Birendra

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह
Kral Birendra Bir Bikram Şah
Birendra dev.jpg
Nepal Kralı
Hüküm süresi 31 Ocak 1972 - 1 Haziran 2001
Taç giymesi 24 Şubat 1975
Önce gelen Mahendra
Sonra gelen Dipendra
Eş(leri) Aishwarya
Çocukları Dipendra (veliaht prens)
Prenses Shruti
Prenses Nirajan
Tam ismi
Birendra Bir Bikram Şah Dev
Hanedan Şah Hanedanı
Babası Mahendra
Annesi Indra Rajya Laxmi
Doğum 28 Aralık 1945(1945-12-28)
Katmandu, Nepal
Ölüm 1 Haziran 2001 (55 yaşında)
Katmandu, Nepal
Dini Hinduizm

Birendra Bir Bikram Şah Dev (Nepali: वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह, d. 28 Aralık 1945, Katmandu, Nepal - ö. 1 Haziran 2001, Katmandu, Nepal), 1972 ile 2001 arasında Nepal Kralı.


1945'te Veliaht Prens Mahendra Bir Bikram Shah Dev ile Veliaht Prenses Indra Rajya Laxmi'nin en büyük çocukları olarak dünyaya geldi. 1955'te babasının kral olmasıyla veliaht prens oldu. 1970'te Aishwarya Rajya Laxmi Devi Rana'yal evlendi, bu evliliğinden üç çocuğu oldu.

1972'de babası Mahendra'nın ölümünden sonra kral oldu. Babasından devraldığı partisiz siyasal sistemi sürdürme yoluna gitti. 1980'de siyasal mahkumları affetti, bir halkoylaması düzenleyerek Nepalliler'i mevcut sistemle çokpartili sistem arasında bir seçim yapmaya çağırdı, yapılan halkoylamasında çoğunluk sistemin lehinde oy kullandı.

Kral Birendra yaygın gösterilerin karşısında Nisan 1990'da siyasal parti kurma yasağını kaldırdı ve çok partili sisteme geçme sözü verdi. Eylül 1990'da çok partili sistemi öngören yeni anayasa onaylanarak yürürlüğe girdi. Mayıs 1991'deki seçimlerin ardından Girija Prasad Koirala'nın başkanlığında yeni bir hükümet kuruldu.

Bununla birlikte farklı siyasi partiler arasındaki gerginlikler ve giderek büyüyen sosyal sorunlar Nepal'i, Maocu ayaklanmacılarla hükümet güçleri arasında 1996'dan 2006'ya kadar sürecek bir iç savaşa savurdu.

1 Hazirab 2001 tarihinde, Narayan Hity Kraliyet Sarayı'ndaki akşam yemeği sırasında en büyük oğlu Veliaht Prens Dipendra tarafından düzenlenen silahlı saldırıda pek çok aile üyesiyle birlikte yaşamını kaybetti. Kraliyet katliamıyla ilgili olarak ilk önce Maocu gerillalardan şüphe edildiyse de saldırının sevdiği kadınla evlenmesine izin verilmeyen 29 yaşındaki Veliaht Prens Dipendra tarafından düzenlendiği anlaşıldı.[1]

Saldırı sırasında kendini de yaralayan ve komaya giren Prens Dipendra, acil olarak toplanan Devlet Konseyi tarafından Nepal'in yeni kralı olarak tahta geçirilmesine rağmen birkaç gün sonra yaşamını yitirdi. Onun yerine Birendra'nın küçük kardeşi Gyanendra Bir Bikram Şah Dev tahta çıktı. Gyanendra, 2008 yılında cumhuriyetin ilan edildiği Nepal'in son kralı oldu.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Aşık Prens kendi hanedanını katletti , Hürriyet, 2 Haziran 2001.