Bahçeli, Bor

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 37°49′57″N, 34°36′37″E

Bahçeli
—  Belde  —
Niğde'nin konumu
Niğde'nin konumu
Bahçeli
Bahçeli
Bahçeli'nin Türkiye'deki konumu
Koordinatlar: 37°49′57″K 34°36′37″D / 37.8325°K 34.61028°D / 37.8325; 34.61028
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge İç Anadolu
İl Niğde
İlçe Bor
Yönetim
 - Belediye başkanı Zafer Tokgöz (AKP)
İklim türü Karasal iklim
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 2.576
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 388
İl plaka kodu 51
Posta kodu 51710[2]
İnternet sitesi: www.bahceli.bel.tr

Bahçeli, Niğde ilinin Bor ilçesine bağlı bir beldedir. Beldeye bağlı 4 mahalle bulunmaktadır. Bunlar; Cumhuriyet, Zafer, Saray ve Bor Şeker Fabrikası'nın içinde bulunduğu Şeker mahalleridir.[1]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bahçeli'nin eski adı "Diravun"[3] ya da "Diragun"dur.[4] 1501 yılındaki kaynaklarda adı "Didragun" olarak geçmektedir.[5] Tuvana Krallığı (Tyana) içinde değişik adlarla anılmış olabilmesi de olasıdır.[4] Roma Havuzu ve Köşk Höyük'ün beldede bulunması bölgenin MÖ 6030'a varan eski bir tarihe sahip olduğunun göstergesidir.[6]

Günümüz Bahçeli kasabası önceleri Kemerhisar'ın (tarihi Tyana kenti) bağ ve bahçeleri olarak oluşmuş daha sonra insanlar yerleşmeye başlamıştır. Kemerhisarlılar Bahçeli'ye yaz aylarında gelerek bağ evlerinde oturmuşlar, ürün hasatlarını yaptıktan sonra kışın Kemerhisar’a göçmüşlerdir.[4] Tyana ve Diravun, eski çağlarda tarihi Efes kentini İpek yolu'na bağlayan yol üzerinde bulunmaktaydılar.[3]
Önceleri Diravun ve Kemerhisar arasında Kergâh adında bir yerleşim birimi vardı. 1935'te Niğde il meclisinde alınan bir kararla Diravun'la Kergâh'a Bağçalı, sonra da Bahçeli adı verildi.[3] 1954 yılına kadar köy olan Bahçeli, o yıl belediyelik olmuştur.[7] Ayrıca Bahçeli'nin çevresinde birçok kervan yolu izleri ve han kalıntıları vardır.[4] Halk arasında Peldaaci ve Adıyaman adı verilen mevkilerde de eski insanların korunma amaçlı kullandıkları düşünülen doğal kaya mağaraları bulunmaktadır.[3]

Tarihi yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Köşk Höyük[değiştir | kaynağı değiştir]

Roma Havuzu'nun doğusundaki kayalık yamaç üzerinde yer alan, Neolitik dönem ve Kalkolitik dönem kalıntılarının ortaya çıkarıldığı höyüktür.[8] Höyükte geç neolitik döneme ait 66 adet mezar bulunmuştur.[3] Köşk Höyük’te Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bölümü arkeologlarınca sürdürülen kazılarda 4 ayrı tabakaya ait yapılar ortaya çıkarılmış ve kemikten ve taştan yapılmış küçük objelerin yanı sıra üzerinde kabartma bulunan seramikler de bulunmuştur.[6] Bulunan eserlerin bir çoğu Niğde Müzesi 1. Salon'da sergilenmektedir.[8]

Roma Havuzu[değiştir | kaynağı değiştir]

Köşk Höyük'ün hemen yakınında bulunan antik havuz, Roma dönemi mermer sanatının 23x66x2,5 m boyutlarındaki ender bir örneğidir.[9] Havuzun Türkiye'de başka bir örneği bulunmamaktadır.[3] Tamamen toprak altında bulunan havuz, 1949 yılında ortaya çıkarılmıştır.[10] Gezgin Roma imparatorlarının önemli bir mesire yeri olan antik havuzun yapımında iri bloklu mermerler yapı taşı olarak kullanılmıştır.[9] Bu havuzda toplanan suyun Tyana şehir merkezine kemerlerle taşındığı bilinmektedir.[3] Antik Roma Havuzu'nun kaynak suyunu üzerlerindeki oluklardan Tyana'ya taşıyan kemerlerin yaklaşık 2 kilometrelik kısmı Bahçeli'de, yalnız toprak altında bulunmaktadır.[11]

