelerinden kaydırdığı birliklerle saldırıya geçse de 23, 29 ve 39. Ordular kendileri kıskaca alınacaktır.

Seydlitz Harekâtı

Alman 9.Ordusunun 2 Temmuz 1942 günü başlattığı Seydlitz Harekâtı ile etrafı çevrilen Sovyet Orduları imha edilmeye başlanır. Sovyet Orduları bölgeye düzenlediği yeni saldırılarda başarı sağlayacak ve bölgedeki Zubtsov düşman işgalinden kurtarılacaktır.

Mars Harekâtı

Ana madde: Mars Harekâtı

Rjev’i kahraman şehir ilan eden berat

Bundan sonra 25 Kasım – 20 Aralık 1942 tarihleri arasındaki İkinci Rzhev-Vyazma Muharebesi yaşanır. Çok sayıda harekâtı içeren bu saldırılar askeri hedeflere ulaşılması anlamında başarısız olsa da Nazilerin zor durumda bulunan diğer bölgelerdeki özellikle Stalingrad’daki birliklerine yardım gönderme şansını ortadan kaldıracaktır. Bu açıdan bakıldığından Stalingrad Muharebesine etkisi büyük olmuştur. Savaşın genel gidişatının değişmesi üzerine Mart 1943’de Adolf Hitler bölgedeki tahkim edilmiş Nazi birliklerinin geri çekilmesini emredecek, geri çekilen birlikler Kızılordu ve Sovyet partizanlarının saldırılarına maruz kalacaktır.

Kayıplar

Tüm Rjev Muharebelerinde kayıplara ilişkin kesin bir bilgi olmamasına rağmen Sovyet kayıplarının 500 bin ila 1 milyon arasında olduğu tahmin edilirken, Nazi kayıplarının ise 300 ila 500 bin civarından olduğu tahmin edilmektedir.

Geleneği

Muharebeler Sovyet şair Aleksandr Tvardovski’nin şiirinde ölümsüzleşmiştir.

“	Rjev’de vuruldum İsimsiz bir bataklıkta Beşinci bölükteydim, soldaki Saldırdıklarında Bir şey duymadım Bir şey görmedim Sadece uçurumdan boşluğa düşer gibi Ne dibi var ne sonu. ... Yazdı, 42’nin Mezarsız gömüldüm.	„
—Aleksandr Tvardovski

Konuyla ilgili yazılan eserler

• Гланц Д. Крупнейшее поражение Жукова. Катастрофа Красной Армии в операции «Марс» 1942 г. — М.: АСТ, Астрель, 2006. — 672 с. — ISBN 5-17-034382-5.
• Герасимова С.А. Ржевская бойня. Потерянная победа Жукова. — М.: Яуза, Эксмо, 2009. — 320 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-35203-6

Dış bağlantılar

• Rjev Muharebesi, 28 Nisan 2010 tarihinde erişilmiştir.
• Muharebeyle ilgili fotoğraflar, 28 Nisan 2010 tarihinde erişilmiştir.