Başıbozuklar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Rus ressam Konstantin Makovskiy'nin 93 Harbi ve Bulgar İsyanları sırasında (1877'de) yaptığı, Bulgar kadınlara tecavüz eden başıbozuklar tablosu.
Bir başıbozuk reisi. (1881)
Başıbozukları gösteren eski bir kartpostal
Zenci başıbozuk

Başıbozuklar, mâli güçlükler nedeniyle özellikle Balkanlar'daki vilayet garnizon ve jandarmasına gerekli takviyenin düzenli olarak sağlanamaması, isyanlara zamanında müdâhale edilememesi gibi nedenlerle Kırım, Kafkasya gibi Ruslar'a kaptırılan topraklardan getirilip Balkanlar'a yerleştirilen Tatar ve Çerkesler'den oluşan düzensiz, mahalli, gönüllü birliklerdir.

Özellikle Bulgaristan'a yerleştirilmiş olan Tatar ve Çerkes muhâcirlerden, yurtlarını terk etmelerine sebep olarak gördükleri Ruslar'a yönelik kin ve nefretlerini yerleştikleri bölgenin Bulgar unsurlarına (Ruslar'la aynı soydan gelmelerinden dolayı) yöneltmişlerdir.[1] Zamanla uzman askerler tarafından sivilleri tanımlamakta kullanılan bir terime dönüşmüştür. Başıbozuk kelimesi, Kırım Savaşı sırasında İngilizce'ye (bashi-bazouk) ve Fransızca'ya (bachi-bazouk) geçmiştir.

Âtıflamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Rus-Bulgar yapımı "Турецкий Гамбит / Turetskiy Gambit" (Türkçe: Türk Hamlesi) filminde başıbozuklara doğrudan atıflarda bulunulduğu görülür.
  • Tenten çizgiroman serisinde Kaptan Haddok'un kullandığı çok sayıda küfürden biridir.
  • D&D oyunundaki barbar özelliği olan "rage"in Türkçe oyun için çevrilmiş halidir. Empire: Total War ve Napoleon: Total War adlı oyunlarda Osmanlı ordusunda aynı adlı piyade birimi mevcuttur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Midhat Paşa, Mir'at-ı Hayret, Tabsıra-i İbret, İstanbul: 1325 (Hicrî)