Coğrafya ve ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Niğde il merkezine 18 km, Bor ilçesine ise 8 km uzaklıktadır.[1] Kemerhisar beldesiyle bitişik durumdadır. Arazisi genelde düzlük olmakla birlikte çevresinde Köşk Höyük'ün üzerinde bulunduğu tepe de dahil birkaç yükselti bulunmaktadır. Ayrıca çevresindeki geniş bozkırların aksine, adından da anlaşılacağı üzere belde meyve bahçeleriyle kaplıdır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Beldenin %97'si tarımsal üretim ile uğraşmaktadır.[12] Bağcılık alanında her ne kadar etkin olunsa da, bölgenin iklim ve toprak yapısından ötürü belde geçiminin en büyük payını elma üretimi aldığı görülmektedir.[12] Bu ürünler ya çevredeki yerleşim birimlerinin pazarlarında ya da toptancılara satılmaktadır. Toplandıktan sonra satılamayan meyveler için Bahçeli Belediyesi'ne ait bir soğuk hava deposu[13] bulunmaktadır. Bor Şeker Fabrikası da belde sınırları içindedir. Ayrıca beldede birer adet küçük çapta turşu ve bakliyat fabrikası bulunmaktadır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre belde nüfus verileri
2013 2.576[1]
2012 2.315[1]
2011 2.316[1]
2010 2.325[1]
2009 2.423[1]
2008 2.445[1]
2007 2.474[1]
2000 3.575[1]
1990 3.721[1]

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Belediye başkanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçildiği yıl Belediye başkanları[1][7]
2014 Zafer Tokgöz (AKP)
2009 Zafer Tokgöz (AKP)
2004 Fatih Kaya (CHP)
1999 Ali Güler (ANAP)
1994 Ali Güler (ANAP)
1989 Kemal Çelenkoğlu (DYP)
1984 Ali Güler (ANAP)
1977 Kemal Akoğlu (AP)
1973 Kemal Çelenkoğlu (BĞMSZ)
1968 Kemal Çelenkoğlu (BĞMSZ)
1963 Ali Kandemir (BĞMSZ)

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Beldede Cumhuriyet mahallesinde 1 lise ve her biri ayrı mahallelerde 4 ilköğretim okulu bulunmaktadır. Beldede kanalizasyon sistemi 2013 yılında belediye tarafından yapılmıştır. Meyve bahçelerinin sulama suyu ise beton arklarla yer seviyesinde taşınmaktadır.[13] Bu suların kaynağı, bir adet baraj, Roma Havuzu'ndan çıkan kaynak suyu ve Dipsiz ve Kalaygöl mevkilerinden çıkan sulardır. Peldaacı mevkisinden çıkan su ise Bahçeli beldesinde içme suyu olarak kullanılmaktadır.[3] Kasabadaki ilk sağlık birimi, 1965 kurulan sağlık evidir. Hizmette olduğu 20 yıl boyunca belediye binasında görev yapan sağlık evi, 5 Kasım 1986 tarihinde inşa edilen sağlık ocağı olarak hizmete açılmıştır. Kasabada, 1981 yılında bir halk kütüphanesi açılmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m "Bahçeli Belediyesi" (Türkçe). YerelNet.org.tr. http://www.yerelnet.org.tr/belediyeler/belediye.php?belediyeid=129783. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2014. 
  2. ^ Bahçeli, Bor, Niğde Posta Kodu
  3. ^ a b c d e f g h "Tuana Kemerhisar". http://www.transanatolie.com/turkce/turkiye/Antik%20Sehirler/tuana_kemerhisar.htm. Erişim tarihi: 16 Aralık 2009. 
  4. ^ a b c d Bahçeli Atatürk Lisesi. "Bahçeli Kasabası Tarihi". http://bahceliataturklisesi.meb.k12.tr/. Erişim tarihi: 13 Aralık 2009. 
  5. ^ Nişanyan, Sevan. "Index-Anatolicus: Türkiye yerleşim birimleri envanteri" (Türkçe). nisanyanmap.com. http://www.nisanyanmap.com/?yer=37803&haritasi=bah%C3%A7eli. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2014. 
  6. ^ a b www.ntvmsnbc.com. "Bahçeli köşk höyük - M.Ö. 6030". http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/381308.asp. Erişim tarihi: 13 Aralık 2009. 
  7. ^ a b Bahçeli Belediyesi. "Bahçeli'nin geçmiş belediye başkanları". http://bahceli.bel.tr/eskibaskan.html. Erişim tarihi: 13 Aralık 2009. 
  8. ^ a b "Niğde Müzesi salonları". http://www.nigde.adalet.gov.tr/nigdemuze.html. Erişim tarihi: 13 Aralık 2009. 
  9. ^ a b Niğde Üniversitesi. "Bahçeli Antik Roma Havuzunun Mühendislik Özellikleri". http://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/d813fde7c3bf5f3_ek.doc. Erişim tarihi: 13 Aralık 2009. 
  10. ^ Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. "Niğde'deki Tarihi Yerler". http://www.nigdekulturturizm.gov.tr/Genel/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFD52DD97CAAFACAC8380B7B4044EFB0A3. Erişim tarihi: 13 Aralık 2009. 
  11. ^ Niğde Üniversitesi. "Tyana (Kemerhisar) Su Kemerlerinin Jeoarkeolojik Özellikleri". http://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/a688d46dbe8aed9_ek.doc. Erişim tarihi: 19 Aralık 2009. 
  12. ^ a b "Bahçeli, Bor hakkında ansiklopedik bilgi". http://www.turkcebilgi.com/bah%E7eli,_bor/ansiklopedi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2009. 
  13. ^ a b Bahçeli Belediyesi. "Belediyenin hizmetleri". http://www.bahceli.bel.tr/hizmetlerimiz.html. Erişim tarihi: 13 Aralık 2009. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]