Bakr Sidki

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bakr Sidki

Bakr Sidki (1890, Kerkük-12 Ağustos 1937, Musul), Kürt asıllı Iraklı milliyetçi asker.

On sekiz yaşındayken Osmanlı ordusuna katıldı; bağımsızlık yanlısı düşünceleri de o dönemlerde gelişmeye başladı. Bağımsızlıktan (1932) bir yıl sonra Kral I. Faysal tarafından generalliğe yükseltildi ve Irak Ordusu'nun başına getirildi. Musul'daki Asuri ayaklanmasını kanlı bir biçimde bastırdı (1933).

1933'te Kral Faysal'ın ölümünden sonra genç ve deneyimsiz Gazi'nin başa geçişi, saray entrikaları, kabile kışkırtmaları ve ordu aracılığıyla yönetime egemen olmak isteyen siyasal çevrelerin çekişmelerini daha da şiddetlendirdi. Ekim 1936'da bir darbe düzenleyerek, Ahali grubu olarak bilinen genç reformcuların desteklediği Hikmet Süleyman'ın (Mahmut Şevket Paşa'nın kardeşi, İhsan Doğramacı'nın kayınpederi) iktidara geçmesini sağladı. 1936 darbesinin bir açıklaması da, İngilizlerden kurtulmak isteyen Irak milliyetçilerinin Almanlara yönelmeleridir. Bakr Sidki Almanya'ya yakın olması nedeniyle "Kürt Göring" namını aldı.[1]

Yeni hükümete etkin destek vermesine, hatta sonradan Hikmet Süleyman tarafından diktatörlük heveslisi olmakla suçlanmasına karşın, asıl ilgi alanı her zaman ordu oldu. Cumhuriyet dönemi Türkiye ordusunu model alarak yeni bir askeri örgütlenmeye girişti. Hikmet Süleyman ile beraber Irak ile Türkiye'nin bir federasyon şeklinde bir araya gelmesi için çalışmış ama çabaları Birleşik Krallık tarafından engellenmiştir.[2] Federasyon girişimi için Türkiye'ye gelirken Musul'daki askerî havaalanında yönetim karşıtı bir asker tarafından öldürüldü.

Ayrıca[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]