Bigadiç, Balıkesir
Vikipedi, özgür ansiklopedi
 |
Bu madde ya da bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir. Maddeyi Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT:Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Haziran 2009 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir. |
| Bigadiç | |
|---|---|
 |
|
| Türkiye'deki Konumu | |
 |
|
| Genel Bilgiler | |
| Yüzölçüm : | 1,007 km² |
| Nüfus: | 49,957 (Genel) |
| 14,550 (Merkez) | |
| Yükseklik : | 180 m |
| Zaman Dilimi : | UTC+2 |
| Resmi Web Sitesi : | Bigadiç Kaymakamlığı |
| Posta Kodu : | 10440 |
| Telefon Alan Kodu : | 0266 |
| Yönetim | |
| Ülke : | Türkiye  10 |
| Belediye Başkanı | Mustafa Göksel |
| Kaymakam | Süleyman Yıldırım |
Bigadiç, Türkiye Cumhuriyeti'nin Marmara Bölgesi'ne bağlı Balıkesir'in Güneydoğu'sunda kalan bir ilçesidir. Türkiye'nin ve Dünya'nın en önemli Bor Mineralleri madenlerine sahiptir. Muhteviyatında Selenyum ve Kükürt bulunan kaplıcalarıyla da one çıkan ilçe, tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Kökenbilim
Bigadiç'in bilinen en eski adı, "Şans Tanrıçasının İkizi" anlamına gelen Didi-Moti-He'dir. Ayrıca, Bigadiç gibi isimlerin ise "Suyu bol olan yer", "Kuyusu bol olan yer", "Sulak yer", "Sulu ova, sulu yer" anlamına geldiği bilinmektedir. Bunun yanısıra, değişik efsanelere göre Bigadiç adının Romalı bir generalden veya Bergama Kralı'nın oğlunun adından geldiği rivayet edilmektedir.
Diğer bir bakış açısına göre ise, Bigadiç,te çok boğa yetiştirilmesi nedeniyle "Boğadıç" denildiği ileri sürülmektedir. Halk arasında da çok yaygın olan bu söyleniş tarzının Bigadiç'te dericiliğin çok gelişmesi ile de izahı yapılmak istenmektedir.[1]
Buna ek olarak, Bigadiç tarihi gelişimi içerisinde Akhyrous, Bigadia, Bigados, Bugadıç ve nihayet Bigadiç isimlerini almıştır.
[değiştir] Coğrafi Bilgiler
[değiştir] Konum
Bigadiç, Marmara Bölgesi, Güneydoğu Marmara alt bölgesi içinde Balıkesir İline bağlıdır. Şehir eski Balıkesir-İzmir yolu üzerinde Balıkesir'e 38 km mesafeye kurulmuştur. Balıkesir ilinin Güneydoğusunda yer alan Bigadiç kuzeyi Kepsut, güneyi Sındırgı, batısı Merkez, doğusu Dursunbey ile çevrilmiştir. Denizden yüksekliği 180 m'dir. İlçe merkezi 39-21 kuzey enlemi ile 28-08 doğu boylamı arasında yer almaktadır.
Bigadiç, Simav Çayı'nın geçtiği Bigadiç Ovası'nın doğu kenarında ve oldukça dik meyilli sırtların batıya bakan eteklerinde kurulmuştur. İlçe arazisi, Simav Çayı'nın açtığı derin ve yer yer genişleyerek küçük ovacık halini almış vadi ile bu vadinin doğusunda bulunan Alaçam Dağları'nın batıya bakan yamaçlarından ibarettir.
[değiştir] İklim
İlçe, Marmara ile Ege Bölgesi geçit iklimi şartlarının etkisi altındadır. Umumiyetle yazları sıcak ve kurak, sonbahar devresi uzun ve ılık, kış devresi zaman zaman kar yağışlı, bazen kurak, ilkbahar kısa ve yağışlı geçmektedir. Yılın en düşük sıcaklığı -7, en yüksek sıcaklığı +38 derecedir.
