Büyük Ortadoğu Projesi
Genişletilmiş Ortadoğu İnisiyatifi (İngilizce: Greater Middle East Initiative) Amerika Birleşik Devletleri 43. Başkanı Bush hükümeti tarafından Büyük Ortadoğu adıyla duyurulan, en batıda Fas'ın Atlantik kıyılarından, en doğuda Pakistan'ın kuzeyindeki Karakurum yaylalarına, Kuzeyde Türkiye'nin Karadeniz kıyılarından Güneyde Aden ve Yemen'e kadar uzanan bölgede, Müslüman ülkelere demokrasi ihracını ve bu ülkelerin pazarlarının açılmasını amaçladığı açıklanan politik kuramdır.[1][2][3]
Araştırmacı Altuğ Günal projenin 2001 yılındaki 11 Eylül saldırılarından sonra "terörizmi besleyen bataklıkları kurutmak" amacıyla ortaya çıktığını ve ABD'nin 2004 yılındaki G-8 zirvesinde gündeme getirdiğini yazmıştır. Günal projenin maliyetinin yüksek olması sebebiyle ABD'nin bu yükü azaltmak için müttefiklere ihtiyaç duyduğunu; fakat hakimiyet paylaşımını az tutmak için kendi payını yüksek tutarak "sınırlı paylaşım"ı esas aldığını savunmuştur.[1] Fransa'nın eski dışişleri bakanı olan Dominique de Villepin "Büyük Ortadoğu" tanımını "Mağrip ile Basra Körfezi ülkelerine aynı yaklaşımı sergileyemezsiniz. Siyasi, ekonomik, kültürel ve eğitimsel konuları göz önüne almak zorundasınız" diye eleştirdi.[4]
[değiştir] Kaynakça
- ^ a b GÜNAL, Altuğ. "Büyük Ortadoğu Projesi ve Türkiye" (Türkçe). Ege Üniversitesi. 28 Kasım 2009 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Candland, Christopher. "The U.S. Greater Middle East Initiative:Implications for Persian Gulf Economies and Polities(1)" (İngilizce). Wellesley Üniversitesi. 27 Kasım 2009 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Carothers, Thomas; Marina Ottaway. "Greater Middle East Initiative: Off to a False Start" (İngilizce). Carnegie Endowment. 27 Kasım 2009 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Haeri, Safa. Concocting a 'Greater Middle East' brew (Asia Times) Tarih: 4 Mart 2004, Erişim tarihi: 12 Temmuz 2011