[değiştir] Tarih
Bigadiç, MİSYA Kıt'asının önemli askeri geçit noktalarından birini teşkil etmektedir. Tarihi kaynaklara göre beş bin yıllık bir geçmişe sahip ilçemiz; Firigyalılar, Lidyalılar, İranlılar, Romalılar, Selçuklular, Karesibeyleri ve Osmanlı devrini yaşamış ve birçok değişikliklere uğramıştır. Bilhassa Karesibeyliği ve Osmanlılar zamanında imar görmüş olup,önemli tarihi eserler meydana getirmiştir.
Karesibeyliği tarafından imar edilen Bigadiç bu beyliğin kervan yolları üzerinde idi. Ayrıca askeri amaçla da kullanılıyordu. Tarım alanları çok önemli olan Bigadiç, Osmanlılar zamanında daha merkezileşerek büyüdü,önemli bir kültür merkezi oldu. Bu dönemde Cami, Han, Hamam ve Medrese gibi birçok eserler yapılmıştır.
Meşrutiyet döneminde mülteci iskanına yerli halkın karşı çıkması üzerine zamanın padişahı tarafından ilçe statüsü Balya'ya kaydırıldı. Uzun zaman böyle kaldı. 1942'de önemli bir depremle harap olan Bigadiç yeniden imar edilerek 1943 yılında ilçe merkezine dönüştürüldü.
[değiştir] Nüfus
İlçenin nüfusu 2000 genel nüfus sayımına göre 49957'dir. Bunun 14550'si ilçe merkezinde, 35407'i ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır.
[değiştir] Ekonomi
[değiştir] Tarım
Simav Çayı üzerine kurulan Yörücekler Regülatörü ile sulama kanaletlerinin kılcal damarlar gibi sarıp sarmaladığı Bigadiç Ovası, yüksek tarım kabiliyetine sahiptir. Pamuk, tütün, buğday, mısır, susam, nohut, bakliyat, domates, şeker pancarı, ay çiçeği ve her türlü sebzenin yetiştiği yerdir Bigadiç. Sadece İlçe halkına değil civar ilçelere, Balıkesir'e, İstanbul haline tonlarca sebze gönderilir. Bilhassa dağ köylerinde yetiştirilen poyraz fasulyesi, ceviz, kiraz, elma, kestane, kızılcık, incir, armut, nar, dut ve bademin tadına doyum olmaz. Bu ürünler köy köy ayrışır, lezzetlenir. Alabarda köyü nar, Çayüstü (Kılle) köyü ceviz ağaçları ile yüklüdür. Kestane deyince Alan Köyü akla gelir. İncir Babaköyü çağrıştırır. Aşağıçamlı Köyü ise kirazı ile meşhurdur.
[değiştir] Hayvancılık
Et, süt ve yumurta istihsaline dayalı hayvancılık çok gelişmiştir. Bilhassa köylerinde 30.000 Büyükbaş hayvanın beslendiği Bigadiç; Yumurta tavukçuluğu ve etlik tavukçuluğun yapıldığı yüzlerce tavukhanesi ile yüksek bir et, süt, yumurta üretimi bölgesidir. Bundan 20 yıl önce Türkiye'nin yumurta borsası Bigadiç merkezli idi. Tavukhanelerde modernizasyonu yakalamayınca büyük fırsat kaçıran Bigadiç, şu yıllarda etlik tavuk üretimine yönelmektedir.
[değiştir] Sanayi
1990'lı yıllarda sanayileşme zihniyetini yakalayan Bigadiç'te 1 adet Tarım Aletleri ve Makas Fabrikası, 3 adet un fabrikası, Mobilya İmalathaneleri ve 2 adet Yem Fabrikası ,BORSAD Ihracat Ithalat ve Ticaret Limited Sirketi ltd.mevcuttur.
Termal tatil köyü inşaat çalışmaları bitirilmiş olup yerli ve yabancı turizme hizmet vermektedir. HisarKöy termal kaplıcaları tarihi çok eskiye dayanmakla bölgede arkeolojik araştırmalar yapılmadığından tarih yok olmakla karşı karşıya gelmiştir. Bigadiç yapılan çalışmalarla jeotermal su ile ısıtılmaktadır. Simav çayı boyunda yapılmakta olan devremülkler yerli ve yabancı turizme termal devremülk oluşundan büyük hizmet vermek amacıyla inşaa edilmiştir
[değiştir] Kültür
İlçe genel olarak yörük(sünni) ve çepni(alevi) karakterli bir yapı göstermektedir. Örneğin; Kızılçukur Köyü, Yağcılar yörük ve Akyar Köyü, Özgören Köyü, Elyapan Köyleri çepni köyleridir. Bu köyler Balıkesir Yöresinin başat yöreleridir.
Toplumları ayakta tutan, ruh veren unsurdur Kültür; dün ile bugünü rabıtalandıran, insanları bir ortak şuurda birleştiren temel öğedir.
Bigadiç, yüzyıllardır devam ede gelen güzel adetlerini, geleneklerini çağın şartlarıyla da bezeyerek ama dejenere etmeden günümüze taşımasını bilmiştir.
Hemen her köy, yılın bir gününde hayır yapar. Hayvanlar kesilir, evlerden toplanan malzemeyle çorba kaynatılır. Pilav, helva pişirilir. Kuran okunup dualar yapılır. Civar köyler, ilçeler bu ziyafete davetlidir. Misafirler ağaç gölgesinde, yörük kilimlerinde ağırlanır. Ziyafetten sonra, uzun yıllar görmediğiniz eş dostla görüşürsünüz. O güne kadar görmediğiniz insanlarla tanışır, "Niye daha önceleri tanışmadık" diye hayıflanırsınız. Köylü, şehirli, zengin, fakir, alevi, sünni herkes o hayırda birdir, eşittir.
Davullu, zurnalı, kınalı, sepili düğünler bir başka alemdir.
Bir aşireti dünya devleti yapan dayanışmanın, cömertliğin, kardeşliğin dayanılmaz lezzetini tadarsınız o düğünlerde. Hele o mevlitten sonra yediğiniz, evde yapılmış ekmeğin üzerinde et suyu, sos ve tiftilmiş dana etinden mürekkep, "kapamanın" tadına doyum olmaz.
Davul zurna eşliğinde, Kızılçukur efesinin toprağa diz vuruşuyla göğüs kafesinizin şiştiğini hissedersiniz.
[değiştir] Bigadiç'e Özgü Değerler
- 1.Dondurmacı Kemalı
- 2.Yağcıbedir Kilimleri
- 3.Güveç
- 4.Bor
- 5.Kapama
- 6.Höşmerim
- 7.Helva
- 8.Bigadiç Kalesi
- 9.Doğançam Narı
- 10.Aşağı Yoldan Türküsü
- 11.Asar Dağı
- 12.Köy Ekmeği
- 13.Yörücekler Barajı
- 14.Barak Dede türbesi
- 15.Meşhuur IŞIKLAR Köyü
- 16.Kayırlar Kabağı
[değiştir] Ulaşım
- Bigadiç-Sındırgı : 24 km
- Bigadiç-Balıkesir : 35 km
- Bigadiç-Susurluk : 80 km
- Bigadiç-Bandırma : 125 km
[değiştir] Kaynaklar ve Dipnotlar
- Özdemir, Z. (1996). Bigadiç Halk Bilimine Notlar (Türkçe dilinde). ISBN 975-95726-1-3.
- Özdemir, Z. (1993). Bigadiç (Türkçe dilinde). ISBN 975-95726-0-5.
[değiştir] Kaynakça
- ^ Özdemir, Z. (1996). Bigadiç Halk Bilimine Notlar (Türkçe dilinde). 975-95726-1-3
[değiştir] Dış bağlantılar
- Balıkesir Valiliği
- Balıkesir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
- Bigadiç Kaymakamlığı
- Türkiye İstatistik Kurumu 2007 nüfus bilgileri
 |
Yerleşim yerleri ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
 |
Marmara ile ilgili bu madde bir taslaktır. Maddenin içeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
